به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ در صنایع مختلف، انتخاب تجهیزات مناسب برای حفاظت، کنترل و توزیع انرژی الکتریکی تأثیر مستقیمی بر ایمنی، پایداری و بهرهوری سیستم دارد. الکتروموتور ها نیز بهعنوان یکی از مهم ترین مصرفکننده های برق صنعتی، در برابر عواملی مانند اضافه بار، اتصال کوتاه، افت ولتاژ، عدم تعادل فاز و افزایش دما نیازمند حفاظت مناسب هستند.
ABB یکی از برند های شناخته شده در حوزه تجهیزات برق صنعتی است که محصولاتی متنوع برای حفاظت مدار، توزیع انرژی و کنترل موتور ارائه میکند. در ادامه سه تجهیز مهم این برند، یعنی کلید اتوماتیک ABB، کلید هوایی ABB و درایو ABB را بررسی میکنیم.
کلید اتوماتیک ABB؛ حفاظت مدار های صنعتی
کلید اتوماتیک ABB یکی از تجهیزات مهم در تابلو های برق صنعتی است که برای حفاظت مدار در برابر اضافه بار و اتصال کوتاه مورد استفاده قرار میگیرد. در مدار های تغذیه الکتروموتور ها، انتخاب کلید باید با توجه به جریان نامی موتور، جریان راهاندازی، مشخصات کابل و جریان اتصال کوتاه شبکه انجام شود. در مدل های دارای واحد حفاظتی قابل تنظیم، تنظیم پارامتر های تریپ باید مطابق شرایط واقعی مدار صورت گیرد تا هم حفاظت کافی ایجاد شود و هم جریان راهاندازی طبیعی موتور موجب قطع ناخواسته نشود.
یکی دیگر از محصولات بسیار پرکاربرد این برند، کلید اتوماتیک ABB است. این تجهیزات برای حفاظت مدار های الکتریکی در برابر اضافه جریان و اتصال کوتاه طراحی شدهاند و در انواع پروژه های صنعتی و ساختمانی مورد استفاده قرار میگیرند.
یکی از پارامتر های مهم در انتخاب کلید اتوماتیک، قدرت قطع است. در هنگام اتصال کوتاه، جریان خطا میتواند مقدار بسیار بالایی داشته باشد و کلید باید توانایی قطع این جریان را داشته باشد. همچنین هماهنگی حفاظتی میان کلید اصلی و تجهیزات پایین دست اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در صورت بروز خطا در یک فیدر، بهتر است نزدیک ترین تجهیز حفاظتی به محل خطا مدار را قطع کند و از خاموشی غیر ضروری بخش های دیگر جلوگیری شود.
در نتیجه، انتخاب کلید اتوماتیک ABB نباید صرفاً بر اساس آمپراژ انجام شود. بررسی جریان نامی، قدرت قطع، مشخصات واحد حفاظتی، نوع بار و شرایط شبکه برای انتخاب مدل مناسب ضروری است. استفاده از مشخصات فنی دقیق موتور و نقشه مدار در زمان خرید میتواند به انتخاب صحیح تجهیز کمک کند.
کلید هوایی ABB؛ مناسب برای جریان های بالا
کلید هوایی ABB یا ACB بیشتر در تابلو های اصلی، ورودی تابلو و سیستم های توزیع با جریان بالا مورد استفاده قرار میگیرد. این تجهیز میتواند وظیفه حفاظت و قطع مدار اصلی را بر عهده داشته باشد و در کارخانه هایی که تعداد زیادی مصرف کننده موتوری دارند، نقش مهمی در حفاظت باس بار و فیدر های اصلی ایفا کند.
در پروژه های صنعتی بزرگ که جریانهای بالا وجود دارد، استفاده از کلید هوایی ABB اهمیت ویژهای پیدا میکند؛ زیرا این تجهیزات میتوانند در سریع ترین زمان ممکن مدار را قطع کرده و از آسیب رسیدن به تجهیزات جلوگیری کنند.
