به گزارش خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ لیست ۷ نفره تایید صلاحیت های نهایی کاندیدای ریاست جمهوری بالاخره منتشر شد، لیستی که نوع انتشار و اطلاع رسانی اش با حواشی گسترده شروع شد و جنجال عجیبی را در فضای عمومی کشور به ویژه در فضای مجازی ایجاد کرد.
مطابق سال های گذشته یک خبرگزاری خاص بدون درنظر گرفتن تبعات احتمالی اقدام به انتشار گمانه زنی های انتخاباتی از کاندیدای تایید صلاحیت شده کرد، لیست ۷ نفره و عجیب بدون علی لاریجانی، جهانگیری، ضرغامی و خیلی های دیگر که همین موضوع باعث واکنش های متفاوت با محوریت شورای نگهبان شد، لیستی که نهایتا مورد تایید شورای نگهبان و وزارت کشور هم قرار گرفت.
موافقان رد صلاحیت ها
عده ای از فعالین رسانه ای و سیاسی که با عملکرد شورای نگهبان کاملا موافق بودند استدلال می کردند که این شورا باید در نهایت قوت و سخت گیری باید هر کسی که لیاقت و شایستگی حضور در انتخابات ریاست جمهوری را ندارد، رد صلاحیت شود، خصوصا که وضع موجود را نتیجه مماشات شورای نگهبان در دوره های قبل می دانستند.
این دسته از فعالین سابق جنبش دانشجویی معتقد بودند هر گونه کوتاهی در بررسی صلاحیت های کاندیدا به بهانه مشارکت خود نوعی مهندسی انتخابات است و شورای نگهبان به بهترین وجه ممکن عمل کرده است:
تعدادی از این واکنش ها به شرح زیر است:
منتقدین وضعیت اعلام نهایی تایید صلاحیت ها
موج ابتدایی منتقدین متوجه اولین خبرگزاری منتشر کننده لیست بود، که چرا یک خبرگزاری چنین جو خطرناکی را ایجاد می کند اگر این لیست اشتباه باشد چه کسی پاسخگوی ابهامات و سوالات ایجاد شده است و اگر صحت دارد این اطلاعات از کجا درز پیدا کرده است؟
موج دوم و اصلی اما متوجه می آن مشارکت احتمالی در انتخابات است، منتقدین نبود نیروهای متفاوت از نگاه ها و سلایق سیاسی مختلف را یکی مهم ترین دلایل کاهش مشارکت در انتخابات دانستند و این اقدام را در جهت کاهش اقبال عمومی می دانستند.
موج سوم مربوط به چهره های حاضر است که تعدادی از آن ها خود نیروی پوششی یکی از نامزدها هستند و نیروی پوششی و نیروهای کمتر شناخته شده با کارنامه های ضعیف اکثریت لیست نهایی را تشکیل می دهند که شاید اندک جذابیتی برای مردم نداشته باشند، منتقدین این آش را آنقدر شور می دانستند که حتی کلیپ منتشر شده از سید ابراهیم رئیسی برای رایزنی جهت تایید صلاحیت برخی چهره ها را موید این منطق خود می دانستند.
تعدادی از واکنش های منتقدین به شرح زیر است:
یکی از اتحادیه های دانشجویی نیز با ارسال نامه ای به شورای نگهبان به این موضوع واکنش نشان داد، در بخشی از این نامه آمده است:
اگرچه عملکرد ناکارآمد و غیرقابل دفاع دولت آقای روحانی طی ۸ سال گذشته، موجب دلسردی مردم از صندوقهای رای شده است؛ اما ایجاد بستر برای حضور همه آحاد کشور ، میتواند به افزایش مشارکت مردم در انتخابات کمک کند. همان گونه که رویه و سیره رهبری نیز در انتخاباتهای ریاست جمهوری دوره ششم، هفتم، نهم و دهم کمک به حضور صاحبان سلائق سیاسی مختلف در آزمون بزرگ انتخابات بوده است، البته به بهانه مشارکت حداکثری، نمیتوان بعضی افراد رادیکال و خارج از چارچوب را تایید صلاحیت کرد. اما آنچه حائز اهمیت است، نباید با حذف نمایندگان برخی سلیقههای درون چارچوب نظام، مانع شکلگیری رقابت پرشور و نتیجتا مشارکت حداکثری مردم شد.
