به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ به نقل از خبرگزاری دانشجو، عبور یکی از بزرگترین قمرهای مشتری از مقابل قمر دیگر، منظرهای کمنظیر از منظومه شمسی را رقم زد. در این رویداد که ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ رخ داد، گانیمد برای لحظاتی آیو را از دید ناظر زمینی پنهان کرد؛ پدیدهای که به «اختفای متقابل» معروف است.
ماجرا از حرکت دو قمر در مدارهایشان به دور مشتری آغاز میشود. گانیمد و آیو که هر دو از چهار قمر بزرگ این سیاره هستند، از دید زمین در موقعیتی قرار گرفتند که گانیمد از مقابل آیو عبور کرد و برای مدتی کوتاه، مانع دیدهشدن آن شد.
این پدیده فقط یک همراستایی ساده نیست؛ برای وقوع آن، مدار قمرها باید از زاویهای خاص نسبت به زمین دیده شود. چنین شرایطی تقریباً هر شش سال یکبار، همزمان با رسیدن مشتری به اعتدال، فراهم میشود و امکان رصد اختفاهای متقابل قمرهای بزرگ این سیاره را به وجود میآورد.
سایهای که روی مشتری افتاد
در این رویداد، ماجرا به پنهانشدن آیو ختم نمیشود. گانیمد همزمان سایه خود را روی بخش سمت راست مشتری انداخت؛ سایهای که اگر موجوداتی فرضی روی این سیاره حضور داشتند، میتوانستند آن را به شکل یک خورشیدگرفتگی ببینند. البته مشتری سطح جامد و قابلسکونتی مانند زمین ندارد؛ بنابراین، این تصویر صرفاً تصوری از منظرهای است که یک ناظر فرضی در آن ناحیه ممکن بود تجربه کند.
گانیمد و آیو دو عضو از خانواده بزرگ قمرهای مشتری هستند. گانیمد بزرگترین قمر منظومه شمسی است و آیو نیز به دلیل فعالیت آتشفشانی گستردهاش شناخته میشود. ۱۱۵ قمر برای مشتری شناسایی شده است؛ با این حال، زحل با ۲۹۳ قمر شناختهشده در صدر این فهرست قرار دارد.
اختفای متقابل این دو قمر، فرصتی برای مشاهده دقیقتر حرکت اجرام آسمانی و هندسه مداری آنها فراهم میکند؛ رویدادی که در آن، تغییر زاویه دید میتواند یکی از قمرهای بزرگ منظومه شمسی را برای لحظاتی از چشم ناظر پنهان کند.



