مجید ابهری در گفتوگو با فارس، درباره دلایل اعتیاد به شبکههای اجتماعی و مضرات آن، اظهار داشت: قبل از ورود به هر فناوری، ابتدا باید درمورد کاربرد آن، بسترسازی فکری و فرهنگسازی مناسب، به عمل آید. در غیراینصورت فناوری جدید، نه تنها محاسن خود را نشان نمیدهد، بلکه عوارض و آسیبهایی را به جامعه تحمیل میکند.
این جامعه شناس با بیان اینکه 40 درصد از جوانان ایرانی به اینترنت معتاد شده اند، تصریح کرد: جوانان تقریباً حدود 2 تا 5 ساعت از زمان خود را در روز، صرف گذراندن در شبکه های اجتماعی می کنند. در کنار فضای سایبری، نرمافزارهای تلفن همراه مثل تانگو، اینستاگرام، وایبر، واتسآپ و امثال آن نیز، مزید بر علت شدهاند.
ابهری با اشاره به بررسیهای میدانی انجام شده، گفت: نتیجه این بررسیها نشان میدهد که بیشتر استفاده کنندگان از این شبکه ها، فقط به ارسال، دریافت جک و تصاویر مختلف روی آورده اند و میتوان گفت تنها 5 درصد از مبادلات مجازی، به نکات علمی و فرهنگی اختصاص دارد.
وی افزود: تنها حسن جذاب این گونه فضاها برای جوانان که نیاز به دیده شدن دارند، این است که دیده می شوند. درصد زیادی از جوانان ایرانی فقط برای همین موضوع، عضو شبکههای اجتماعی میشوند.
این جامعه شناس با بیان اینکه تزلزل در زندگی روزمره افزایش و روابط اجتماعی و تعاملات عاطفی کاهش یافته است، اظهار داشت: از نظر روانی نیاز به دیده شدن باعث میشود که وقتی یک جوان یا نوجوان عکس مورد نظر خود را در این گونه فضاها قرار داده و توسط دیگران لایک شد، به نوعی ارضای روانی می شود. همچنین لایکها باعث تفاخر جوانان شده و گاهی تعداد آن را به رخ یکدیگر میکشند.
ابهری نبود سرگرمیهای ارزانقیمت و نشاط اجتماعی را یکی از عوامل اعتیاد به شبکههای اجتماعی دانست و گفت: عدم فرهنگسازی توسط خانواده، نهادها، رسانهها و سازمان های فرهنگی، متولّی باعث گسترش این آسیب شده است.
وی گفت: زمانی که در یک میهمانی حضور داریم، مشاهده میکنیم هر یک از فرزندان در گوشهای نشسته و مشغول بازی با موبایل یا تبلت خود هستند و حتی این ویروس به بزرگترها سرایت کرده که منجر به تنزل تعاملات اجتماعی و عاطفی می شود.
این جامعه شناس با اشاره به راههای جلوگیری از اعتیاد به شبکههای اجتماعی، تصریح کرد: اولین قدم، فرهنگسازی و آموزش است. باید راههای جایگزین مناسب با سن، شخصیت اجتماعی و تحصیلات در نظر گرفته شود تا بتوان افراد را از ورود بیش از حد به این فضاها منع کرد.
ابهری گفت: اعتیاد به اینترنت مشابه اعتیاد به مواد مخدر است؛ چراکه وقتی برای چند لحظه اینترنت قطع یا دسترسی به آن ضعیف میشود، نوعی از اضطراب و دلهره در افراد بهوجود میآید که مشابه همان عوارض عدم دسترسی به مواد مخدر است.
وی با اشاره به تقلب هویتی در شبکه های اجتماعی اظهار داشت: عشقهای کاذب و تقلب در هویت افراد، باعث بروز ناهنجاریهای مختلف شده است. دیده شده که پسر خود را دختر معرفی کرده است که زمان روبرو شدن با هم،فاجعه رخ می دهد.
این جامعه شناس به ارتباط های فرازناشویی در پی استفاده از شبکه های اجتماعی اشاره کرد و گفت: یکی از عوارض اعتیاد به این شبکهها، نواقص زناشویی و خیانت خانوادگی است. برخی اوقات زن و مرد صرفاً برای سرگرمی وارد این فضاها میشوند، ولی کم کم و آهسته در دام دوستی و عشق کاذب میافتند که این موضوع باعث ایجاد انحراف اخلاقی و اختلاف زناشویی میگردد. بنده در بین مراجعان خود مشاهده کردهام که زن و شوهری به خاطر عشق کاذب به وجود آمده، طلاق گرفته اند.
ابهری تصریح کرد: اعتیاد به شبکه های اجتماعی مشکلات جسمانی همچون بیماریهای گوارشی، سوء تغذیه، چاقی مفرط، کندی دستگاه گردش خون، دردهای ارتوپدی و استخوانی،کج شدن ستون مهرهها، ضعف بینایی، تشنج عصبی، درد در ناحیه انگشتان و گردن را به وجود می آورد. از نظر روانی فرد، مبتلا به اضطراب، افسردگی، انزوا، گوشهگیری، کاهش تعاملات اجتماعی و عاطفی میشود.
