به گزارش ایسنا، سید علی کاظمی گفت: یکی از موضوعاتی که در چند سال اخیر مورد تقاضای افراد زیادی بوده و به گونههای مختلف به اداره منعکس و تقاضا شده است، موضوع برگزاری آزمون مترجمان رسمی بوده است.
وی با یادآوری اینکه «آخرین تاریخ برگزاری آزمون مترجمان رسمی 20 بهمن 1385 بوده است و در آن تاریخ از میان چند هزار شرکت کننده حدود 250 نفر پذیرش شدند»، ادامه داد: اکنون بعد از 9 سال آزمون بعدی برگزار میشود و پیشبینی شده تا از این به بعد آزمون به صورت هر دو سال یک بار برگزار شود.
وی درباره تعداد داوطلبان شرکت کننده و زبانهایی که در این آزمون ظرفیت جذب مترجم رسمی دارند، گفت: تعداد داوطلبان شرکت کننده در این آزمون بیش از 7 هزار نفر است و در آزمون کتبی مرداد ماه جاری داوطلبان در رشته زبانهای آلمانی، انگلیسی، ایتالیایی، ترکی استانبولی، ترکی آذری، چینی، اسپانیایی(اسپانیولی)، عربی، فرانسه و کردی شرکت خواهند کرد.
مدیرکل اسناد وامور مترجمان رسمی درباره اینکه اعلام مترجمان مورد نیاز در هر زبان بر چه اساس است و آیا مبنای دیگری نظیر کیفیت ترجمه در استان های مختلف نیز در این نیاز سنجی دخیل بوده است؟ گفت: همواره در خصوص میزان جذب مترجم اختلاف نظر وجود دارد، عدهای بر این باور بودند که نیاز کشور به چهار الی پنج هزار نفر مترجم رسمی است و باید در هر شهر یک یا چند نفر مترجم رسمی وجود داشته باشد، در مقابل جامعه مترجمان رسمی بر این باور بودند که با توجه به تعداد مترجمان موجود و اینکه تعدادی از آنها بیکار هستند، غیر فعالند و نمیتوان مترجم رسمی جذب کرد.
وی ادامه داد: اگر نظر اول که چند سال پیش می خواست مبنای برگزاری آزمون قرار بگیرد را میپذیرفتیم وضعیت نابهنجاری در موضوع مترجمان رسمی، نظارت بر آنان و مرجع تأیید اسناد آنان بوجود میآمد و سربسته بگویم آنچه دارالترجمه خوب و معتبر نیز هست برچیده میشد و این به ضرر مردم و امنیت اسناد آنان بود. نظر دوم نیز از سویی درست است و از سوی دیگر منصفانه نیست. آیا تمام فارغ التحصیلان دانشگاهی که نه تشکلی دارند و نه تریبونی و با دنیایی امید و آرزو پا به عرصه این رشته گذاردهاند را باید قطع امید کرد؟ آیا از سایر ظرفیتها نباید سود جست چون عدهای زمانی به عنوان مترجم رسمی انتخاب شدهاند و اساساً تا چه زمانی نباید آزمون برگزار کرد؟ اگر با وضعیت موجود پیش می رفتیم قاطعانه عرض میکنم که تا 20 سال دیگر نیازی به جذب مترجم رسمی نبود ولی قطعا این امر ایجاد تبعیض ناروا و انحصاری نارواتر است.
وی تصریح کرد: تصمیمگیری در این حوزه و با توجه به تمام فشارها و چانهزنی های موجود امری سخت بود. به همین جهت جلساتی نیز با نمایندگان جامعه مترجمان کشور برگزار شد و راه حل نهایی آن شد که فضای جدید کار برای مترجمان ایجاد شود؛ لذا در این راستا دو رهیافت مطرح شد؛ اول جذب مترجم شفاهی و دوم جذب مترجم کتبی جایگزین مترجمهای الگویی.
مدیرکل اسناد وامور مترجمان رسمی یادآور شد: در قانون ترجمه اظهارات و اسناد در محاکم و ادارات رسمی صراحتاً به موضوع ترجمه شفاهی که در حال حاضر رشته مهمی در دنیاست تصریح شده ولی تا کنون از سال 1316 که تاریخ تصویب این قانون است به موضوع جذب مترجم رسمی شفاهی توجهی نشده بود و از همان مترجمان رسمی کتبی برای ترجمه شفاهی استفاده می شد. حال آنکه مترجمی شفاهی انواع گوناگونی نظیر همایشی، همزمان، دادگاهی و...دارد و لازم است افراد متخصصی در این زمینه وجود داشته باشند و ظرفیتهای موجود تقویت شود؛ بنابراین برای اولین بار موضوع آزمون مترجمان رسمی شفاهی مطرح شد.