رد پای روحانی در سخت گیری شورای نگهبان
بسیاری از تحلیلگران عدم سخت گیری شورای نگهبان در سال ۹۲ و ۹۶ و تایید صلاحیت امثال حسن روحانی و وضع بوجود آمده از مدیریت دولت های او در ۸ سال گذشته را عامل سخت گیری و دلت عمل این شورا می دانند و این کار را جهت جلوگیری از سکان داری این افراد عنوان می کنند البته که حضور افرادی چون همتی، مهرعلیزاده و هاشمی را در لیست نهایی بدون کارنامه موفق و قابل توجه متناقض با استدلال فوق می دانند.
واکنش های افراد و گروه ها به لیست تایید صلاحیت ها
صادق آملی لاریجانی، عضو شورای نگهبان و رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام در توئیتر نوشت:
«از اولین حضور اینجانب در شوراینگهبان در سال ۱۳۸۰، قریب به بیست سال میگذرد. در تمام این مدت، از شورای نگهبان دفاع کردهام، حتی در سالهایی که در قوه قضاییه بودم؛ اما هیچ گاه تصمیمات شورا را تا این حد غیر قابل دفاع نیافتهام؛ چه در تأیید صلاحیتها و چه در عدم احراز صلاحیتها.
سبب این نابسامانیها تا حد زیادی، دخالتهای فزاینده دستگاههای امنیتی از طریق گزارشهای خلاف واقع، در تصمیم سازی برای شورای نگهبان است؛ به ویژه اگر عضو مسئولی که باید گزارشهای محققانه به شورا ارائه کند خود، عامدانه چیزی بر آن بیفزاید!
چنان که از وزارت اطلاعات با قاطعیت تمام مطلبی نقل میکنند، حال آنکه با پرسش از معاونت مربوطه در وزارت اطلاعات به صراحت این مطلب تکذیب میشود.
گلایه بنده از سر دغدغهای است برای حفظ شأن و اعتبار شورای نگهبان.
این فقیر وقتی با چنین وضعیتی مواجه شدم و استدلالهایم را بیتأثیر یافتم، این کلام حق متعال را بر همکاران عزیزم در شورا تلاوت کردم: «یا ایها الذین آمنوا اتقوا الله و لتنظر نفس ما قدمت لغد و اتقوا الله ان الله خبیر بما تعملون».
در میانه این زمانه غریب و رفتارهای عجیب به خدا پناه میبریم و به محضر او عرضه میداریم: اعوذ بک مما استعاذ منه عبادک المخلصون.»
شورای نگهبان: ملاک ما قانون است
سخنگوی شورای نگهبان در مورد حضور همه سلایق در لیست منتشر شده نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری گفت: به طور طبیعی ملاک و معیار اعضای شورای نگهبان قانون اساسی است، اینگونه مسائل در طول رسیدگیها به طور خودکار انجام میشود، یعنی ضرورتی ندارد شورای نگهبان نسبت به جناحها و گروههای سیاسی بخواهد تصمیم گیری کند، چون از جهت قانونی نیز معیاری ندارد و ممکن است یک دورهای از یک جناح افراد بیشتر باشند در دوره دیگر از جناح دیگری؛ این موضوع بستگی دارد به انطباق معیارهای قانونی که افراد ثبت نام کردند.
آقای عباسعلی کدخدایی درباره دلایل عدم احراز صلاحیت برخی نامزدها گفت:، چون احراز شرایط است، فقط میتوانیم بگوییم آقای زید یا آقای امر این شرایط را واجد نبودند و چیز بیشتری نمیتوانیم بگوییم.
وزیر سابق ارشاد
علی جنتی وزیر ارشاد دولت یازدهم در واکنش به اسامی کاندیداهای تایید صلاحیت شده برای انتخابات ریاست جمهوری نوشت: «سرانجام پس از ده روز بحث و مناقشه شورای نگهبان نامزدهای مورد نظر خود را برای ریاستجمهوری اعلام نمود؛ یک ضرب المثل فارسی میگوید "کوه زایید، موش زایید!" بدیهی است با این تعداد کاندیدای پوششی از هم اکنون نتیجه انتخابات روشن است و آنچه در این میان با مشارکت اقلیت قربانی میشود، جمهوریت نظام خواهد بود»
زاکانی کاندیدای تایید صلاحیت شده
بسم الله الرحمن الرحیم
وَقُلْ رَبِّ أَدْخِلْنِی مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِی مُخْرَجَ صِدْقٍ وَاجْعَلْ لِی مِنْ لَدُنْکَ سُلْطَانًا نَصِیرًا
بیانیه علی لاریجانی پس از ردصلاحیت
علی لاریجانی، با صدور بیانیه ای به ردصلاحیت خود در انتخابات ریاست جمهوری واکنش نشان داد.
