به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ سید جواد حسینی، در همایش تجلیل و گرامیداشت سالمندان، اظهار کرد: جامعه ایران در حال ورود به سالمندی است و هنوز به مرحله سالمندی کامل نرسیدهایم. بر اساس تعاریف جمعیتی، جمعیتی که کمتر از ۷ درصد آن را افراد بالای ۶۰ سال تشکیل دهند، جمعیت جوان محسوب میشود؛ این رقم بین ۷ تا ۱۴ درصد نشاندهنده ورود به دوره سالمندی، ۱۴ تا ۲۱ درصد سالمندی، ۲۱ تا ۲۷ درصد سالخوردگی و بالاتر از ۲۷ درصد نشاندهنده سالمندی شدید است.
وی افزود: اکنون حدود ۱۱ میلیون سالمند در کشور داریم که حدود ۱۳ درصد جمعیت ایران را تشکیل میدهند؛ بنابراین در مرحله ورود به سالمندی قرار داریم.
رئیس سازمان بهزیستی با اشاره به سرعت رشد جمعیت سالمند در ایران گفت: نرخ رشد جمعیت سالمند حدود چهار برابر نرخ رشد جمعیت عمومی کشور است. ایران جزو کشورهایی است که با سرعت بالایی به سمت سالمندی حرکت میکند و پیشبینی میشود در سال ۱۴۳۰، بین ۳۱ تا ۳۳ درصد جمعیت کشور را سالمندان تشکیل دهند.
حسینی ادامه داد: این سرعت بالای حرکت به سمت سالمندی اهمیت زیادی دارد، زیرا با پدیدهای چندوجهی مواجه هستیم؛ موضوعاتی مانند فقر در سالمندی، مسکن، بیماری، سلامت روان و جسم، صندوقهای بازنشستگی، بازنشستگی و وضعیت درآمد و رفاه سالمندان، همگی از ابعاد این پدیده هستند.
وی با بیان اینکه وضعیت اقتصادی سالمندان نیز نیازمند توجه جدی است، گفت: از سن ۷۰ سالگی به بالا، درآمد و دارایی سالمندان با افت قابل توجهی مواجه میشود. همچنین حدود ۶۰ درصد سالمندان با یک بیماری مزمن زندگی میکنند و ۶۰ درصد آنها از مستمریهای بازنشستگی برخوردار نیستند. این مسائل، بخشی از پدیده چندلایه سالمندی است که با سرعت به سمت آن حرکت میکنیم.
رئیس سازمان بهزیستی با تأکید بر اینکه هدف، صرفاً بیان مشکلات سالمندان نیست، اظهار کرد: ما باید درباره اینکه برای مواجهه با این شرایط چه اقدامی باید انجام دهیم، صحبت کنیم. در حال حاضر ۲۷ دستگاه در حوزه سالمندی مسئولیت دارند و کمیته امداد امام خمینی(ره) نیز در زمینه توانمندسازی و فرصتآفرینی برای سالمندان فعالیت میکند.
وی نخستین سیاست مورد توجه دبیرخانه شورای سالمندان را افزایش شناخت و دسترسی به اطلاعات درباره سالمندی عنوان کرد و گفت: دستگاههای مختلف اقداماتی در حوزه سالمندی انجام میدهند، اما اطلاعات جامعی از این اقدامات در اختیار نداریم. به همین دلیل در حال طراحی یک سامانه و داشبورد هستیم و پیمایشهای مختلف سالمندان نیز در دستور کار قرار دارد.
حسینی افزود: فولادیان که ریاست دبیرخانه شورای سالمندان کشور را بر عهده دارد، طی پنج تا شش ماه اخیر حدود ۲۰ بسته سیاستی تولید کرده و برای دستگاههای مختلف ارسال کرده است. پیمایش ملی سالمندان، تولید بستههای سیاستی و شناخت ابعاد چندلایه سالمندی در کشور، از نخستین اقدامات دبیرخانه است که با جدیت دنبال میشود.
وی درباره وضعیت قوانین مرتبط با سالمندان نیز گفت: یکی از مسائل مهم این است که آیا قوانین موجود در جامعه ایران از پدیده سالمندی پشتیبانی میکنند یا خیر. در همین راستا، لایحه حقوق حمایتی سالمندان آماده شده و در فرآیند بررسی در کمیسیونها و دولت قرار گرفته است. این لایحه ابعاد توانبخشی، بیمهای، سلامت، خدمات اجتماعی و روانشناختی سالمندان را مورد توجه قرار داده و میتواند به عنوان یک سند بالادستی در این حوزه مورد استفاده قرار گیرد.
رئیس سازمان بهزیستی همچنین از ارتقای ساختارهای مرتبط با سالمندی خبر داد و گفت: رویکرد ما این است که سالمندی را علاوه بر یک مسئله و مخاطره، به عنوان یک فرصت نیز ببینیم.
