نباید سخنان رهبری در مورد کرسی‌های آزاد اندیشی در حد چند همایش می‌ماند

خبرنامه دانشجویان ایران: آیت‌الله هاشمی رفسنجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در همایش «اولین دوره تربیت استاد با موضوع آزاداندیشی دینی» که با حضور علما، استادان، محققان و اندیشمندان دینی دانشگاه و حوزه، در دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد برگزار شد، آزاداندیشی را بحثی مهم برای جامعه علمی و دینی دانست و گفت: چقدر خوب است که جلساتی با موضوع آزاداندیشی به تناسب برگزار شود تا کسانی که می‌توانند حرفهای تازه بزنند، فرصت پیدا کنند.

به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ به نقل از فارس، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، با بیان این جمله که «مباحث مطرح شده در دانشگاه به تدریج در جامعه منعکس می شود»، گفت: استادان می‌توانند نظرات خود را در مقالات، تدوین و به عنوان مواد درسی در کلاس‌ها تدریس کنند تا از طریق دانشجویان، در خانواده ها  و به تبع آن در جامعه، پخش شود.

هاشمی رفسنجانی، بحث‌های آزاداندیشی را مربوط به ادیان دانست و گفت: طرح مباحث علمی عادی است و آنچه برای بعضی ها مشکل درست می کند، بیان تفکرات مذهبی است که برخی از متولیان و دیگران با آن برخورد می کنند که البته این گونه برخوردها ریشه در دگم اندیشی های قرون وسطی دارد.

وی با تأکید بر اهمیت پیدا کردن راه زندگی توسط بشریت، گفت: اصل مهم اسلام در آزاداندیشی «لا اکراه فی الدین» است که ابعاد و مقوله های فراوانی را شامل می‌شود.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با تشریح تفسیری، تاریخی، فرهنگی، دینی و علمی آیه «لا اکراه فی الدین»، گفت: خداوند به انسان عقل و اختیار داده که عده‌ای از انسانها براساس هدایت های عقلی، راه درست و عده‌ای راه نادرست را  اختیار می‌کنند و می پیمایند.

هاشمی رفسنجانی پیروی از قوانین وضعی در محدوده‌های جغرافیایی حکومتهای عرفی را برای مردم طبیعی دانست و گفت: وقتی صحبت از اندیشمندان می شود، مباحث دینی مطرح می شود که  آزاداندیشی در آن می گنجد، چرا که مسایل علمی به خاطر وضوح و استدلالهای روشن، شیوه ها و نتایج مشخصی دارند.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، راهنمایی برای سعادت را لطف خداوندی به بشریت دانست و با توضیح  و تشریح تفاوت انسان با دیگر موجودات گفت: انسان با دو طبع خوبی و بدی مسیر بهشت و جهنم را می‌پیماید که البته عقل می تواند راهنمای انسان برای کسب فضایل، اخلاق نیکو، دوری از رذیلت‌های اخلاقی و رسیدن به سعادت ابدی در بهشت باشد.

وی با یادآوری طرح کرسی های آزاداندیشی دینی از سوی مقام معظم رهبری و عزم سازمان تبلیغات اسلامی قم و همچنین چند نهاد منتسب در چند دانشگاه،  برای ترویج آن، گفت: نمی بایست می‌گذاشتیم آن سخنان راهبردی رهبری، در حد برگزاری چند همایش و چند سخنرانی بماند و به همین خاطر من می خواستم راهی اجرایی  برای سخنان رهبری پیدا کنم که بحث آزاداندیشی در دانشگاه آزاد اسلامی مطرح شد؛ که البته همزمان با آن در جواب سوالات نشریه حوزه، تاریخی از مباحث مربوط به اشاعره و معتزله و سیر تدریجی این بحث در تاریخ اسلام و همچنین  راهکارها برای تعمیق آزاداندیشی را  در کتابی به نام «آزاداندیشی دینی» آوردم.

