به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ انتقال سالمندان و بیمارانی که توانایی حرکتی محدودی دارند، از تخت به سرویس بهداشتی یکی از چالش‌های روزمره خانواده‌ها و مراقبان است. این کار برای فردی که قادر به ایستادن یا حفظ تعادل نیست، پیچیدگی بیشتری دارد و انجام نادرست آن ممکن است به آسیب‌دیدگی بیمار یا همراهش منجر شود. از طرفی، نیاز مکرر به استفاده از سرویس بهداشتی باعث می‌شود این جابجایی در طول شبانه‌روز چندین بار تکرار شود. آشنایی با روش‌های صحیح انتقال و استفاده از تجهیزات مناسبی مانند بالابر بیمار می‌تواند این فرایند را ایمن‌تر کند و فشار جسمی و روانی ناشی از مراقبت را کاهش دهد.
مشکلات انتقال بیماران در منزل
برخلاف مراکز درمانی که معمولاً امکانات و نیروهای آموزش‌دیده بیشتری دارند، مراقبت از بیمار در منزل اغلب بر عهده یک یا دو نفر از اعضای خانواده است. فضای محدود اتاق‌ها، فاصله تخت تا سرویس بهداشتی و نبود تجهیزات مناسب مثل صندلی بالابر بیمار نیز می‌تواند شرایط جابجایی را دشوارتر کند.
آسیب به بیمار و خطر سقوط
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها هنگام انتقال بیمار، احتمال از دست‌دادن تعادل و سقوط است. سالمندانی که ضعف عضلانی دارند یا بیماران مبتلا به سکته مغزی و اختلالات حرکتی، ممکن است هنگام برخاستن از تخت نتوانند وزن بدن خود را تحمل کنند.
گاهی مراقب تصور می‌کند بیمار می‌تواند چند قدم راه برود، اما در میانه مسیر زانوهای او خم می‌شوند یا تعادلش را از دست می‌دهد. چنین اتفاقی ممکن است به زمین‌خوردن، شکستگی استخوان یا آسیب به مفاصل منجر شود. سطوح خیس و لغزنده سرویس بهداشتی نیز این خطر را افزایش می‌دهند.
آسیب به پرستار و اعضای خانواده
بلندکردن بیمار با دست، به‌ویژه زمانی که توانایی همکاری ندارد، فشار زیادی به کمر و اندام‌های مراقب وارد می‌کند. این فشار هنگام خم‌شدن روی تخت، چرخاندن بیمار یا تلاش برای جلوگیری از سقوط ناگهانی او بیشتر می‌شود.
حتی کمک‌گرفتن از فرد دوم نیز لزوماً انتقال را ایمن نمی‌کند؛ زیرا اگر دو مراقب هماهنگی و آموزش کافی نداشته باشند، ممکن است وزن بیمار به‌صورت نامتعادل بین آن‌ها تقسیم شود.
دشواری انتقال مداوم و فشار روانی
مسئله فقط سختی یک جابجایی نیست. بیماری که روزانه چندین بار به سرویس بهداشتی نیاز دارد، ممکن است برای هر بار انتقال منتظر حضور اطرافیان بماند. این وابستگی گاهی باعث خجالت یا نگرانی بیمار از ایجاد زحمت برای خانواده می‌شود.
از سوی دیگر، مراقبی که مجبور است چندین مرتبه در روز یا نیمه‌شب بیمار را بلند کند، ممکن است به‌مرور دچار خستگی جسمی و اضطراب ناشی از احتمال سقوط او شود.
برای کاهش این مشکلات، لازم است روش انتقال با توجه به شرایط حرکتی بیمار انتخاب شود. آماده‌سازی مسیر، استفاده از تکنیک‌های صحیح و به‌کارگیری تجهیزاتی مانند بالابر بیمار، تخته انتقال یا صندلی مخصوص سرویس بهداشتی می‌تواند بخش زیادی از دشواری‌های مراقبت را کاهش دهد.
روش‌های انتقال بیماران و سالمندان
برای انتقال بیمار از تخت به سرویس بهداشتی نمی‌توان یک روش ثابت را برای همه افراد توصیه کرد. میزان توانایی ایستادن، تعادل، وزن بیمار و امکان همکاری او تعیین می‌کند کدام شیوه مناسب‌تر است.
انتقال دستی تک‌نفره و چندنفره
انتقال دستی معمولاً برای بیمارانی مناسب است که می‌توانند بخشی از وزن خود را تحمل کنند و در جابجایی مشارکت داشته باشند. برای مثال، سالمندی که قادر به ایستادن است اما تعادل کافی ندارد، ممکن است با حمایت مراقب آموزش‌دیده بتواند از تخت بلند شود و به صندلی مخصوص انتقال پیدا کند.
پیش از شروع، باید مسیر حرکت از وسایل اضافی خالی باشد، کف زمین لغزنده نباشد و بیمار از مراحل انتقال اطلاع داشته باشد. استفاده از کفش مناسب و دستگیره‌های کمکی نیز می‌تواند مفید باشد.
اگر بیمار قادر به تحمل وزن نیست، بلندکردن کامل او با دست، حتی توسط دو نفر، روش مناسبی برای جابجایی معمول محسوب نمی‌شود. در این شرایط بهتر است از تجهیزات مکانیکی استفاده شود.
