به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ دهه دوم فاطمیه، علاوه بر فرصتی برای سوگواری و بزرگداشت مقام حضرت فاطمه زهرا(س)، مجال مناسبی برای بازخوانی ابعاد مختلف زندگی و شخصیت ایشان است؛ ابعادی که گاه در روایت‌های رایج، زیر سایه مباحث مربوط به مظلومیت و حوادث پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) کمتر دیده می‌شوند. در این میان، کتاب‌هایی که به جنبه‌های اجتماعی و خانوادگی سیره آن حضرت می‌پردازند، می‌توانند تصویری ملموس‌تر از الگوی زندگی فاطمی ارائه دهند.
کتاب «اماه؛ دخترانه‌ها، همسرانه‌ها، مادرانه‌ها و بی‌کرانه‌هایی از سیره اجتماعی حضرت فاطمه زهرا(س)» نوشته حمید سبحانی‌صدر، از جمله آثاری است که با چنین رویکردی تدوین شده است. این کتاب به جای محدود ماندن به روایت‌های آشنای تاریخی، تلاش می‌کند بخش‌هایی از زندگی حضرت زهرا(س) را که با تجربه روزمره انسان و به‌ویژه زنان ارتباط دارد، بازخوانی کند.
از زندگی خانوادگی تا حضور اجتماعی
«اماه» در چهار محور کلی به سیره حضرت زهرا(س) می‌پردازد. بخش‌های نخست کتاب، دوران دخترانه و نوجوانی ایشان و سپس زندگی مشترک با امیرالمؤمنین علی(ع) را بررسی می‌کند. در این قسمت‌ها، موضوعاتی مانند روابط خانوادگی، همسرداری، خانه‌داری و شیوه مواجهه با مسئولیت‌های زندگی مشترک مورد توجه قرار گرفته است.
در ادامه، نقش حضرت زهرا(س) در جایگاه مادری و تربیت فرزندان بررسی می‌شود؛ موضوعی که در کنار دیگر ابعاد شخصیتی ایشان، امکان شناخت الگوهایی از تربیت، مهرورزی و مسئولیت‌پذیری در محیط خانواده را فراهم می‌کند.
اما محتوای کتاب به زندگی خانوادگی محدود نمی‌ماند. در بخش دیگری از اثر، موضوعاتی همچون حیا و حجاب، همدلی مؤمنانه، فعالیت اقتصادی، حضور سیاسی و نقش‌آفرینی اجتماعی حضرت زهرا(س) مطرح شده است. به این ترتیب، مخاطب با تصویری روبه‌رو می‌شود که در آن، مسئولیت‌های خانوادگی و حضور مؤثر در جامعه، دو وجه جدا از یکدیگر نیستند.
سیره‌ای برای زندگی امروز
یکی از ویژگی‌های قابل توجه این اثر، تلاش برای پیوند دادن روایت تاریخی با مسائل زندگی معاصر است. نویسنده کوشیده است موضوعاتی را انتخاب کند که همچنان در زندگی خانواده‌ها و به‌ویژه زنان مطرح‌اند؛ از روابط میان اعضای خانواده و مسئولیت‌های همسری و مادری گرفته تا مشارکت اجتماعی و فعالیت در عرصه‌های عمومی.
این رویکرد می‌تواند به مخاطب کمک کند تا سیره حضرت زهرا(س) را صرفاً مجموعه‌ای از رویدادهای تاریخی متعلق به گذشته نبیند، بلکه در جست‌وجوی الگوهایی برای مواجهه با مسائل امروز باشد. البته بهره‌گیری از سیره تاریخی زمانی نتیجه‌بخش است که میان شرایط تاریخی زندگی آن حضرت و اقتضائات جامعه معاصر نیز تمایز گذاشته شود.
پژوهشی ده‌ساله با نگاهی به جزئیات کمتر دیده‌شده
در معرفی این اثر، از «اماه» به‌عنوان حاصل پژوهشی ده‌ساله یاد شده است؛ پژوهشی که هدف آن پرداختن به جزئیات کمتر دیده‌شده زندگی حضرت فاطمه زهرا(س) و ارائه روایتی تاریخی و ادبی از سیره اجتماعی ایشان بوده است. کتاب در ۱۴۰ صفحه و از سوی انتشارات واژه‌پرداز اندیشه منتشر شده و در سال ۱۴۰۲ به چاپ سوم رسیده است.
اهمیت چنین آثاری را می‌توان در گسترش نگاه مخاطب به شخصیت حضرت زهرا(س) جست‌وجو کرد؛ شخصیتی که شناخت ایشان تنها با مرور مصائب و حوادث تاریخی کامل نمی‌شود و ابعاد معرفتی، خانوادگی، تربیتی و اجتماعی نیز بخش مهمی از این شناخت را شکل می‌دهد.
«اماه» برای مخاطبانی که می‌خواهند در کنار آشنایی با رویدادهای تاریخی زندگی حضرت زهرا(س)، با جنبه‌های اجتماعی و خانوادگی سیره ایشان نیز آشنا شوند، گزینه‌ای قابل توجه است؛ کتابی که می‌کوشد فاصله میان روایت تاریخی و پرسش‌های زندگی امروز را کمتر کند.
