به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ سرویس دوره‌ای خودرو یکی از مهم ترین اقدامات برای حفظ سلامت فنی، افزایش ایمنی و جلوگیری از هزینه‌های سنگین تعمیرات است. بسیاری از مشکلات خودرو به‌تدریج ایجاد می‌شوند و ممکن است تا مدت‌ها نشانه مشخصی نداشته باشند. بررسی منظم روغن موتور، فیلترها، ترمزها، تایرها و سایر قطعات مصرفی کمک می‌کند این مشکلات پیش از جدی شدن شناسایی شوند. اما سرویس دوره‌ای دقیقاً شامل چه مواردی است و هر چند وقت یک‌بار باید انجام شود؟
سرویس دوره‌ای خودرو شامل چه مواردی است؟
سرویس دوره‌ای مجموعه‌ای از بررسی ها، تنظیمات و تعویض قطعات مصرفی است که با توجه به نوع خودرو، میزان کارکرد و توصیه سازنده انجام می‌شود. هدف این سرویس صرفاً تعویض روغن نیست؛ بلکه باید وضعیت بخش‌های مهم خودرو بررسی شود تا از عملکرد صحیح آن‌ها اطمینان حاصل شود. در ادامه نکات مهمی درباره سرویس دوره ای خودرو به نقل از کارشناسان مرکز سرویس و تعمیر مزدا در غرب تهران بیان می کنیم.
۱. تعویض روغن موتور و فیلتر روغن
روغن موتور وظیفه روان کاری قطعات داخلی موتور و کاهش اصطکاک میان آن‌ها را بر عهده دارد. با گذشت زمان و افزایش کارکرد، کیفیت روغن کاهش پیدا می‌کند و آلودگی‌های موجود در آن افزایش می‌یابد. به همین دلیل، تعویض روغن و فیلتر آن از اصلی ترین بخش های سرویس دوره‌ای محسوب می‌شود.
زمان تعویض روغن به نوع موتور، استاندارد روغن مورد استفاده، شرایط رانندگی و توصیه سازنده بستگی دارد. استفاده مداوم از خودرو در ترافیک سنگین، مسیرهای کوتاه و شرایط آب‌وهوایی دشوار ممکن است نیاز به سرویس زودتر را ایجاد کند. بنابراین، نباید یک عدد ثابت را برای تمام خودروها در نظر گرفت.
۲. بررسی و تعویض فیلتر ها
فیلتر روغن، فیلتر هوای موتور، فیلتر کابین و فیلتر سوخت، بسته به نوع خودرو، از جمله قطعاتی هستند که باید در برنامه نگهداری بررسی شوند.
فیلتر هوای موتور از ورود بخش زیادی از گردوغبار به مسیر ورودی هوا جلوگیری می‌کند. گرفتگی آن ممکن است بر عملکرد موتور تأثیر بگذارد. فیلتر کابین نیز کیفیت هوای ورودی به اتاق را تحت تأثیر قرار می‌دهد و آلودگی آن می‌تواند جریان هوای سیستم تهویه را کاهش دهد.
تعویض این فیلترها باید براساس وضعیت قطعه و برنامه سرویس خودرو انجام شود. برای مثال، در محیط‌های پرگردوغبار ممکن است فیلتر هوا زودتر از شرایط عادی به بررسی یا تعویض نیاز داشته باشد.
۳. کنترل سیستم ترمز
در سرویس دوره‌ای، وضعیت لنت ها، دیسک های ترمز، شیلنگ ها، اتصالات و سطح روغن ترمز بررسی می‌شود. میزان فرسودگی لنت‌ها و دیسک ها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا کاهش عملکرد ترمز می‌تواند ایمنی سرنشینان را به خطر بیندازد.