متن بیانیه او به شرح زیر است:
«بسم الله الرحمن الرحیم
ملّت عزیز و عظیمالشأن ایران
در این دوره از انتخابات، بر حسب وظیفه اسلامی، ملّی و انقلابی و بر اساس تأکید رهبر معظّم انقلاب اسلامی مبنی بر حضور حداکثری در انتخابات و توصیه مراجع عظام تقلید و برخی صاحبنظران دانشگاهی و اقشار مختلف مردم، لازم دیدم برای خدمتگزاری به ملّت، به صحنه انتخابات وارد شوم. با حمایت شما عزیزان بخصوص نخبگان جامعه، برای رفع مشکلات پیش روی ملّت، عزمی راسخ داشتم؛ اما حال آنکه روند انتخابات اینگونه رقم زده شد، بنده وظیفه خویش را در پیشگاه الهی و ملّت عزیز انجام دادهام و راضی به رضای الهی هستم و از همه کسانیکه در این مدّت کوتاه، ابراز لطف فرمودند، سپاسگزارم و امیدوارم برای اعتلای ایران اسلامی، در انتخابات حضور یابید.
بنده خدا
علی لاریجانی
۱۴۰۰/۳/۴»
بیانیه جهانگیری پس از ردصلاحیت
متن بیانیه اسحاق جهانگیری به شرح زیر است:
«به نام خدا
هموطنان عزیز
با اعلام اسامی نامزدهای نهایی انتخابات ریاست جمهوری از سوی شورای نگهبان، "عدم احراز صلاحیت " اینجانب نیز مشخص شد. به طور طبیعی مسئولیت این تصمیم و مبانی و معیارهای حقوقی و قانونی و نیز آثار سیاسی و اجتماعی مترتب بر آن متوجه شورا است، اما بار بزرگ مسئولیت در پیشگاه خداوند و تعهد در برابر شما هموطنان عزیز را از دوش من برداشت.
من به قصد گشایش در زندگی مردم، توسعه ایران و آغاز مرحله نوینی از اصلاحات وارد عرصه انتخابات شدم.
به رغم میل و مصلحت شخصی، با توکل به خداوند بزرگ از قبول مسئولیت شانه خالی نکردم و آبرو و تجربه ام را که متعلق به مردم است، تقدیم ملت کردم.
من به درخواست شخصیت های دلسوز اصلاح طلب، تشخیص " جبهه اصلاحات ایران" و اصرار بسیاری از جوانان و فعالان سیاسی و مدنی که دغدغه امروز و فردای ایران را دارند، با آگاهی از تنگناها و شرایط دشوار پیش رو برای دور کردن خطر مشارکت پایین و دفاع از صندوق رأی و حق مردم در پیشبرد دموکراسی و عدالت همه جانبه قدم در این راه نهادم. رأی و حقی که پایه جمهوریت نظام است و امام بزرگوار و رهبر معظم انقلاب همواره بر آن تاکید داشته اند.
به خدا پناه می برم و عدم احراز صلاحیت بسیاری از شایستگان را تهدیدی جدی برای مشارکت همگانی و رقابت عادلانه گرایش ها و جریان های سیاسی بویژه اصلاح گرایان میدانم و امیدوارم که جمهوریت نظام، مشارکت موثر مردم در تعیین سرنوشت خود، منافع ملی و آینده ایران فدای مصالح آنی سیاسی نشود.
اکنون تکلیف از من ساقط است و پایان فعالیتهای انتخاباتی خود را اعلام می کنم و از اقشار مختلف مردم و نخبگان و فعالان سیاسی و آشنا به مسایل کشور به ویژه از همفکران و جوانان و شخصیت های دلسوز و احزاب و تشکل های سیاسی و صنفی که در این روزها برای کاستن از رنج مردم و کمک به ترسیم آینده ای بهتر و امید بخش برای ایران در همه جای کشور مشتاقانه و دلسوزانه به میدان آمدند و به اینجانب اعتماد و ابراز لطف داشته اند، کمال تشکر و قدردانی را دارم و عموم شهروندان را به مشارکت در انتخابات دعوت می کنم.
اسحاق جهانگیری
چهارم خرداد ۱۴۰۰»
گزارش از حمزه دستیار