رئیس هیأت مؤسس و هیأت امنای دانشگاه آزاد اسلامی، ضمن تشریح و توضیح درباره فصول، ابواب و محتوای کتاب آزاداندیشی، گفت: البته کامل نیست، ولی می تواند شروعی برای گفتار و نوشتار مباحث و موضوعات آزاداندیشی در حوزه و دانشگاه باشد.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، در ادامه سخنان خویش، به چرایی، چگونگی و سیر تدریجی وحی خداوندی از طریق ملائک برای پیامبر اکرم(ص) پرداخت و گفت: پیامبر اسلام براساس مصرّحات قرآنی، دعوت خویش را با هدف هدایت انسانها شروع کرد که  براساس موعظه حسنه و بدور از اجبار بود.

وی با قرائت دو سه آیه قرآن کریم که بر «سمیع و علیم» بودن خداوند نسبت به اندیشه‌ها و نیات قلبی انسانها تأکید دارد، گفت: هدف از خلقت آفرینش به ویژه در بعد انسانی هدایت آنها براساس عقل بود، وگرنه پیش از انسانها ملائک بودند که عاملی صرف برای دستورات خداوندی بودند و خداوند می خواست موجودی خلق کند که عاقل، عالم و عامل باشد.

هاشمی رفسنجانی، با تشریح ویژگی‌های موعظه حسنه و معنای «جدال احسن» در آیه «جادلهم بالتی هی احسن»، گفت: گفتگوها نباید براساس کینه و دشمنی و اجبار انسانها به انجام کارهای نیک باشد که خداوند به پیامبر می‌فرماید:  تو غصه نخور که چرا انسانها هدایت نمی‌شوند که تو فقط «مذکّر»  هستی، یعنی یادآوری کننده خوبی ها و این انسانها هستند که باید براساس عقل تصمیم بگیرند.

وی با یادآوری روند تدریجی تشکیل دانشگاه آزاد اسلامی و تشریح معنای هر یک از واژه های «آزاد» و «اسلامی» در نامگذاری این دانشگاه، گفت: تفاوت این دانشگاه با دانشگاههای دولتی، حضور مردم در همه مراحل تأسیس آن و تا همیشه در آینده است.

رئیس هیأت مؤسس و هیأت امنای دانشگاه آزاد اسلامی، خدمتگذاری در این دانشگاه را توفیق خداوندی دانست و گفت: دانشگاه آزاد اسلامی، آغاز کننده یک راه بالنده برای اعتلای کشوراست که می توان با طرح آزاداندیشی دینی در کلاس‌ها و حتی در واحدهای مجازی، یک حرکت وسیع عالمانه را با هدف بالا بردن اختیاری دانش مردم، به خصوص جوانان و نسل جدید، شروع کرد.    

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، با تأکید مجدد بر توجه به کرسی های آزاداندیشی دینی، گفت: چنان باید باب گفتگو باز باشد که مردم برای توضیح و یا نقد آن وارد شوند و کسی برای بیان تفکرات خویش واهمه نداشته باشد و یا دچار خودسانسوری نشود.

هاشمی رفسنجانی، «فبشر عبادی الذین یستمع القول و یتبعون احسنه» را تابلویی برای کرسی های آزاد اندیشی دانست و گفت: خداوند از طریق پیامبر اسلام بشارت می دهد که به انسانها بگو بهترین بندگان من کسانی هستند که همه حرفها را می شنوند و بهترینها را انتخاب می کنند.

وی «علم حجت است» را جمله‌ای بسیار مهم دانست و با تشریح مباحث این موضوع در جمع های علمی و حوزوی، گفت: خواهشم از شما استادان دانشگاه این است که این بحث را جدی بگیرید.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، با تأکید بر «نامحدود بودن مباحث علمی به اندازه اختلاف سلیقه ها»، گفت: این بحث از قدیم تحت عناوین مختلف چون اخباریون مطرح بوده و الان باید تلاش کنیم که ثابت شود اسلام از لحاظ عقلی و علمی امتیازات برجسته ای دارد.