به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ به نقل از مرکز ملی فضای مجازی، مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی در گزارش «رادار فضای مجازی» به بررسی جریان‌های اطلاعاتی و موضوعات پررنگ در بسترهای داخلی بله، ایتا و ویراستی در بازه‌های زمانی مختلف پرداخته است.
این گزارش، با ارائه داده‌های مقایسه‌ای از این سه بستر، مهم‌ترین روندهای محتوایی و اطلاعاتی را در چهار محور اقتصادی، نظامی-امنیتی، سیاسی-دیپلماتیک و فرهنگی-اجتماعی بررسی می‌کند.
بر اساس اعلام مرکز پایش و فراداده، این گزارش با بهره‌گیری از روش‌های تحلیل داده و ظرفیت متخصصان این حوزه، با هدف شناسایی محورهای اصلی جریان‌های اطلاعاتی و داده‌های ملی در مسیر ارتقای حکمرانی هوشمند و قانونمند فضای مجازی تهیه شده است.
یافته‌های این گزارش در کنار تحلیل چهار محور موضوعی، شامل آمار مقایسه‌ای فعالیت و جریان محتوایی در بله، ایتا و ویراستی است و تصویری از روندهای غالب در فضای مجازی داخلی طی بازه زمانی ۷ تا ۱۳ مرداد ۱۴۰۵ را ارائه می‌دهد.
نبض بسترهای داخلی؛ کاهش حجم محتوا و افزایش بازدید
در این گزارش مجموعاً ۷۲ هزار کانال در پیام رسان بله، ۱۶۵ هزار کانال در پیام رسان ایتا، و ۱۴ هزار رسانه در پیام رسان ویراستی بررسی شده‌اند که با توجه به گستردگی نمونه، شناسایی روندهای عمومی هر سکو را نیز ممکن می‌سازند.
در میان بسترهای داخلی در بازه ۷ تا ۱۳ مرداد ۱۴۰۵، پیامرسان بله با ثبت ۱۰.۸ میلیارد بازدید، بیشترین میزان بازدید هفتگی را به خود اختصاص داده است. این در حالی است که حجم محتوای تولیدشده در این پیامرسان با کاهش به ۳.۴ میلیون محتوا، به کمترین میزان خود طی چهار هفته اخیر رسیده است.
در مقابل، حجم محتوای ایتا از ۹.۷ به ۶.۱ میلیون و میزان بازدید آن از ۸.۲ به ۴.۲ میلیارد کاهش یافته است.
ویراستی نیز با ثبت ۱۲۳ هزار محتوا، تغییر محسوسی نسبت به هفته‌های گذشته نداشته است.
علیرغم کاهش تعدادی انتشار محتوا در بستر این سه سکو، میزان بازدید مخاطبان از محتوا نسبت به هفته های گذشته تغییر چشمگیری نداشته است. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد میان حجم تولید محتوا و میزان توجه کاربران در بسترهای داخلی رابطه مستقیمی وجود ندارد و کیفیت، جذابیت و میزان اثرگذاری محتوا می‌تواند نقش مهم‌تری از حجم تولید در جذب مخاطب ایفا کند.
اقتصادی: بازتاب نگرانی‌های اقتصادی مردم در فضای مجازی
در این بازه زمانی ، بیشترین میزان محتوای اقتصادی در بسترهای داخلی به نوسان قیمت دلار و طلا اختصاص داشته است (۴۳ درصد). پس از آن، موضوع تخفیف‌ها و امکان خرید اقساطی با ۲۹ درصد و کاهش قدرت خرید و درآمد با ۲۸ درصد در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند. این آمار نشان می‌دهد تحولات جدید بر نگرانی‌های اقتصادی کاربران و دغدغه افزایش قیمت‌ها اثر می‌گذارد. بر همین اساس، تفکیک اطلاع‌رسانی اقتصادی از اخبار امنیتی و ارائه شفاف طرح‌های حمایتی خانوار می‌تواند از نگرانی بیشتر افکار عمومی جلوگیری کند.
نظامی - امنیتی: انتظار کاربران چیست؟
در این بازه زمانی، ۵۷ درصد از محتوای نظامی-امنیتی بسترهای داخلی به حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و پاسخ‌های موشکی و پهپادی اختصاص داشته است. موضوع کنترل عبور کشتی‌ها در تنگه هرمز نیز با سهم ۲۰ درصدی، در رتبه دوم موضوعات پرتکرار قرار گرفته است.
این روند نشان می‌دهد کاربران علاوه بر پیگیری اخبار حملات، بر نتایج و پیامدهای پاسخ‌های نظامی نیز تمرکز دارند. بر همین اساس، اطلاع‌رسانی درباره اقدامات نظامی، نباید صرفاً به اعلام وقوع حمله یا پاسخ محدود شود بلکه اهداف و منطق اقدامات نیز باید برای افکار عمومی تبیین شود تا از ایجاد ابهام و شکل‌گیری روایت‌های غیرواقعی جلوگیری شود.
سیاسی - دیپلماتیک: عملکرد دولت در کانون توجه کاربران
طبق داده‌های بسترهای داخلی در بازه ۷ تا ۱۳ مرداد ۱۴۰۵، نقد برخی اقدامات در دستگاه‌های اجرایی با ۳۹ درصد، بیشترین سهم از محتوای سیاسی کاربران را به خود اختصاص داده است.
پس از آن، اظهارات و تهدیدهای ترامپ و رژیم صهیونیستی با ۳۱ درصد و مذاکرات ایران و آمریکا و میانجیگری کشورهای منطقه با ۲۸ درصد در رتبه‌های بعدی قرار داشته‌اند. هم‌زمانی انتقادهای داخلی و فشارهای خارجی می‌تواند بر برداشت افکار عمومی از نحوه مدیریت شرایط اثرگذار باشد.
در این شرایط، اطلاع‌رسانی شفاف‌تر درباره روند تصمیم‌گیری‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
فرهنگی - اجتماعی: اربعین پرچمدار محتوای دینی فضای مجازی
بر اساس داده‌های بسترهای داخلی در این بازه زمانی، بیشترین سهم از محتوای دینی کاربران به پیاده‌روی اربعین و خدمات موکب‌ها اختصاص داشته است (۳۹ درصد). محتوای مرتبط با قرآن، اهل‌بیت علیهم السلام و شهدا نیز با ۲۷ درصد در رتبه بعدی قرار گرفته است.
این آمار نشان می‌دهد اربعین به یکی از محورهای اصلی محتوای دینی کاربران در فضای مجازی داخلی تبدیل شده است و تداوم تولید محتوای دینی و پیوند دادن این محتوا با مسائل و زندگی روزمره خانواده‌ها می‌تواند به استمرار این جریان محتوایی کمک کند.