وی با بیان اینکه «در حال حاضر کار ترجمه رسمی در بسیاری از موارد در اختیار مترجم رسمی نیست»، بلکه در اختیار افرادی است که به آنها فرم زن، مترجم غیررسمی، مترجم الگویی یا مترجم یار گفته می شود، خاطرنشان کرد: بار عمده بازار ترجمه بر دوش این افراد است. برخی از این مترجمان بسیار با سواد و توانمند هستند که حاصل کار آنها عمدتا نصیب خود آنها نمیشود. برخی نیز توانمندی لازم را برای ترجمه ندارند و مردمی که هزینه ترجمه رسمی را میپردازند و کار آنان را این افراد انجام میدهند متضرر میشوند.
وی افزود: اداره کل فنی نیز نسبت به هیچ یک از این مترجمان فرم زن آشنایی ندارد. به جرات میتوان گفت 99 درصد شکایت افراد از ترجمههای ناصواب از حاصل کار این مترجمان در حاشیه است. بعلاوه عده توانمند این گروه که فارغ التحصیلان رشته زبان هستند مدام مطرح میکنند که چرا آزمون برگزار نمیشود تا ما هم به مترجم رسمی تبدیل وضعیت پیدا کنیم. حضور این مترجمان الگویی موجب شده تا برخی مترجمان رسمی صرفا از مهر و امضای خود برای کسب درآمد استفاده کنند و کیفیت ترجمه رسمی تنزل یابد؛ بنابراین قرار شد تا با برگزاری آزمون وضعیت این مترجمان ناشناخته و نامریی در دفاتر ترجمه رسمی مشخص شود، افراد توانمند آنان به مترجم رسمی تبدیل و افراد ضعیف نیز تسویه شوند و بعد از جذب مترجمان جدید دفاتر ترجمه فقط مکلفند از مترجم رسمی - مترجمی که کیفیت ترجمه او مورد تایید و تحت نظارت اداره است- در ترجمه رسمی بهره گیرند.
مدیرکل اسناد وامور مترجمان رسمی با اشاره به اینکه «فرمول تعیین تعداد مورد نیاز در تهران عبارت است از تعداد مترجمان الگویی بعلاوه تعداد مترجمان خبره و تعداد مترجمان مورد نیاز در زبا نهای نادر که بر این اساس آمار اعلام شده است»، ادامه داد: در جهت کمک به وضعیت بازار ترجمه حتی تعداد مترجمان جایگزین مترجمان غیرفعال یا فوت شده را در این فرمول در نظر نگرفتیم. در استانها عامل درخواست دادگستری استان که با میزان اسناد موجود در آن استان ارزیابی می شد، نیز ملاک تعیین تعداد بوده است. در این آزمون تعداد افراد مورد نیاز بالا است اما در آزمونهای بعدی قطعا این تعداد بسیار تنزل خواهد یافت و صرفا در حد جذب مترجم جایگزین مترجمان غیرفعال شده و فوت شده خواهد بود.
وی درباره تاریخ اعلام نتایج آزمون جذب مترجمان رسمی گفت: در مرحله اول نتایج آزمون تستی از طرف سازمان سنجش به اداره کل اعلام میشود. با توجه به وضعیت داوطلبان و نتایج اولیه نقطه برشی از طرف اداره کل فنی در هر زبان تعیین میشود، مثلا ممکن است در زبان انگلیسی با توجه به تعداد داوطلب و کیفیت آزمون نقطه برش نمره 70 از 100 باشد اما در آزمون زبان دیگری 50 تعیین شود. برای این امر یک ماه فرصت نیاز است، سپس اوراق تشریحی افراد مورد تأیید تصحیح خواهد شد و نتایج به تفکیک کیفیت به اداره اعلام می شود. این تفکیک نیز کمی موجب کندی کار خواهد شد؛ چراکه ما وضعیت هر داوطلب را از جهت واژگان، قواعد دستوری و درک مطلب بررسی میکنیم تا اگر نمره قبولی کلی را آورد ولی در یکی از این حوزهها ضعیفتر بود تا زمان مصاحبه و یا تحلیف خود را تقویت کند.
وی ادامه داد: نهایتا حدود سه ماه زمان اعلام نتایج آزمون کتبی به طول خواهد انجامید و سپس مرحله مصاحبه آغاز میشود.
مدیرکل اسناد وامور مترجمان رسمی درباره ویژگیهای این آزمون نسبت به آزمونهای گذشته گفت: در گذشته اداره خود آزمون را برگزار میکرد که توام با اعتراض ها و مشکلات زیادی بود، مشکلاتی که هنوز ما در حال حل آن هستیم اما در حال حاضر مجری آزمون- از مرحله آزمون سازی تا مرحله اعلام نتایج نهایی- سازمان سنجش است که در برگزاری آزمون حرفه ای هستند و از بهترین ها بهره می گیرند.