روغن ترمز نیز با گذشت زمان ممکن است رطوبت جذب کند و خواص خود را از دست بدهد. به همین دلیل، تعویض آن باید مطابق برنامه تعیین‌شده برای خودرو انجام شود. اگر هنگام ترمزگیری صدای غیرعادی، لرزش، کشیده شدن خودرو به یک سمت یا تغییر در عملکرد پدال احساس می‌کنید، نباید تا سرویس بعدی منتظر بمانید. این علائم به بررسی فوری‌تر نیاز دارند.
۴. بررسی تایرها، فرمان و سیستم تعلیق
وضعیت تایرها تأثیر مستقیمی بر چسبندگی، ترمزگیری و کنترل خودرو دارد. در سرویس دوره‌ای باید فشار باد، عمق آج، ساییدگی نامتوازن و وجود ترک یا برآمدگی روی تایرها بررسی شود.
همچنین وضعیت کمک فنرها، اتصالات جلوبندی، قطعات فرمان و بخش های قابل بررسی سیستم تعلیق اهمیت دارد. لرزش فرمان، صدای کوبش هنگام عبور از دست انداز یا کشیده شدن خودرو به یک سمت می‌تواند نشانه وجود ایراد باشد.
تنظیم زوایای چرخ ها در همه سرویس ها الزاماً ضروری نیست؛ اما در صورت مشاهده ساییدگی نامتوازن تایرها، انحراف خودرو یا پس از تعمیرات مرتبط با جلوبندی، بررسی آن توصیه می‌شود.
۵. کنترل مایعات و سیستم خنک‌کننده
در سرویس دوره‌ای باید سطح و وضعیت مایعات مهم خودرو، از جمله مایع خنک کننده، روغن ترمز و در خودروهای مجهز، روغن هیدرولیک فرمان بررسی شود. همچنین وجود نشتی در اطراف موتور، رادیاتور، شیلنگ‌ها و اتصالات باید مورد توجه قرار گیرد.
مایع خنک‌کننده وظیفه تنظیم دمای موتور را بر عهده دارد و کاهش سطح آن ممکن است به افزایش دمای موتور منجر شود. زمان تعویض این مایع به مشخصات محصول و توصیه سازنده بستگی دارد؛ بنابراین، صرفاً اضافه کردن آب یا مخلوط کردن مایعات ناسازگار راهکار مناسبی نیست.
در خودروهای اتوماتیک نیز وضعیت روغن گیربکس و برنامه بررسی یا تعویض آن باید براساس دستورالعمل همان مدل تعیین شود. برخی گیربکس ها برنامه نگهداری متفاوتی دارند و نمی‌توان یک بازه زمانی مشترک برای همه آن‌ها در نظر گرفت.
۶. بررسی باتری، شمع‌ها و قطعات مصرفی دیگر
باتری، شمع ها، تسمه ها، برف پاک‌کن ها و چراغ های خودرو نیز در برنامه نگهداری اهمیت دارند. ضعیف شدن باتری ممکن است به استارت دشوار منجر شود و فرسودگی شمع ها می‌تواند عملکرد موتور را مختل کند.
وضعیت تسمه ها باید از نظر ترک‌خوردگی، فرسودگی و کشش نامناسب بررسی شود. در خودروهایی که تسمه تایم دارند، زمان تعویض آن اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا پارگی تسمه در برخی موتورها می‌تواند آسیب جدی ایجاد کند.
اگر مالک خودروی تویوتا هستید، بهتر است برنامه سرویس را متناسب با مدل، سال ساخت و نوع موتور دنبال کنید. برای بررسی مواردی مانند وضعیت سیستم خنک کننده، ترمزها یا قطعات مصرفی، مراجعه به مرکز سرویس و تعمیر تویوتا غرب تهران می‌تواند در ارزیابی تخصصی وضعیت خودرو کمک کننده باشد.
سرویس دوره‌ای خودرو هر چند وقت یک‌بار باید انجام شود؟
زمان سرویس دوره‌ای به مدل خودرو و دستورالعمل سازنده بستگی دارد. معمولاً برنامه نگهداری براساس کیلومتر پیموده شده، مدت‌زمان سپری شده یا ترکیبی از هر دو تعیین می‌شود. در بسیاری از خودروها، برای بعضی سرویس ها بازه‌هایی در حدود چند هزار تا حدود ۱۰ هزار کیلومتر یا یک سال دیده می‌شود؛ اما این اعداد عمومی هستند و نباید جایگزین دفترچه راهنمای خودرو شوند.
