به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ ازدواج یکی از شیرین‌ترین و زیباترین مراحل زندگی انسان و پیوندی مقدس است که با عشق، محبت و همراهی معنا پیدا می‌کند. تشکیل خانواده، زمینه‌ساز آرامش، رشد فردی و اجتماعی و ساختن آینده‌ای مشترک است و از جایگاه مهمی در تحکیم بنیان خانواده و پویایی جامعه برخوردار است.
با این حال، جوانان امروز برای آغاز زندگی مشترک با موانع متعددی از جمله مشکلات اقتصادی، هزینه‌های سنگین مسکن و مخارج اولیه زندگی مواجه‌اند.
در کنار این مشکلات، برخی رسوم غیرضروری و چشم‌وهم‌چشمی‌ها، از برگزاری مراسم تجملاتی گرفته تا به نمایش گذاشتن جهیزیه، هزینه‌های ازدواج را افزایش داده و گاه به عاملی برای به تأخیر افتادن این پیوند تبدیل شده است.
در چنین شرایطی، بازگشت به فرهنگ ازدواج آسان و ساده‌زیستی، همانند گذشته، ضرورتی انکارناپذیر است. حذف رسوم دست‌وپاگیر، پرهیز از تجمل‌گرایی و کاهش توقعات غیرضروری می‌تواند مسیر ازدواج را برای جوانان هموارتر کند.
خانواده‌ها و جامعه باید به این باور برسند که ارزش ازدواج به عشق، تفاهم و همراهی زوجین است، نه تجملات و هزینه‌های سنگین؛ چراکه با ترویج سادگی و همدلی می‌توان زمینه آغاز زندگی مشترک را برای جوانان فراهم‌تر کرد و شیرینی ازدواج را به دور از دغدغه‌های مالی و تشریفات بیهوده به آن‌ها چشاند.
رسم های بیهوده در ازدواج
یک جوان مجرد با اشاره به افزایش هزینه‌های زندگی و توقعات غیرضروری در ازدواج گفت: با وجود برخورداری از وضعیت مالی نسبتاً مناسب، نگران آینده زندگی مشترک و مسئولیت‌های اقتصادی آن هستم.
محمد ضیایی اظهار کرد: بنده از نظر مالی وضعیت نسبتاً خوبی دارم، اما با این حال، از ازدواج می‌ترسم زیرا هزینه‌های زندگی روزبه‌روز افزایش پیدا می‌کند و نمی‌توان تنها به شرایط امروز فکر کرد.
این جوان مجرد با اشاره به تأثیر رسوم غیرضروری بر افزایش هزینه‌های ازدواج بیان کرد: مراسم‌های پرخرج و تجملاتی و توقعات مربوط به مهریه، جهیزیه و تشریفات عروسی، گاهی به موانعی جدی در مسیر ازدواج تبدیل می‌شوند.
وی ادامه داد: به‌جای آنکه بیشتر درباره تفاهم، اخلاق و مسئولیت‌پذیری دختر و پسر صحبت کنیم، گاهی تمرکز خانواده‌ها بر نوع مراسم و امکاناتی است که باید فراهم شود که این خود می‌تواند آغاز زندگی مشترک را دشوارتر کند.
این جوان با بیان اینکه پیدا کردن فرد مناسب که با کمبودهای زندگی همراه باشد، برای ازدواج نیز به دغدغه‌ای جدی تبدیل شده است، گفت: ازدواج تنها علاقه و احساس نیست، بلکه مسئولیت‌پذیری، گذشت، درک متقابل و توانایی کنار آمدن با مشکلات نیز اهمیت دارد.
به گفته ضیایی، گاهی توقعات بالا باعث می‌شود دختر و پسر پیش از آنکه فرصت شناخت یکدیگر را پیدا کنند، درگیر مسائل مالی و حاشیه‌ای شوند.
این جوان مجرد بیان کرد: اگر خانواده‌ها توقعات غیرضروری را کنار بگذارند و دختر و پسر نیز با واقع‌بینی بیشتری به ازدواج نگاه کنند، بسیاری از نگرانی‌ها کاهش می‌یابد و جوانان می‌توانند با آرامش و اطمینان بیشتری برای تشکیل خانواده تصمیم بگیرند.
تجملات و تفاوت نگرش‌ها، انتخاب همسر را دشوار کرده است
یک دختر جوان هم با اشاره به دشواری‌های ازدواج در شرایط کنونی گفت: افزایش هزینه‌های زندگی، توقعات غیرضروری و تفاوت نگرش‌ها باعث شده است که بسیاری از جوانان با نگرانی بیشتری به ازدواج فکر کنند.
محدثه تقوی با بیان اینکه ازدواج فقط پیدا کردن فرد مناسب نیست، بلکه شناخت، تفاهم و هم‌فکری نیز اهمیت دارد، افزود: با این حال، گاهی مهریه‌های سنگین، جهیزیه‌های پرهزینه و مراسم تجملاتی به دغدغه‌های اصلی تبدیل می‌شوند.
