به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ گروه تخصصی مدیریت سل، جذام و بیماری های حاد تنفسی مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت در گزارشی ضمن بررسی آخرین وضعیت بیماری های حادتنفسی در کشور، اعلام کرد که نسبت نمونه های مثبت کووید-۱۹ در کشور در هفته گذشته نسبت به هفته قبل از آن، از ۸.۹ درصد به ۱۷.۴ درصد رسیده و رشد حدود ۲ برابری داشته است.
بر اساس داده های نظام مراقبت دیده وری تنفسی ۲ پاتوژن (آنفلوانزا و کووید-۱۹) در هفته بیست و هفتم سال ۱۴۰۵ (هفته منتهی به ۳ مهر)، نسبت موارد دارای علائم عفونت های تنفسی، نسبت به هفته گذشته، هم در مراجعین سرپایی و هم در مراجعین بستری، افزایش نشان داده است؛ به طوری که ۸.۱ درصد از مراجعین سرپایی، دارای علائم شبه آنفلوانزا (ILI) و ۱۰.۵ درصد از مراجعین بستری، دارای علائم تنفسی شدید (SARI) بوده اند. این نسبت ها در هفته قبل به ترتیب ۶.۵ درصد و ۷.۴ درصد بوده است.
در این نظام مراقبت دیده وری، از میان ۲۲۳ نمونه تنفسی اخذ شده از مراجعین با تظاهرات ILI یا SARI، نسبت نمونه های مثبت از نظر آنفلوانزا، به ۱.۷ درصد رسیده که این نسبت در هفته مشابه سال قبل، ۰.۹ درصد بوده است.
همچنین نسبت نمونه های مثبت از نظر کووید-۱۹، نسبت به هفته قبل افزایش نشان داده، از آستانه هشدار بالا عبور کرده و به ۱۷.۴ درصد رسیده است. لذا ضرورت تشدید مراقبت عفونت‌های حاد تنفسی همچنان مورد تاکید ویژه قرار می گیرد. این نسبت در هفته مشابه سال قبل ۸.۹ درصد بوده است.
درصد مثبت آنفلوانزا بر اساس داده های نظام مراقبت غیردیده وری
توجه: از آنجایی که داده های نظام مراقبت غیردیده وری (یا روتین)، عمدتا تحت تاثیر تصمیم پزشکان برای درخواست آزمایش و میزان دسترسی به ابزار/ کیت تشخیصی است؛ یافته های زیر باید با احتیاط تفسیر شود.
بر اساس داده های نظام مراقبت غیردیده وری آزمایشگاهی، در هفته بیست و هفتم سال جاری، مجموعا تعداد ۵۵۷۲ نمونه تنفسی که ۹۶.۶ درصد آنها از بیماران بستری اخذ شده، در آزمایشگاه های مولکولی دانشگاه های علوم پزشکی کشور آزمایش شده و از میان آنها ۱۲۶ مورد معادل ۲.۳ درصد موارد، مثبت آنفلوانزا بوده است. نکته حائز توجه، افزایش ۱۳.۵ درصدی فراوانی نمونه های تنفسی آزمایش شده در این هفته، نسبت به هفته قبل است.
همچنان تایپ غالب ویروس آنفلوانزای در گردش در کشور، B است (۸۰.۷ درصد). لازم به توضیح است که در مقطع زمانی مشابه در سال قبل (۱۴۰۴)، تایپ غالب ویروس A بوده است.
بنا بر این گزارش ۳۶.۵ درصد موارد مثبت آنفلوانزا به گروه سنی کودکان تعلق داشته اند، شامل: گروه سنی زیر ۲ سال: ۷.۹ درصد، گروه سنی ۲ تا ۵ سال: ۱۶.۶ درصد و گروه سنی ۶ تا ۱۵ سال: ۱۲ درصد.
درصد مثبت آنفلوانزا در استان بوشهر (۳۰.۷ درصد) همچنان بالاتر از آستانه هشدار بالا است. در استان‌های فارس (۹.۳ درصد)، خوزستان (۷.۴ درصد)، کرمان (۶.۱ درصد) و هرمزگان (۵.۳ درصد) درصد مثبت آنفلوانزا، بالاتر از آستانه هشدار پایین (۵ درصد) گزارش شده است.
بر اساس داده های نظام مراقبت دیده وری سویه های در گردش کووید-۱۹: تمامی ۷۸ نمونه PCR+ کووید-۱۹ که در ماه گذشته تحت آزمایش توالی یابی ژنتیکی قرار گرفتند (۶۳ نمونه مربوط به مردادماه و ۱۵ نمونه مربوط به شهریورماه)، متعلق به سویه اومیکرون و زیررده‌ی (sub-lineage) XFGبوده اند. تمامی نمونه های شهریورماه و ۸۹ درصد از نمونه های مردادماه متعلق به RV.۱یکی از زیررده های XFG.۲۳.۱.۳ بوده اند.