نکته مهم این است که در بسیاری از برنامه های سرویس، هرکدام از دو شرط کیلومتر یا زمان زودتر فرا برسد، ملاک انجام سرویس خواهد بود. بنابراین، خودرویی که در طول سال مسافت کمی طی کرده است نیز ممکن است به تعویض روغن یا بررسی بعضی مایعات نیاز داشته باشد.
اگر خودرو در شرایط سخت مانند ترافیک مداوم، گرمای زیاد، جاده‌های خاکی یا مسیرهای کوتاه و پرتکرار استفاده می‌شود، لازم است برنامه سرویس متناسب با این شرایط بررسی شود.
آیا سرویس خودروهای مختلف با یکدیگر تفاوت دارد؟
بله. هرچند اصول کلی نگهداری خودروها مشابه است، نوع موتور، طراحی گیربکس، مشخصات روغن ها و زمان تعویض قطعات در مدل‌های مختلف تفاوت دارد. برای نمونه، برنامه سرویس یک خودروی شهری ممکن است با یک خودروی دو دیفرانسیل که بیشتر در مسیرهای ناهموار استفاده می‌شود، یکسان نباشد.
در خودروی سوزوکی ویتارا، علاوه بر سرویس های معمول موتور، ترمز و فیلترها، بررسی وضعیت سیستم انتقال قدرت و قطعات مرتبط با قابلیت‌های حرکتی خودرو نیز اهمیت دارد. اگر خودرو در مسیرهای ناهموار یا شرایط سخت استفاده می‌شود، بررسی این بخش‌ها باید متناسب با نوع استفاده انجام شود. در صورت نیاز به بررسی تخصصی، می‌توانید از خدمات تعمیر سوزوکی ویتارا غرب تهران کمک بگیرید.
از کجا بفهمیم خودرو به سرویس زودتر از موعد نیاز دارد؟
برنامه سرویس دوره‌ای به این معنا نیست که باید تا رسیدن کیلومتر مشخص شده، همه علائم را نادیده بگیرید. روشن شدن چراغ هشدار، کاهش غیرعادی سطح مایعات، افزایش دمای موتور، صدای تازه، لرزش شدید، تغییر عملکرد ترمز یا افت محسوس شتاب می‌تواند نشانه نیاز به بررسی زودتر باشد.
در چنین شرایطی، ابتدا باید علت علامت مشخص شود؛ زیرا ممکن است خودرو به تعمیر نیاز داشته باشد، نه صرفاً سرویس معمول. برای مثال، روشن شدن چراغ فشار روغن یا بالا رفتن شدید دمای موتور از مواردی است که می‌تواند ادامه رانندگی را خطرناک کند. در این وضعیت‌ها، خودرو را در محل امن متوقف کنید و برای بررسی یا انتقال آن کمک بگیرید.
سخن پایانی
سرویس دوره‌ای خودرو شامل تعویض روغن و فیلترها، بررسی ترمزها، تایرها، سیستم تعلیق، مایعات، باتری و سایر قطعات مصرفی است. زمان انجام این اقدامات باید براساس دفترچه راهنمای خودرو، کیلومتر پیموده‌شده، مدت‌زمان استفاده و شرایط رانندگی تعیین شود.
ثبت تاریخ و کیلومتر هر سرویس، استفاده از روغن و قطعات مطابق مشخصات سازنده و رسیدگی به علائم غیرعادی، به نگهداری بهتر خودرو کمک می‌کند. با اجرای منظم برنامه سرویس، می‌توان بسیاری از مشکلات را زودتر شناسایی کرد و احتمال خرابی های پرهزینه و توقف ناگهانی خودرو را کاهش داد.
