تاریخ انتشار: دوشنبه 1396/10/04 - 02:14
کد خبر: 253615

محمدرضا محمدی

هوس عدالت‌طلبی

هوس عدالت‌طلبی

این روزها در فضای سیاسی- اجتماعی کشور برای هر چشم تیزبینی روشن است که برخی جریانات سیاسی که سخن از عدالت می‌گویند و عدالت را دال مرکزی گفتمانی می‌دانند که خودشان هم آن را در جامعه نمایندگی می‌کنند...

خبرنامه دانشجویان ایران: محمدرضا محمدی*// عدالت‌خواهی و فعالیت اجتماعی آزادانه تا زمانی که با محوریت آرمان‌گرایی و مطالباتی از جنس مطالبات کل جامعه و به‌خصوص قشر ضعیف جامعه باشد، می‌تواند همواره در مسیر تحقق اهداف انقلاب موثر واقع شود و موانع این مسیر را برطرف سازد، ولی نکته‌ای که حتما باید مورد توجه قرار بگیرد، در نظر داشتن مرز باریک ‌بین آرمان‌خواهی و رادیکالیسم است. آرمان‌خواهی و رادیکالیسم از منظر اعتراض همیشگی به وضعیت موجود و مواضع حداکثری وجوه مشترکی دارند ولی تفاوت این دو رویکرد در این است که آرمان‌های هر جامعه همواره بر پایه واقعیت‌های آن جامعه به وجود می‌آیند، در حالی که رادیکالیسم با واقعیت‌ها بیگانه است و براساس انتزاعاتی ساختگی که برساخته‌ واحدهای سیاسی رادیکال موثر در فضای سیاسی اجتماعی هستند، شکل می‌گیرد.

یکی از فواید در نظر گرفتن واقعیت‌های جامعه در فرآیند موضع‌گیری، اخلاق‌مدارانه اندیشیدن است و از آنجا‌که رویکرد رادیکال از واقعیت‌های جامعه فاصله پیدا می‌کند، شاید دیگر جست‌وجوی موضع اخلاق‌مدارانه بیهوده و عبث باشد و همین امر نقطه آغاز انحراف عملی و نظری رادیکال‌هاست.

عدالت، مفهومی بنیادین در جامعه است و ریشه در مفاهیم عمیق ادیان الهی دارد و حتی می‌توان تا جایی در تعریف عدالت پیشروی کرد که نخ تسبیح عدالت‌خواهی را اخلاق دانست. حال شما به این بیندیشید که اگر انصاف و اخلاق از این مفهوم حذف شود از آن چه چیزی باقی می‌ماند!؟ یکی از هنرهای جریانات سیاسی و اجتماعی آزاد ازجمله جریان دانشجویی این است که وجود خود را به یک موضع خاص گره نمی‌زند و پس گرفتن موضع غلط برایش آسان است ولی وقتی‌ رویکرد رادیکالی باعث می‌شود که اخلاق از مناسبات فکری حذف شود، این امر دیگر به‌آسانی محقق نمی‌شود و اینجاست که رادیکالیسم ممکن است به معارضه‌گری با حکومت و گاهی حتی با حاکمیت منجر شود.

این روزها در فضای سیاسی- اجتماعی کشور برای هر چشم تیزبینی روشن است که برخی جریانات سیاسی که سخن از عدالت می‌گویند و عدالت را دال مرکزی گفتمانی می‌دانند که خودشان هم آن را در جامعه نمایندگی می‌کنند، با دچار شدن به دام رادیکالیسم، مجبور شده‌اند پرستیژ عدالت‌طلبی را به خود عدالت ترجیح دهند. تشخیص عدالت‌خواهی واقعی از پرستیژ عدالت‌خواهی، شاید امروز برای افکارعمومی ساده نباشد ولی با سنجش شاخصه‌هایی می‌توان تا حدودی فضا را روشن‌تر رصد کرد. اولین شاخصه این است که پرستیژ عدالت‌خواهی، اعتراض را بماهو اعتراض دنبال می‌کند؛ یعنی اعتراض می‌کند که اعتراض کرده باشد و گاهی شاید اخلاق و انصاف در این نگرش جایگاهی نداشته باشد.

شاخصه دوم هم این است که پرستیژ عدالت‌خواهی گاهی جریانی حداقلی است ولی موضع خود را به‌عنوان موضع اکثریت مطرح می‌کند و این منجر به مواضعی بدون پشتوانه و تند در فضای سیاسی کشور می‌شود.

حال بعد از طی تمامی این فرآیند در یک جریان سیاسی و وقتی پرستیژ عدالت‌خواهی جایگزین عدالت‌خواهی آرمان‌گرایانه می‌شود، دیگر این عدالت نیست که مساله است بلکه پرستیژ آن موضوعیت پیدا می‌کند و حالا شاید سلوکی مثل ساده‌زیستی و مردم‌گرایی، دیگر بر ساخت عدالت نباشند، بلکه وسیله‌ای برای حفظ پرستیژ در سطح جامعه باشند.

* دبیر انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه شاهد

نظرات
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران باشد و یا با قوانین جمهوری اسلامی ایران و آموزه‌های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
معرفی کسب و کارها
هشدار خضریان نسبت به تهدید امنیت ۷ همت دارایی مردم در برخی دفاتر اسناد رسمی
پیج تازه‌ساز و مشکلی به اسم «شروع سرد»
آموزرنک؛ قبل از ثبت‌نام در هر آموزشگاهی، اول اینجا را ببینید
نقشه راه قبولی در آزمون تیزهوشان؛ چطور فرزندمان را بدون استرس و هزینه‌های نجومی آماده کنیم؟
معافیت اعضای هیئت علمی زنِ دارای فرزند از کف امتیاز اجرایی
پایان تدریجی الگوی خانواده‌های پرجمعیت در ایران
پیشگیری از خشونت علیه زنان باید از مداخله موردی به سازوکار ملی تبدیل شود
نیما اکبرخانی؛ روایتگر جنگی که کمتر دیده‌ایم
پرسش‌هایی درباره نقش مدیران مدارس و جای خالی مشاور
ابتذال برای جذب مخاطب/ انتهای مرز حدود اخلاقی تولیدات شبکه نمایش خانگی کجاست؟
درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف
درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف
کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد
پیام‌نور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس می‌دهد
بانوان نقش مهمی در حفظ فرهنگ، تربیت و تقویت نسل‌های آینده دارند
گردهمایی بانوان «هم‌عهد» با محوریت نقش زنان در تمدن‌سازی ایران
ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام می‌شود
توازن قدرت یا توازن امنیت؟
تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد
آیت‌الله وحیدخراسانی از ارکان اصلی تعلیم فقه و اصول بودند
اقتدار فناورانه آمریکا زیر سایه فرسودگی زیرساخت‌ها
نظرسنجی
با توجه به نتایج انتخابات آمریکا و شکست جمهوری خواهان، مهم‌ترین رویکرد سیاست خارجه کشورمان در حال حاضر چه می‌تواند باشد؟


مشاهده نتایج
go to top