به گزارش خبرنگار صنفی-آموزشی «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ مدتی است که بحث اجبار دانشجویان دکتری و کارشناسی ارشد به نوشستن مقاله در مجلات خارجی مورد انتقاد دانشجویان دانشگاه های مختلف قرار گرفته است. برخی از دانشجویان دانشگاه های شهید بهشتی، صنعتی شریف و ... با ایجاد کمپین هایی خواستار لغو قوانینی سختگیرانه به خصوص در مقطع دکتری برای ارائه مقاله در نشریات خارجی به دلیلی تحریم های علمی و سخت شدن ثبت مقالات در مجلات خارجی، خواستار لغو قوانین مربوط به اجبار دانشجویان برای انتشار مقالات در نشریات خارجی شدند.
در ادامه همین روند یکی از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی کرمان در شکایتی به دیوان عدالت اداری خواستار ابطال بند 11 شیوه نامه تدوین و دفاع از پایان نامه دانشجویان دکترای تخصصی که شرط لازم برای دفاع از پایان نامه دانشجویان دکترای تخصصی این دانشگاه را چاپ دو مقاله اعلام می داند شده است. بر اساس مصوب هفتاد و هفتمین جلسه شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی کرمان دانشجو زمانی مجاز به دفاع از پایان نامه می باشد که حداقل دو مقاله ایندکس نوع 1 حاصل از کار خود (مستخرج از پایان نامه) را به عنوان نویسنده اول یا مسئول به چاپ رسانیده و یا گواهی پذیرش آنها را اخذ کرده باشد.
او در ادامه شکایت نامه خود می نویسد:« شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی به منظور تحقق سیاستها و خط مشی ها و اجرای مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در امر برنامه ریزی و تدوین و تصویب آیین نامه ها و مقررات آموزشی تشکیل شده است و مطابق بند 2 ماده (1) آیین نامه شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی، تهیه و تصویب آیین نامه های آموزشی و پژوهشی، تغییر و اصلاح آیین نامه ها بر عهده آن شورا می باشد.»
او با بیان اینکه هیات امنا به عنوان مرجع برنامه ریز و تصمیم گیر در دانشگاه ها تنها می تواند در حیطه اداری و استخدامی اختیار داشته و نمی تواند اختیاری به تشکیلات دانشگاه مبنی بر تدوین آیین نامه ها و شیوه نامه های آموزشی داشته باشد، تصویب قوانین آموزشی را در حیطه شورای دانشگاه ندانسته است.
دانشگاه نیز در پاسخ به این اعتراض روند برقراری قانون هایی در حوزه های آموزشی از جمله تعیین حد نصاب بیشتری نسبت به شیوه نامه های اعلامی وزارت علوم، این روند را روندی معمولی در دانشگاه ها دانسته و از دانشگاه هایی مانند تهران، مشهد، اصفهان و ... که اقدام به تصویب آیین نامه هایی نام می برد. در جوابیه این دانشگاه آمده است:«سایر دانشگاه های تیپ یک علوم پزشکی کشور (تهران، اصفهان، مشهد، شیراز، تبریز) جهت دفاع از پایان نامه این دسته از دانشجویان، شرط چاپ و یا ارائه گواهی پذیرش دو مقاله در ژونالهای تیپ 1 را به تصویب رسانده اند. لذا به جهت حفظ شتاب علمی کشور در چشم انداز 1404 و رسیدن کشور به رتبه اول منطقه در تولید علم و با توجه به رقابت تنگاتنگی که بین کشورهای منطقه وجود دارد کلیه دانشگاه های مجری دوره های ph.d به تصویب شورای تحصیلات تکمیلی موسسه به عنوان نهاد قانونی نظارت بر دوره های تحصیلات تکمیلی تعداد دو مقاله را شرط دفاع از پایان نامه قرار داده اند.»
رای دیوان به نفع دانشجوی کرمانی
در این میان رای دیوان عدالت اداری قابل توجه است، دیوان عدالت اداری با بیان اینکه بر اساس مصوبه شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی چاپ یک مقاله به زبان انگلیسی از کار تحقیقاتی از رشته مربوطه و مرتبط با موضوع پایان نامه کفایت می کند. این سازمان با بیان اینکه دانشگاه ها حق وضع قوانینی پیرامون این موضوع ندارند، نوشت:«نظر به اینکه در این آیین نامه اختیاری برای دانشگاه ها برای وضع مقررات مغایر تعریف نشده است.» و بر این اساس دیوان عدالت اداری مصوبه دانشگاه کرمان را ابطال اعلام کرد.
تاثیر رای دیوان بر تمامی دانشگاه ها
هر چند به خاطر شکایت دانشجوی دانشگاه کرمانی، دیوان عدالت اداری تنها پیرامون قوانین دانشگاه کرمان اظهار نظر کرده است اما همچنان که در دفاعیه دانشگاه کرمان از مصوبه خویش آمد، دانشگاه های دیگر نیز اقدام به آیین نامه های سخت گیرانه تری نسبت به شیوه نامه اعلامی وزارت علوم کرده اند. این موضوع نشان می دهد اگر شکایتی پیرامون دانشگاه های دیگر نیز انجام شود می تواند به لغو قوانین دانشگاه ها منجر شود، اما از آنجا که شکیت تنها مربوط به بک دانشگاه بوده است، دیوان عدالت اداری تنها پیرامون دانشگاه علوم پزشکی کرمان اظهار نظر کرده است. باید منتظر بود و دیدی سایر دانشگاه ها چه اقداماتی انجام خواهند داد.
*گزارش از یاسین قاسمی