این دختر جوان افزود: از طرفی، به نظر می‌رسد تمایل برخی جوانان به سبک زندگی و پوشش غربی بیشتر شده است و این تفاوت در نگرش‌ها و انتظارات می‌تواند انتخاب همسر متناسب را دشوارتر کند.
وی تأکید کرد: خوشبختی به تجملات و امکانات اولیه زندگی وابسته نیست، بلکه تفاهم و همراهی زوجین اهمیت بیشتری دارد و خانواده‌ها نیز باید به‌جای افزایش توقعات، به جوانان برای انتخاب آگاهانه و شروع یک زندگی مشترک ساده کمک کنند.
ترویج ازدواج آسان نیازمند تغییر نگرش‌های فرهنگی است
یک فعال فرهنگی در حوزه خانواده با تأکید بر ضرورت تسهیل ازدواج جوانان گفت: ازدواج آسان تنها با کاهش هزینه‌ها محقق نمی‌شود، بلکه تغییر نگرش‌ها، همراهی خانواده‌ها و احیای فرهنگ واسطه‌گری صحیح و خیرخواهانه نیز در این مسیر نقش مؤثری دارد.
فاطمه چاحوضی با اشاره به دشواری‌های پیش روی جوانان برای تشکیل خانواده اظهار کرد: ازدواج، آرزویی زیبا و امری شرعی و عرفی است که متأسفانه برای بسیاری از جوانان به مسیری دشوار و گاهی دست‌نیافتنی تبدیل شده است.
وی افزود: اگرچه مشکلات اقتصادی و گرانی از موانع ازدواج جوانان به شمار می‌روند، اما بخشی از دشواری‌های این مسیر به فرهنگ و باورهایی بازمی‌گردد که در جامعه شکل گرفته‌اند و نیازمند بازنگری هستند.
این فعال فرهنگی با اشاره به تأثیر مهریه‌های سنگین، مراسم تجملاتی، جهیزیه‌های پرهزینه و چشم‌وهم‌چشمی بر ازدواج جوانان بیان کرد: گاهی این موارد به معیارهای ازدواج تبدیل می‌شوند، درحالی‌که هدف اصلی ازدواج، ساختن یک زندگی مشترک است.
چاحوضی ادامه داد: زمانی که جوانان به‌جای نگاه امیدوارانه به آینده، از هزینه‌ها و توقعات سنگین هراس دارند، باید بپذیریم که فرهنگ ازدواج ما به بازنگری نیاز دارد.
وی با تأکید بر ضرورت تغییر نگرش‌ها تصریح کرد: هدف، حذف ارزش‌ها نیست، بلکه باید به ارزش‌های واقعی بازگردیم و بدانیم که ارزش یک ازدواج به میزان هزینه‌های صرف‌شده برای آن نیست، بلکه به عشق، احترام، مسئولیت‌پذیری و تفاهم میان زوجین بستگی دارد.
این فعال فرهنگی با بیان اینکه خانواده‌ها و جامعه باید در هموارکردن مسیر ازدواج جوانان نقش‌آفرینی کنند، گفت: به‌جای پرسیدن از جوانان درباره زمان برگزاری مراسم عروسی، باید به این فکر کنیم که چگونه می‌توانیم مسیر تشکیل خانواده را برای آنان آسان‌تر کنیم.
وی افزود: به‌جای تحمیل توقعات غیرضروری، باید همراه جوانان باشیم و به‌جای مقایسه زندگی‌ها، به ساختن آینده‌ای بهتر کمک کنیم چراکه هیچ جوانی نباید به دلیل ناتوانی مالی از حق داشتن یک زندگی مشترک سالم و محترمانه محروم شود.
چاحوضی با بیان اینکه ازدواج آسان تنها با کاهش هزینه‌ها محقق نمی‌شود، بلکه به تغییر نگرش‌ها، همراهی خانواده‌ها و مشارکت افراد خیرخواه جامعه نیز نیاز دارد، گفت: هر یک از ما می‌توانیم با ایفای نقشی مسئولانه، در هموارکردن مسیر ازدواج جوانان سهیم باشیم چراکه ازدواج مسابقه تجمل نیست، بلکه آغاز یک همراهی است.
موانع اقتصادی، ذهنی، فرهنگی و اجتماعی در مسیر ازدواج
محمد خالقی، فرهنگی بازنشسته، مشاور خانواده و فعال عرصه ازدواج در گفت‌گو، موانع اقتصادی، ذهنی، فرهنگی و اجتماعی را از جمله عوامل مؤثر در تأخیر ازدواج جوانان دانست و گفت: حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد موانع ازدواج به مسائل اقتصادی مانند اشتغال و مسکن مربوط می‌شود.
وی با اشاره به موانع ازدواج جوانان اظهار کرد: بخشی از موانع ازدواج، ذهنی است؛ برای مثال، کمال‌گرایی و انتظار برای انتخاب همسری کاملاً ایده‌آل یا برگزاری مراسم ازدواج در تالارهای مجلل می‌تواند به مانعی در مسیر ازدواج تبدیل شود.