واحد حفاظتی کلید هوایی امکان مدیریت شرایطی مانند اضافه بار و اتصال کوتاه را فراهم میکند. تنظیم صحیح این حفاظت ها برای ایجاد هماهنگی میان کلید هوایی و کلید های پایین دست اهمیت دارد. برای مثال، در صورت وقوع اتصال کوتاه در مدار یک موتور، طراحی مناسب باید بهگونهای باشد که حتی الامکان تجهیز حفاظتی همان فیدر عمل کند و کلید اصلی بدون نیاز به قطع کل سیستم به کار خود ادامه دهد.
هنگام انتخاب کلید هوایی ABB باید علاوه بر جریان نامی، پارامتر هایی مانند قدرت قطع، جریان اتصال کوتاه، نوع واحد حفاظتی، نحوه نصب و تجهیزات جانبی بررسی شود. در تابلو های اصلی صنعتی، انجام بررسی اتصال کوتاه و هماهنگی حفاظتی پیش از انتخاب نهایی کلید اهمیت ویژهای دارد.
درایو ABB؛ کنترل سرعت و عملکرد موتور
درایو ABB یا VFD برای کنترل سرعت و گشتاور الکتروموتور ها استفاده میشود. این تجهیز با کنترل فرکانس و ولتاژ موتور، امکان تنظیم سرعت متناسب با نیاز فرآیند را فراهم میکند و در کاربرد هایی مانند پمپ، فن، کمپرسور، نوار نقاله و ماشینآلات صنعتی قابل استفاده است. کنترل سرعت موتور میتواند علاوه بر بهبود فرآیند، در برخی کاربرد ها به کاهش مصرف انرژی نیز کمک کند.
یکی از قابلیت های مهم درایو، کنترل فرآیند راهاندازی و توقف موتور است. در راهاندازی مستقیم، موتور ممکن است جریان راهاندازی بالایی از شبکه دریافت کند و تنش مکانیکی قابل توجهی به تجهیزات وارد شود. درایو با افزایش تدریجی فرکانس و کنترل شتاب میتواند راهاندازی نرم تری ایجاد کند. برخی مدل ها نیز قابلیت های کنترلی و پایشی متنوعی برای مدیریت عملکرد موتور ارائه میدهند.
به همین دلیل در بسیاری از پروژه ها، استفاده از کلید هوایی ABB و کلید اتوماتیک ABB و درایو ABB به عنوان راهکاری مطمئن برای حفاظت از تجهیزات پیشنهاد میشود.
انتخاب درایو ABB باید بر اساس توان و جریان موتور، ولتاژ شبکه، نوع بار، محدوده سرعت، گشتاور موردنیاز و شرایط محیطی انجام شود. همچنین استفاده از درایو به معنی حذف تجهیزات حفاظتی بالا دست نیست و مدار ورودی آن همچنان به حفاظت مناسب در برابر اتصال کوتاه و خطاهای شبکه نیاز دارد.
انتخاب و خرید تجهیزات ABB
در طراحی سیستم های برق صنعتی، تجهیزات حفاظتی و کنترلی باید به صورت هماهنگ انتخاب شوند. کلید اتوماتیک برای حفاظت مدار، کلید هوایی برای حفاظت بخش های اصلی توزیع و درایو برای کنترل عملکرد موتور کاربرد دارد. انتخاب صحیح این تجهیزات به بررسی مشخصات موتور، جریان اتصال کوتاه، کابل ها، روش راهاندازی و شرایط کاری سیستم نیاز دارد.
یکی از مهم ترین دغدغه های خریداران تجهیزات برق صنعتی، اطمینان از اصالت کالا است. با توجه به محبوبیت محصولات ABB، نمونه های غیر اصل یا فاقد استاندارد نیز در بازار مشاهده میشود. به همین دلیل خرید از نمایندگی ABB اهمیت بسیار زیادی دارد.
هنگام خرید تجهیزات ABB نیز توجه به اصالت کالا، کد فنی، مشخصات نامی، لوازم جانبی و خدمات پس از فروش اهمیت زیادی دارد. همکاری با نمایندگی ABB یا تأمین کننده معتبر میتواند فرآیند انتخاب محصول را مطمئن تر کند و احتمال خرید تجهیز نامتناسب یا غیر اصل را کاهش دهد.
