به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ چهل و شش سال پیش در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، ارادیترین تجاوز نظامی عصر حاضر با حمله همهجانبه ارتش بعث عراق به مرزهای جغرافیایی ایران اسلامی آغاز شد. صدام حسین با این محاسبه که «ایرانِ تازهانقلابکرده دیگر رمقی برای دفاع ندارد»، رؤیای فتح چندروزه خوزستان و شکست انقلاب اسلامی را در سر میپروراند. اما آنچه در بغداد و محاسبات غربیها بهعنوان فرصت طلایی و ضعف ساختاری تلقی میشد، در واقع خطای راهبردی تاریخی بود؛ خطایی که خیالبافیهای دیکتاتور بعث را در گلولای مقاومت فرو برد و حماسهای جاویدان به نام «دفاع مقدس» خلق کرد.
۱. بافت بینالمللی؛ هراس ابرقدرتها از ندای انقلاب اسلامی
در دوران اوج جنگ سرد و رقابت دو بلوک شرق و غرب بر سر حوزه انرژی و منطقه حیاتی خلیج فارس، پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ تمامی معادلات ژئوپلیتیک جهان را برهم زد. پیام انقلاب اسلامی، نفی سلطه شرق و غرب و ارائه الگویی نوین از حکمرانی مستقل و متکی بر آموزههای اسلامی بود.
هراس واشنگتن و متحدان غربی و منطقهایاش از صدور این الگوی الهامبخش به سراسر جهان اسلام، قدرتهای جهانی را به این نتیجه رساند که باید این شجره طیبه را در بدو تولدش مهار کنند. در این میان، رژیم بعث عراق با ارتش جاهطلب و ساختار کینه توز خود، بهترین ابزار برای تحقق این هدف شوم بود.
۲. توهم ضعف ایران؛ اشتباه محاسباتی دیکتاتور در شناخت ملت مقاوم
صدام حسین و اتاقهای فکر غرب، با ارزیابی سطح ظاهری رویدادهای ایران، دچار فاحشترین اشتباه محاسباتی شدند. از نگاه محاسبات مادی آنها:
- ایرانِ پس از انقلاب، با بیثباتیهای سیاسی نخستین سالها و اختلافات داخلی مواجه بود.
- نیروهای مسلح در حال بازسازی ساختاری و تصفیه از عناصر وابسته به رژیم گذشته بودند.
- ماجرای تسخیر عادلانه جاسوسخانه آمریکا موجی از فشارهای دیپلماتیک و انزوای ظاهری را رقم زده بود.
اما آنان از ارزیابی مولفه اصلی قدرت ایران ناکام ماندند: عمق ایمانی، رهبری الهی و پیوند ناگسستنی ملت با ولایت. آنچه صدام «ضعف» میخواند، در واقع خیزش یک «ملت مقاوم» در آستانه تثبیت قدرت خویش بود.
۳. انگیزههای صدام؛ کینههای تاریخی، طمع ارضی و رؤیای پانعربیسم
تجاوز ۳۱ شهریور صرفاً یک تصادف تاریخی نبود، بلکه برآیند انگیزههای تهاجمی زیادهخواهانه صدام بود:
- الغای یکجانبه پیمان ۱۹۷۵ الجزایر: صدام که تحت شرایط خاصی مجبور به پذیرش مرزهای آبی اروندرود در سال ۱۹۷۵ شده بود، با پاره کردن این قرارداد در برابر دوربینهای تلویزیونی، کینه خود را آشکار ساخت.
-طمع به خوزستان و منابع نفتی: اشغال خوزستان بهعنوان قلب اقتصادی ایران، هدف راهبردی بعثیها برای لنگ کردن چرخه حیات اقتصادی کشور بود.
- رؤیای «قهرمانی جهان عرب»: صدام با تکیه بر ایدئولوژی پانعربیسم و دریافت کمکهای بیدریغ مالی و تسلیحاتی از سوی برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس، میپنداشت با شکست ایران رهبری جهان عرب را به دست خواهد گرفت.
۴. چراغ سبز و پشتیبانی خارجی؛ سکوت مدعیان حقوق بشر و تسلیح ارتش بعث
بزرگترین گواه مظلومیت ملت ایران در جنگ تحمیلی، رفتار دوگانه نهادهای بینالمللی و قدرتهای جهانی بود. شورای امنیت سازمان ملل در روزهای نخست تجاوز آشکار، با سکوتی پرمعنا و عدم صادر کردن قطعنامهای الزامآور برای عقبنشینی دشمن، رسماً چراغ سبز را به تجاوزگر نشان داد.
همزمان با اعمال تحریمهای ظالمانه تسلیحاتی علیه جمهوری اسلامی ایران، مدرنترین جنگافزارهای شرقی و غربی ، از هواپیماهای سوپراتاندارد و میراژ فرانسوی تا تانکهای T-72 شوروی و سلاحهای شیمیایی اهدایی شرکتهای اروپایی، روانه بغداد شد. صدام ماشه را کشید، اما انبار مهمات او در واشنگتن، پاریس، بن و برخی پایتختهای منطقهای پر میشد.
۵. درسهای امروز؛ اتکا به توان داخلی و الگوی بومی مقاومت
حضرت امام خمینی(ره) در همان روزهای نخست تجاوز با صلابتی تاریخی فرمودند:
«یک دزدی آمده است یک سنگی انداخته و فرار کرده... ملت ما نباید گمان کنند که جنگی شروع شده است و حالا دست و پای خودمان را گم کنیم؛ خیر، این سیلی خواهد خورد آنچنان که دیگر برنخیزد.»
همچنین رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله خامنهای مدظلهالعالی، دفاع مقدس را تابلوی پرشکوه اراده یک ملت میدانستند:
«دفاع مقدس نشان داد که اتکای به خداوند و اعتماد به مردم، میتواند تمام معادلات مادی و نظامی دنیا را برهم بزند.»
درس بزرگ ۳۱ شهریور برای امروز جامعه ما بسیار روشن است:
۱. تجاوز و دشمنی بدخواهان، نه از سر اقتدار، بلکه از سر ترس آنان از الگوی الهامبخش انقلاب اسلامی است.
۲. راه مقابله با زیادهخواهیها، اتکا به ظرفیتهای عظیم داخلی، تقویت ساختار اقتدار دفاعی و تحقق واقعی «اقتصاد مقاومتی» است.
جمعبندی
سیویکم شهریور یادآور روزی است که محاسبات دنیای مادی در برابر ایمان و ایثار یک ملت متلاشی شد. هشت سال دفاع مقدس با نثار خون پاک هزاران شهید والامقام، جانباز سرافراز و آزاده صبور، ثابت کرد که خاک پاک ایران اسلامی با تکیه بر روحیه مقاومت و وحدت کلمه، هرگز تسلیم اراده سلطهگران نخواهد شد. این میراث عظیم، مشعل راه آیندهسازی و پیشرفت ایران اسلامی خواهد بود.
