سوئیفت در گردباد «بلاک چین»

به گزارش خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ سوئیفت، پیام رسانی است که برای انتقال پیام های مالی در اواخر قرن بیستم در جهان راه اندازی شد. سامانه سوئیفت، اطلاعات طرفین را که از طریق این پیام رسان مبادلات بانکی خود را انجام میدهد ذخیره میکند. متاسفانه آمریکا با سواستفاده از این قابلیت و به بهانه شناسایی تروریست از اطلاعاتی که سوئیفت از مشتریان به دست می آورد در جهت اهداف خود استفاده میکند که برای نمونه میتوان به تحریم های بانکی امریکا اشاره کرد. برای حل این مشکل می توان از فناوری های جدید هم چون بلاک چین که مورد اقبال دیگر کشورها نیز است استفاده کرد که مزایای افزون تری هم نسبت به سوئیفت دارد.

سوئیفت یک سامانه ی پیام رسان است مانند ایمیل، تلگرام و... که در آن هیچ گونه عملیات بانکی انجام نمی شود و صرفا برای انتقال پیام‌های مالی در یک بستر امن و سریع به کار برده می شود. سوئیفت در سال 1975 ایجاد شد و در سال 1977 شروع به کار کرد همان طور که گفته شد هدف از ایجاد این پیام رسان انتقال پیام های مالی بود هم چنین این پیامرسان این امکان را فراهم می کند که بانک ها و نهادها از راه دور به حساب خود دسترسی داشته باشند و به طور خلاصه سوئیفت، راه اندازی یک استاندارد جدید و بین المللی بود که جایگزین روش های سنتی مبادله شد. شرکت سوئیفت در شهر بروکسل در بلژیک قرار دارد و به دلیل امنیتی از دو سرور آینه استفاده می کند که یکی در اتحادیه اروپا واقع شده و دیگری در ایالات متحده آمریکا که در صورتی که یکی از این مراکز به مشکل برخورد دیگری مشکل را حل کند و مدیریت لازم را به عمل بیاورد. در حال حاضر عملا هر کشوری که درصدد مبادله و تجارت است برای برقراری ارتباط با بانک طرف مبادله از فناوری سوئیفت استفاده میکند و به عنوان یک فناوری بین المللی و جهانی تثبیت شده است.

سوئیفت هم مانند اکثر نهادهای بین المللی در آغاز کار، به صورت بی طرفانه و برای ارتقا و بهبود کارهای بین المللی تاسیس شد اما در ادامه با دخالت های کشورهای امپریالیزمی و خواستار هژمونی جهانی در راستای منافع آنان به کار گرفته شد. در سال 2001 به بهانه ی یازدهم سپتامبر، بوش رئیس جمهور وقت آمریکا برای مقابله با تروریسم برنامه رهگیری مالی تروریسم یا TFTP را طراحی کرد.

در قالب این برنامه، اداره دارایی های خارجی (افک) که تحت وزارت خزانه داری آمریکا قرار دارد با همکاری سوئیفت اطلاعاتی مثل نام مشتریان، شماره حساب های بانکی، آدرس و شماره تلفن را به دست آورد. آمریکا تنها به همین اطلاعات بسنده نکرد به طوری برخی گزارش ها از دسترسی آمریکا به کل دیتا بیس سوئیفت حکایت داشتند.

در سال 2006 رسانه های معروف آمریکا مثل نیویورک تایمز، وال استریت ژورنال و ... روند کار TFTP را افشا کردند که واکنش ها و عکس العمل های بسیاری در جهان و به خصوص از جانب اروپایی ها را به همراه داشت تا جایی که حتی این موضوع در داخل آمریکا نیز موجب بحث و مشاجره داخلی شد اما با وجود همه ی این جدل ها، روند رصد اطلاعات توسط ایالات متحده همچنان ادامه پیدا کرد.

به طور کلی نکته ی حائز اهمیت، کاربرد سوئیفت در اعمال تحریم و فشار اقتصادی توسط آمریکا علیه کشورمان است. آمریکا توسط این شرکت با دو اقدام عمده به کشور فشار می آورد، اقدام عمده اول بدین صورت است که استفاده از سوئیفت را برای کشور ما تحریم کردند و این باعث شد در عملیات های بانکی و مراودات تجاری ما خلل بزرگی وارد شود زیرا که در ایران علاوه بر عملیات های بانکی خارج از کشور، عملیات های بانکی داخلی نیز با استفاده از سوئیفت انجام می پذیرفت.

اقدام دوم مربوط می شود به این که آمریکا از طریق رصد اطلاعات بانکی کشورها، بسیار راحت به اطلاعات بانکی ایران از قبیل این که با چه کشورهایی چه کالاهای را رد و بدل می کند دست یافت و بدین صورت توانست افراد و نهادهای ایرانی را به راحتی شناسایی و تحریم کند یا کشورهایی که با ایران وارد رابطه تجاری می شوند را تهدید کرده و مانع انجام معامله شود.

راهکار پیشنهادی برای برون رفت از این معضل، استفاده از دیگر فناوری های مشابه سوئیفت از قبیل فناوری «بلاک چین» است که با توجه به قابلیت های گسترده، این ظرفیت را دارا میباشد که به زودی جایگزین سوئیفت شود. روش کار بلاک چین به این صورت است که برخلاف سوئیفت، نهاد مرکزی سازمان دهنده ای وجود ندارد که در صورت فشار قدرت های جهانی مورد سواستفاده قرار گیرد و بانک ها در سامانه بلاک چین به جای اتصال به یک هسته ی مرکزی، دو به دو با یک دیگر به تبادل اطلاعات می پردازند و بدین صورت دیگر همه اطلاعات تراکنش های مالی در یک دیتابیس ذخیره نشده که موجب می شود اطلاعات مورد سو استفاده قرار نگیرند و اطلاعاتی که رد و بدل می شود به صورت زنجیره ای است و چیزی به نام «هش» وجود دارد که با یک تابع ریاضی خاصی به وجود می آید و بدین صورت اطلاعات تنها در اختیار طرفین معامله هست که رمز "هش" را دارند.

شایان توجه است که با تغییر کوچکی در اطلاعات «هش» آن بلاک مربوط به نهاد یا بانک تغییر می کند و بلاک های بعدی هم غیر معتبر خواهند بود و به همین دلیل بلاک چین یا «زنجیره ی بلاک ها» نام گرفته است. هم چنین بلاک چین این مزیت را دارد که سرعت انتقال اطلاعات در آن نسبت به سوئیفت بالاتر است. در نتیجه این امکان برای ایران وجود دارد که با توجه به اقبال جهانی، در تبادلات مالی خود با سایر کشورها از جمله هم پیمانان تجاری خود از قبیل روسیه، چین، هند، عراق و... از این فناوری استفاده کند و بدین صورت مانع ایجاد اختلال در روابط بانکی خود توسط ایالات متحده شود.

* یادداشت از زهره حسنی سعدی