تاریخ انتشار: چهارشنبه 1405/08/27 - 13:25
کد خبر: 568001

توقف انتشار مجموعه "یل" با دستور قضایی، پس از واکنش‌های گسترده به قسمت ششم؛

ابتذال برای جذب مخاطب/ انتهای مرز حدود اخلاقی تولیدات شبکه نمایش خانگی کجاست؟

ابتذال برای جذب مخاطب/ انتهای مرز حدود اخلاقی تولیدات شبکه نمایش خانگی  کجاست؟

ماجرای سریال «یل» و انتشار صحنه در آغوش گرفتن دو بازیگر زن و مرد، بار دیگر بحث حدود اخلاقی تولیدات شبکه نمایش خانگی را به صدر اخبار فرهنگی آورده است. توقف انتشار این مجموعه با دستور قضایی، پس از واکنش‌های گسترده به قسمت ششم، بار دیگر یک پرسش قدیمی را پیش روی ناظران فرهنگی قرار می‌دهد: چرا بخشی از تولیدات این حوزه با صحنه‌هایی روبه‌رو می‌شوند که از ابتدا احتمال واکنش اجتماعی و برخورد نهادهای نظارتی درباره آنها قابل پیش‌بینی است؟ مرور تجربه چند سال گذشته نشان می‌دهد حاشیه، اعتراض و حتی خبر توقیف در مواردی به بخشی از چرخه تبلیغاتی آثار تبدیل شده است. در چنین شرایطی، مرز میان جسارت هنری و قبح‌شکنی عامدانه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و نمی‌توان از مسئولیت سازندگان در قبال فرهنگ عمومی چشم‌پوشید.

به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ مسعود حنیفی/// ماجرای سریال «یل» و انتشار صحنه در آغوش گرفتن دو بازیگر زن و مرد، بار دیگر بحث حدود اخلاقی تولیدات شبکه نمایش خانگی را به صدر اخبار فرهنگی آورده است. توقف انتشار این مجموعه با دستور قضایی، پس از واکنش‌های گسترده به قسمت ششم، بار دیگر یک پرسش قدیمی را پیش روی ناظران فرهنگی قرار می‌دهد: چرا بخشی از تولیدات این حوزه با صحنه‌هایی روبه‌رو می‌شوند که از ابتدا احتمال واکنش اجتماعی و برخورد نهادهای نظارتی درباره آنها قابل پیش‌بینی است؟ مرور تجربه چند سال گذشته نشان می‌دهد حاشیه، اعتراض و حتی خبر توقیف در مواردی به بخشی از چرخه تبلیغاتی آثار تبدیل شده است. در چنین شرایطی، مرز میان جسارت هنری و قبح‌شکنی عامدانه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و نمی‌توان از مسئولیت سازندگان در قبال فرهنگ عمومی چشم‌پوشید.

صحنه جنجالی «یل» را باید در بستر روندی بررسی کرد که طی سال‌های گذشته در بخشی از شبکه نمایش خانگی شکل گرفته است. مسئله بر سر یک قاب یا یک تماس فیزیکی نیست. نگرانی اصلی، تکرار الگویی است که در آن عبور از خطوط اخلاقی و شرعی، واکنش مخاطبان و ورود نهادهای نظارتی، به چرخه‌ای برای افزایش توجه عمومی به یک اثر تبدیل می‌شود. در این الگو، هر اعتراض می‌تواند به تبلیغ تازه‌ای برای مجموعه بدل شود و نام آن را دوباره به صدر خبرها برگرداند.

این موضوع پیشینه رسانه‌ای مشخصی دارد. خبرگزاری تسنیم در تیرماه ۱۴۰۰، هم‌زمان با حواشی سریال «زخم کاری»، در گزارشی با عنوان «پشت پرده گرای سانسور و توقیف سلبریتی‌ها» به احتمال بهره‌برداری تبلیغاتی از انتشار تصاویر صحنه‌های حذف‌شده و جنجال‌های مربوط به توقیف پرداخت. انتشار تصویری از قسمت ششم این مجموعه توسط هانیه توسلی و اعتراض‌های بعدی بر سر محتوای سریال، نمونه‌ای بود که در همان زمان توجه رسانه‌ها را به رابطه میان حاشیه و تبلیغات جلب کرد.

در همان سال، توقف انتشار قسمت هفتم «زخم کاری» پس از اختلاف عوامل تولید با ساترا بر سر اصلاحات محتوایی، به موضوعی گسترده در رسانه‌ها تبدیل شد. حتی مقام مسئول در ساترا نیز در واکنش به این اتفاق، جنجال‌های پیاپی را به عنوان یک تکنیک بازاریابی زیان‌بار توصیف کرد. پیش از آن، «می‌خواهم زنده بمانم» نیز با خبر توقف و اعتراض به محتوای خود در مرکز توجه رسانه‌ها قرار گرفته بود.

نمونه دیگر، سریال «ممنوعه» است که در سال ۱۳۹۷ پس از انتشار دو قسمت ابتدایی با حواشی مرتبط با روابط نامتعارف و رفتارهای جوانان متوقف شد. «غربت» نیز در سال ۱۴۰۳ پس از اعتراض به بخش‌هایی از محتوای آن و طرح موضوعاتی درباره روابط شخصیت‌ها، با دستور قضایی متوقف شد و پس از اصلاحات به چرخه انتشار بازگشت. این نمونه‌ها از نظر علت و جزئیات یکسان نیستند، اما نشان می‌دهند چالش محتوایی و توقف انتشار در نمایش خانگی پدیده‌ای مقطعی نبوده است.