وضعیت جهانی پاتوژن‌های تنفسی و سیگنال‌های پیش‌نگر برای ایران
آخرین به‌روزرسانی
در اواخر سپتامبر ۲۰۲۶، الگوی گردش پاتوژن‌های تنفسی در مناطق مختلف جهان همچنان ناهمگون است. در سطح جهانی، فعالیت کووید-۱۹ پایین و نسبتاً پایدار باقی مانده است، در حالی که فعالیت آنفلوانزا در برخی مناطق نیمکره شمالی و به‌ویژه شرق آسیا در حال افزایش است. فعالیت RSV در سطح جهانی همچنان پایین گزارش می‌شود. در شرق آسیا، افزایش فعالیت آنفلوانزا در کنار افزایش موارد بستری در کره جنوبی، از سیگنال‌های مهم فعلی برای پایش روند فصل تنفسی محسوب می‌شود.
سیگنال‌های پیش‌نگر برای ایران
در مقطع کنونی، مهم‌ترین سیگنال منطقه‌ای، افزایش فعالیت آنفلوانزا در شرق آسیا است. این افزایش در چین و کره جنوبی مشاهده می‌شود و در کره جنوبی با افزایش مستقیم موارد بستری آنفلوانزا همراه بوده است. در مقابل، در همین منطقه، کووید-۱۹ پایین‌تر از آنفلوانزا قرار دارد؛ هرچند در کره جنوبی، درصد مثبت شدن و همچنین بستری کووید-۱۹ افزایش نشان داده است.
در نیمکره غربی، الگو متفاوت است: در آمریکا فعالیت کووید-۱۹ هنوز بالاست، در عین حال روندی نزولی دارد؛ اما فعالیت آنفلوانزا و RSV همچنان پایین باقی مانده است؛ در انگلستان، نسبت مثبت شدن هر سه پاتوژن همچنان در سطوح پایین یا پایه قرار دارند، هرچند کووید-۱۹ و آنفلوانزا هر دو در حال افزایش‌اند.
بنابراین، برای پایش ایران در هفته‌های پیش‌رو، پایش همزمان روند کووید-۱۹ و آنفلوانزا ، همراه با تعیین تایپ / ساب تایپ آنفلوانزا و واریانت‌های کووید-۱۹، اهمیت بیشتری از اتکا به یک شاخص منفرد دارد. افزایش فعلی آنفلوانزا در شرق آسیا، به‌ویژه با توجه به افزایش موارد بستری در کره جنوبی، یک سیگنال قابل توجه برای آمادگی و پایش نزدیک‌تر فصل تنفسی در ایران است؛ اما از این داده‌ها نمی‌توان زمان یا ارتفاع موج آینده ایران را به‌طور دقیق پیش‌بینی کرد. البته بالا بودن نسبت یک واریانت در نمونه های مثبت کووید- ۱۹ (۹۰ درصد < RV.۱)، می تواند به نفع طولانی شدن فاز صعودی موج در کشور باشد.
واریانت‌های کووید-۱۹
در آخرین داده تجمیعی سازمان جهانی بهداشت، XFG همچنان شایع‌ترین واریانت گزارش‌شده در سطح جهانی است. سازمان جهانی بهداشت در حال حاضر واریانت های XFG، NB.۱.۸.۱، PQ.۱۶.۱.۱ و BA.۳.۲ را به‌عنوان Variants Under Monitoring (VUM) دنبال می‌کند. در داده‌های منتهی به ۱۶ اوت ۲۰۲۶، XFG حدود ۴۱ درصد از توالی‌های شناسایی شده را تشکیل می‌داد؛ و پس از آن NB.۱.۸.۱ و PQ.۱۶.۱.۱، به ترتیب با حدود ۱۷ درصد و ۱۵ درصد در رتبه های بعدی قرار داشتند. لازم به ذکر است که بر اساس شواهد موجود، سازمان جهانی بهداشت، خطر اضافی قابل اثباتی برای این واریانت‌ها نسبت به سایر واریانت‌های در گردش فعلی گزارش نکرده است.
توجه: با توجه به کاهش پوشش و نمایندگی نظام‌های توالی یابی ژنومی در بسیاری از کشورها، سهم واریانت‌ها باید با احتیاط تفسیر شود و تغییرات کوچک در درصدها نباید به‌عنوان تغییر واقعی در الگوی گردش تلقی شود.