حسینی ادامه داد: میتوان از سالمندی با مسائل و مخاطراتی مانند بیماری، فقر، کاهش درآمد و وضعیت نامناسب دهکهای درآمدی سخن گفت، اما در کنار آن باید فرصتهای سالمندی را نیز مورد توجه قرار داد. یکی از این فرصتها، اقتصاد نقرهای است.
وی گفت: در دبیرخانه شورای سالمندان، تدوین نقشه جامع اقتصاد نقرهای سالمندی را در دستور کار داریم که ۱۴ حوزه فعالیت را شامل میشود. پس از آن نیز نقشه جامع اشتغال سالمندان تدوین خواهد شد تا مشخص شود سالمندان در چه مشاغلی میتوانند به شکل متناسب و سبک فعالیت کنند.
حسینی از برنامهریزی برای برگزاری نمایشگاه اقتصاد نقرهای سالمندی در آبان ماه خبر داد و اظهار کرد: این نمایشگاه قرار است در نمایشگاه بینالمللی تهران یا برج میلاد برگزار شود.
وی با اشاره به ظرفیت اقتصاد نقرهای گفت: اگر اقتصاد خرد و خانگی بر اساس مهارتهای سالمندان طراحی شود، میتواند ضمن ارتقای کیفیت زندگی آنها، زمینه مشارکتشان در اقتصاد کشور را نیز فراهم کند.
دبیر شورای سالمندان کشور با اشاره به ظرفیتهای اشتغال در حوزه سالمندی گفت: اقتصاد دیجیتال، اقتصاد سبز و اقتصاد مراقبتی از جمله حوزههای مهم اشتغال هستند و اشتغال مراقبتی پیرامون سالمندی میتواند یکی از حوزههای فراگیر و کمهزینه اشتغال باشد. باید این موضوع بیش از گذشته در دستور کار قرار گیرد.
وی افزود: ۳۸۰ مرکز «مهر و گفتگو» در کشور راهاندازی شده است که سالمندان میتوانند در ساعاتی از روز به این مراکز مراجعه کنند، مهارت بیاموزند و آموزش دهند و از این طریق کیفیت زندگی خود را ارتقا دهند.
حسینی همچنین از پیگیری راهاندازی «بانک زمان» در ایران خبر داد و گفت: شیوهنامه بانک زمان تهیه شده و این شیوهنامه با مطالعه حدود چهار هزار بانک زمان در دنیا شکل گرفته است. این طرح در مناطق ۱۲، ۱۳، ۱۴ و ۱۵ تهران به صورت پایلوت اجرا میشود و با کمک مجمع خیرین کشور، پلتفرم آن نیز تهیه شده است. بانک زمان میتواند تغییر مهمی در ارائه خدمات به سالمندان و همچنین دریافت خدمات از سوی سالمندان ایجاد کند.
وی ادامه داد: ۳۵۰۰ مشاور متخصص سالمندان در پهنه کشور تربیت شدهاند تا خدمات مورد نیاز این گروه ارائه شود.
رئیس سازمان بهزیستی با اشاره به ضرورت مناسبسازی محیط برای سالمندان گفت: طی یک سال و نیم گذشته، ۱۹ شهر ایران به عنوان شهرهای دوستدار سالمند مورد توجه قرار گرفتهاند و ۲۷ دستگاه نیز وظایفی در حوزه دسترسپذیری و مناسبسازی بر عهده دارند.
حسینی با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه سلامت سالمندان، بهویژه سلامت چشم، گفت: انجمنهای علمی از جمله انجمن اپتومتری در این زمینه پای کار آمدهاند و طی سه تا چهار ماه اخیر، ۵۸ هزار معاینه رایگان و ۱۸ هزار عینک رایگان برای سالمندان ارائه شده است.
وی سالمندان را از عناصر مهم پیوند نسلی در جامعه دانست و اظهار کرد: سالمندان ستونهای هویتی و معرفتی جامعه و اساس پیوند نسلی هستند. متأسفانه گاهی با پدیده جامعهپذیری معکوس مواجه هستیم و باید جامعهپذیری مثبت را تقویت کنیم.
رئیس سازمان بهزیستی افزود: در همین راستا، مراکز «دستهای مهربان» راهاندازی شده است که در آن ۹۱ سالمند سالم به مراکز مراجعه میکنند و در کنار کودکان قرار میگیرند و از آنها حمایت میکنند. این طرح میتواند به ارتقای کیفیت زندگی سالمندان و کودکان کمک کند.
حسینی خاطر نشان کرد: با توجه به دانش و تجربه سالمندان، اعلام میکنیم در واگذاری فعالیتهای مختلف سازمان بهزیستی به بخش غیردولتی، سالمندان در اولویت قرار دارند و از مشارکت آنها استقبال میکنیم. امیدواریم با همکاری و همافزایی دستگاهها و خود سالمندان، بتوانیم بیش از گذشته در خدمت این قشر باشیم.