وی با بیان اینکه مسائل فرهنگی نیز در این زمینه نقش دارند، افزود: رسوم و سنت‌های ازدواج در جوامع و فرهنگ‌های مختلف متفاوت است؛ برای نمونه، در برخی مناطق جهیزیه به نمایش گذاشته می‌شود که این موضوع می‌تواند باعث شود افرادی که توانایی تهیه وسایل کمتری دارند، تصمیم به ازدواج را به تأخیر بیندازند.
این مشاور خانواده، تغییر سبک زندگی را از دیگر عوامل مؤثر بر موانع ازدواج برشمرد و گفت: تغییر سبک زندگی موجب افزایش سن بلوغ عاطفی و از سوی دیگر کاهش سن بلوغ جنسی شده است که این دو موضوع در تعارض با یکدیگر قرار دارند.
خالقی با اشاره به برخی پدیده‌های اجتماعی نوظهور بیان کرد: ازدواج سفید و طلاق عاطفی از جمله پدیده‌هایی هستند که به‌تدریج در برخی جوامع به خرده‌فرهنگ تبدیل می‌شوند و می‌توانند از موانع ازدواج باشند.
وی افزایش آمار طلاق در جامعه را از دیگر عوامل مؤثر بر تصمیم جوانان برای ازدواج دانست و افزود: افزایش طلاق و کاهش قبح اجتماعی آن باعث می‌شود جوانان هنگام تصمیم‌گیری برای ازدواج، با توجه به آمارهای موجود، تا حدودی دچار وسواس فکری شوند.
این فعال عرصه ازدواج همچنین به برخی موانع قانونی مرتبط با حقوق زنان و مردان اشاره کرد و گفت: این قوانین نیز از جمله موضوعاتی هستند که اخیراً بحث بازنگری و تبدیل آن‌ها به قوانین مناسب‌تر در مجلس مطرح شده است.
ضرورت حمایت از جوانان در مسیر ازدواج
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان جنوبی، با اشاره به جایگاه ازدواج در آموزه‌های دینی اظهار کرد: خداوند در آیه ۲۱ سوره مبارکه روم می‌فرماید «و من آیاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجاً لتسکنوا الیها و جعل بینکم مودة و رحمة» و ازدواج یکی از مهم‌ترین سنت‌های الهی است.
وی با اشاره به حدیث «النکاح سنتی فمن رغب عن سنتی فلیس منی» افزود: فارغ از همه برکاتی که بر امر ازدواج مترتب است، در معارف دینی، ازدواج یک بنای مقدس و سنت حسنه الهی به شمار می‌رود و به همین دلیل الزامات خاصی بر این امر حاکم است.
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان جنوبی با اشاره به ضرورت حمایت از جوانان در مسیر ازدواج، اظهار کرد: ممکن است فردی با وجود پذیرش فرهنگ ازدواج و تمایل به تشکیل خانواده، همسر مناسبی پیدا نکند، شبکه اجتماعی لازم برای آشنایی را نداشته باشد یا در انتخاب همسر با مشکل مواجه شود.
حجت الاسلام حجت سالاری‌مکی با بیان اینکه گاهی خانواده‌ها نیز توان ایجاد شبکه آشنایی برای جوانان را ندارند و هزینه‌های زندگی، مراسم عقد و عروسی و سالن برای آن‌ها دشوار است، افزود: همچنین جوانان ممکن است در ماه‌ها و سال‌های نخست زندگی، مهارت گفت‌وگو نداشته باشند و به مشاوره نیاز پیدا کنند.
وی ادامه داد: به همین دلیل تلاش داریم جریان ازدواج شکل بگیرد، کنشگران به شبکه فعالان این عرصه متصل شوند و زمینه تجربه‌نگاری، توانمندسازی، تبادل تجربه و آموزش فراهم شود.
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان جنوبی با اشاره به برگزاری نخستین رویداد استانی «صبا» در این استان گفت: خراسان جنوبی نخستین استانی بود که این رویداد را با هدف گردهمایی، تبادل تجربه و توانمندسازی کنشگران عرصه ازدواج برگزار کرد.
وی از برگزاری دومین رویداد استانی «صبا» در اسفندماه خبر داد و افزود: تلاش می‌کنیم در نیمه دوم سال ۱۴۰۵، با اجرای برنامه‌های تبلیغی، ترویجی و فرهنگ‌سازی، فعالیت‌های مردمی در حوزه ازدواج را تقویت کنیم.
بدیهی است؛ تسهیل ازدواج جوانان، بیش از هر چیز به تغییر نگرش‌ها، کاهش توقعات و همراهی خانواده‌ها نیاز دارد؛ چراکه با کنار گذاشتن تجملات و احیای فرهنگ ساده‌زیستی، می‌توان مسیر تشکیل خانواده را هموارتر کرد و فرصت آغاز زندگی مشترک را برای جوانان فراهم ساخت.