اتفاقات مشابه بعدها برای سریال‌های دیگری نظیر «سووشون»، «تاسیان» و ... نیز اتفاق افتاد. وقتی یک الگو بارها تکرار می‌شود، ضرورت بررسی انگیزه‌های اقتصادی و رسانه‌ای آن جدی است. برای برخی تولیدکنندگان، هزینه جنجال ممکن است در برابر میزان دیده شدن اثر ناچیز باشد. در چنین فضایی، اعتراض خانواده‌ها و دغدغه‌مندان فرهنگی نیز ناخواسته به بازنشر نام محصولی کمک می‌کند که محل اعتراض آنهاست.

نگرانی عمیق‌تر به پیامد فرهنگی این روند بازمی‌گردد. نمایش مکرر رفتارهای مغایر با احکام اسلامی و هنجارهای اخلاقی، آن هم در قالب سرگرمی روزمره خانوارها، می‌تواند حساسیت عمومی نسبت به این مرزها را کاهش دهد. عادی‌سازی روابط نامشروع، نمایش بی‌قیدوشرط مناسبات زن و مرد و تبدیل حریم اخلاقی به موضوعی برای شوخی و هیجان، با مبانی فرهنگ اسلامی و ایرانی سازگار نیست. تولیدکننده حق ندارد مسئولیت اجتماعی خود را پشت عنوان آزادی هنری پنهان کند.

نهادهای ناظر باید پیش از صدور مجوز و آغاز انتشار، مسئولیت نظارتی خود را جدی بگیرند تا مخاطب هر هفته با جنجال تازه‌ای روبه‌رو نشود. فرهنگ عمومی میدان آزمون ترفندهای تبلیغاتی نیست و اعتماد خانواده‌ها سرمایه‌ای نیست که بتوان آن را برای چند روز بیشتر دیده شدن یک سریال هزینه کرد.

در نهایت، آنچه باید در سیاست‌گذاری فرهنگی مورد توجه قرار گیرد، جلوگیری از شکل‌گیری بازاری است که در آن هرچه اثر به خطوط قرمز اخلاقی نزدیک‌تر شود، شانس بیشتری برای دیده شدن پیدا کند. اگر چنین سازوکاری تثبیت شود، تولیدکننده‌ای که برای جذب مخاطب به روایت خلاقانه و کیفیت هنری تکیه می‌کند، در رقابتی نابرابر قرار خواهد گرفت. صیانت از فرهنگ عمومی نیازمند نظارت دقیق، پاسخگویی پلتفرم‌ها و برخورد متناسب با تخلفات است.

نظرات
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران باشد و یا با قوانین جمهوری اسلامی ایران و آموزه‌های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
معرفی کسب و کارها
شریعتی:عمده قاچاق سوخت مربوط به گازوئیل است نه بنزین
حضور پزشکیان، رئیس جمهور در کنگره پیشگامان رهایی+فیلم
رویداد پیشگامان رهایی با شرکت ۲۰۰۰ هزار دانشجو / بررسی مسائل کشور در دستور کار دانشجویان + فیلم
سی و هفتمین نمایشگاه کتاب تهران از دوم دی‌ آغاز می‌شود
فیلم | از خون دانش‌آموزان میناب گذشت نمی‌کنیم
مخالفت استقلال با استعفای سهراب
راهپیمایی خانوادگی «حجاب، لباس رزم خونخواهی» جمعه ۲۹ آبان در تهران برگزار می‌شود
۱۷۸ غول‌ رسانه‌ای در تور هکرها
توقف فروش‌ غیرقانونی ایران‌خودرو؛ ماجرای ۱۰ هزار خودرو چیست؟
پروژه جنگ علیه تمدن ایران/ وقتی هدف، ایران است نه فقط جمهوری اسلامی
انتشار برنامه صحنه متوقف شد
جشنواره ملی کتاب سال دانشجویی +عکس
انفجارهای شدید در ریاض
عراقچی: امنیت باید از درون منطقه و بدون مداخله خارجی تأمین شود
سه نفتکش متخلف در شرق تنگه هرمز دچار آتش سوزی شدند
یمن حمله موشکی به فرودگاه ملک خالد و مرکز مالی ریاض را تأیید کرد
ناترازی محل خلق ثروت است؛ نخبگان بین مسائل نظام و مردم واسطه‌ شوند
هیلاری کلینتون: امنیت ملی آمریکا برای ترامپ کوچک‌ترین اهمیتی ندارد
مقاومت میکروبی در کشور به مرحله هشدار رسیده است
تکذیب شایعات اخیر درباره اختلاف در دولت
نامزد دموکرات‌ها برای ریاست مجلس نمایندگان آمریکا معرفی شد
نظرسنجی
با توجه به نتایج انتخابات آمریکا و شکست جمهوری خواهان، مهم‌ترین رویکرد سیاست خارجه کشورمان در حال حاضر چه می‌تواند باشد؟


مشاهده نتایج
go to top