وی ادامه داد: موضوع بعد جذب مترجم شفاهی است که قبلا گفته شد و موضوع بعد طراحی سوالات است که کاملا استاندارد و با دقت بالا تهیه شده است. شیوه اعلام نتیجه، مصاحبه پذیرفته شدگان مرحله اول، کیفیت کارآموزی و... نیز به طور کلی با مراحل قبل تفاوت مبنایی دارد به گونه ای که ان شاء الله بهترین ها جذب بازار ترجمه رسمی شوند. آسیبی وجود نداشته ولی دشواری هایی مثل تنوع زبان ها، پیدا کردن طراح سوال در برخی زبان ها و چگونگی آزمون سازی وجود داشته که طبیعی است، به یاری خداوند این آزمون مبنایی برای برگزاری سایر آزمون های جذب مترجمان رسمی خواهد بود.
وی درباره این موضوع که سایت اداره کل اسناد و امور مترجمان رسمی اخیرا کتابی را به عنوان منبع آزمون (حاوی سوالات آزمون های سال های قبل) به کاربران معرفی کرده است. آیا این امر با این موضوع که ویژگی این آزمون لزوم آشنایی شرکت کنندگان با مباحث حقوقی است، تعارض دارد؟ اظهار کرد: خیر، تعارضی وجود ندارد. انتشار این کتاب به عنوان خبر بر روی سایت قرار گرفته و به عنوان منبع رسمی آزمون معرفی نشده است بلکه نمونه پرسش های آزمون های پیشین به همت جامعه مترجمان رسمی تدوین و در اختیار داوطلبان قرار گرفته است. همچنان که قبلا گفته شد آزمون در 3 حوزه متون عمومی، حقوقی، اقتصادی و مالی خواهد بود و به داوطلبان توصیه می شود از منابع موجود در هر زبان در این زمینه بهره بگیرند.
مدیرکل اسناد وامور مترجمان رسمی درباره اینکه به نظر می رسد جذب هیأت های علمی به عنوان مترجم رسمی که در سال 93 انجام می شد در میانه راه متوقف شده ، برای بازماندگان از این نظام جذب تمهیدی در نظر گرفته شده است؟ گفت: خیر متوقف نشده است. پرونده این افراد به تدریج در دو کارگروه مطرح و تکمیل و بررسی شد و تعدادی از این اشخاص با توجه به سوابق علمی آنان پذیرفته شده اند که در مرحله مصاحبه شرکت خواهند کرد و در صورت پذیرش نهایی پروانه به آنان اعطاء می شود.
وی درباره اینکه «پذیرش نهایی شرکت کنندگان این آزمون بر چه مبنایی است؟ » گفت: در مرحله معرفی به مرحله مصاحبه چند برابر ظرفیت اعلام خواهد شد. البته ممکن است در زبانی داوطلبان حد نصاب قانونی را به دست نیاورند، در چنین حالتی قطعا پذیرش به هرقیمت انجام نخواهد شد و لازم است شایسته ترین ها انتخاب شوند. پس از مصاحبه پذیرفته شدگان نهایی مشخص می شوند. در برخی زبان ها ممکن است حد نصاب اعلام شده تکمیل شود و در زبان های دیگر نیز پیش بینی می شود که حد نصاب تعیین شده تکمیل نشود.
وی با اشاره به اینکه «آزمون مترجمان رسمی ، فرصتی برای تنظیم بازار ترجمه رسمی است»، اظهار کرد: در حوزه ترجمه رسمی در برخی موارد انحصار طبیعی یا مصنوعی شکل گرفته و زمینه برخورداری قلیلی و محرومیت کثیری فراهم شده است. کارگروهی در اداره کل فنی تشکیل شده که وضعیت دارالترجمه ها را رصد و تلاش می کند تا آنها را ساماندهی کند.
کاظمی با بیان اینکه مهم ترین معضل دفاتر ترجمه غیرمجاز بودند که سال گذشته ریشه کن شدند و به مراجع قضایی معرفی شدند، ادامه داد: امسال تمرکز بر روی دفاتر واسطهای و غیر واقعی است. متاسفانه مواردی وجود دارد که مترجم خود در یک دارالترجمه مشغول به کار بوده است و در عین حال جوازی اخذ و دفتری دیگر در منطقه دیگر تاسیس کرده بدون آن که در آن حضور مؤثر داشته باشند یا جوازهایی در زبانهای نادر دریافت کرده اند بدون اینکه در آن زبان فعالیت داشته باشند و عملا این دفاتر به واسطه بدل شده اند.
وی یادآور شد: در برخی موارد مترجمی فوت شده اما از جواز و مهر وی سو استفاده شده است یا مترجمی چندین شغل دارد و در کنار آنها دفتر ترجمه ای هم ایجاد کرده است. بعد از این آزمون بساط این دارالترجمه ها و دارالترجمه های قراردادی برچیده خواهد شد و با واقعی کردن بازار ترجمه هم انحصار و هم تداخل افراد غیر مسؤول در امر ترجمه رسمی شکسته خواهد شد. بی شک در این میان موقعیت های کاری که توسط افراد غیرمرتبط اشغال شده بود در اختیار مترجمان جدید یا فعال قرار خواهد گرفت.