انتقال با ملحفه و تخته انتقال
ملحفه‌های لغزنده برای تغییر وضعیت بیمار روی تخت بیمار یا کمک به جابجایی جانبی بین سطوح مناسب طراحی شده‌اند. این ابزارها اصطکاک را کاهش می‌دهند، اما نباید از ملحفه معمولی برای بلندکردن و حمل معلق بیمار استفاده کرد.
تخته انتقال نیز وسیله‌ای است که بین دو سطح نزدیک قرار می‌گیرد تا بیمار بتواند به‌صورت نشسته از یک سطح به سطح دیگر منتقل شود.
این روش برای افرادی مناسب‌تر است که توانایی حفظ تعادل در حالت نشسته و مشارکت در انتقال را دارند. برای مثال، می‌توان در شرایط مناسب از تخته انتقال برای جابجایی از تخت به ویلچر یا صندلی توالت استفاده کرد.
بااین‌حال، این ابزار برای بیماری که کنترل تنه ندارد یا کاملاً وابسته است، لزوماً انتخاب مناسبی نیست.
انتقال با بالابر بیمار
برای بیمارانی که نمی‌توانند به‌تنهایی بایستند، استفاده از بالابر بیمار می‌تواند راهکار مناسب‌تری باشد. این دستگاه با کمک جلیقه مخصوص، وزن بدن بیمار را حمایت می‌کند و امکان بلندکردن و انتقال او را بدون تحمل مستقیم وزن توسط مراقب فراهم می‌سازد.
در صورت مناسب‌بودن مدل دستگاه، می‌توان بیمار را از تخت بلند کرد و به ویلچر، صندلی توالت یا تجهیزات مخصوص سرویس بهداشتی منتقل کرد. بعضی مدل‌ها و جلیقه‌های مخصوص نیز برای انتقال مستقیم به توالت طراحی شده‌اند.
پیش از استفاده باید از تناسب جلیقه با بدن بیمار، اتصال صحیح بندها و کافی‌بودن ظرفیت تحمل وزن دستگاه اطمینان حاصل کرد. همچنین لازم است عرض درها و فضای سرویس بهداشتی برای ورود و حرکت بالابر مناسب باشد.
بالابر باید مطابق دستورالعمل سازنده و با تعداد مراقبان موردنیاز استفاده شود.
چه زمانی باید از بالابر بیمار استفاده کنیم؟
هر بیماری که در راه‌رفتن مشکل دارد، لزوماً به بالابر نیاز ندارد. بعضی افراد می‌توانند با واکر، دستگیره یا حمایت محدود مراقب به سرویس بهداشتی بروند؛ اما زمانی که بیمار قادر به تحمل وزن خود نیست، هنگام ایستادن زانوهایش خم می‌شوند یا انتقال دستی خطر سقوط بالایی دارد، استفاده از بالابر اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
بیماران مبتلا به آسیب‌های نخاعی، ضعف شدید عضلات، محدودیت‌های حرکتی پیشرفته یا سالمندان کاملاً وابسته از جمله افرادی هستند که ممکن است به چنین تجهیزاتی نیاز داشته باشند.
علاوه بر شرایط بیمار، وضعیت مراقب نیز اهمیت دارد. اگر اعضای خانواده به دلیل مشکلات جسمی یا نداشتن توان کافی نمی‌توانند بیمار را جابجا کنند، تجهیزات مناسب می‌توانند فشار ناشی از انتقال‌های مکرر را کاهش دهند.
نکته مهم دیگر، انتخاب نوع بالابر است. برای انتقال به سرویس بهداشتی باید ارتفاع و عرض دستگاه، امکان عبور از در، فضای چرخش و نوع جلیقه بررسی شود. همه بالابرهای بیمار برای استفاده مستقیم روی توالت یا در فضای محدود سرویس بهداشتی مناسب نیستند.
در صورت تردید درباره توانایی بیمار برای انتقال، بهتر است روش مناسب با ارزیابی کاردرمانگر یا فیزیوتراپیست مشخص شود.
برای دریافت مشاوره و خرید بالابر از رونیا مشورت بگیرید
انتخاب بالابر بیمار فقط به وزن و قیمت دستگاه محدود نمی‌شود. شرایط حرکتی بیمار، تعداد دفعات جابجایی، ابعاد منزل و نوع سرویس بهداشتی از عواملی هستند که باید پیش از خرید بررسی شوند.
مجموعه رونیاطب به‌عنوان تولیدکننده بالابر بیمار و تجهیزات کمک‌حرکتی، محصولاتی را برای تسهیل جابجایی سالمندان و افراد دارای محدودیت حرکتی ارائه می‌دهد. اگر برای انتقال بیمار از تخت به سرویس بهداشتی با مشکل مواجه هستید، می‌توانید با کارشناسان رونیاطب مشورت کنید تا با توجه به وضعیت بیمار و امکانات منزل، مدل مناسب‌تری را انتخاب کنید.
استفاده از تجهیزات متناسب با نیاز بیمار، در کنار آموزش صحیح مراقبان، می‌تواند انتقال‌های روزانه را آسان‌تر کند و به حفظ ایمنی، آسایش و حریم شخصی بیمار کمک کند.
