به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»، چند روزی است که زمزمههای پیدا شدن گور دسته جمعی دوران رضاخان در مشهد فضای خبری را ملتهب کرده است و اخبار ضد و نقیضی از این گور دسته جمعی به گوش میرسد و بسیاری این گور دسته جمعی را به پیکر شهدای قیام مسجد گوهرشاد حرم امام رضا(ع) در زمان رضاخان نسبت میدهند اما هنوز اخبار موثقی از بررسی نهایی کارشناسان و تشخیص دوره تاریخی استخوانهای پیدا شده به دست نیامده است.
اما مأموران به دستور رضاخان، اطراف حرم و مسجد را محاصره کرده، شروع به تیراندازی کردند و در نتیجه هزاران نفر از مردم غیرتمند ایران به جرم دفاع از حجاب، به خاک و خون کشیده شدند و مأموران رژیم پهلوی، پیکر مطهر این شهدا و زخمیهایی که هنوز نفس میکشیدند را در گورهای دسته جمعی ریخته و مدفون ساختند.
مرحوم شیخ محمدتقی بهلول از جمله کسانی بود که در جریان تحصن مردم مشهد در مسجد گوهرشاد حضور داشت و یکی از رهبران این جریان بود. وی در این باره میگوید: رضاخان قلدر به دنبال رفتارهای ضددینی خود، مسئله کشف حجاب را مطرح کرد که اعتراض همه علما و مراجع را به دنبال داشت. آیتالله حاجآقا حسین قمی تصمیم گرفت از مشهد به تهران برود و رضاخان را از این کار بازدارد، اما رضاخان ایشان را بازداشت و در باغی حبس کرد. بعد هم به مأموران خود دستور داد علمای شاخص مشهد از جمله: حاج شیخ علیاکبر نهاوندی، حاج شیخ غلامرضا طبسی، حاج شیخ مهدی واعظ و حاج شیخ عباس قمی (صاحب مفاتیحالجنان) را بازداشت کنند. بنده هم جزو کسانی بودم که حکم بازداشتم صادر شده بود. آن موقع بیش از ۲۷ سال نداشتم.
این اتفاقات سبب تحصن مردم در مسجد گوهر شاد شد و واقعیت این است که تا آن روز، چنان جمعیتی را در هیچ جا ندیده بودم و با فشار مأموران نه تنها از جمعیت کاسته نشد بلکه لحظه به لحظه به جمعیت افزوده شد.
تا اینکه حرم به محاصره مأموران درآمد، آنها حتی در ورودیهای شهر هم مأمور گذاشته بودند تا از ورود روستاییانی که میخواستند به تحصنکنندگان بپیوندند، جلوگیری کنند. آن روز در حرم سعی کردم عدهای را جلوی درهای ورودی مسجد و حرم به نگهبانی بگذارم. متأسفانه در اصلی ورودی به فردی سپرده شد که بعدها به ما خیانت کرد. ما بهرغم نابرابری عِدّه و عُدّه، چارهای جز مقاومت نداشتیم. بالاخره قبل از اذان صبح مأموران با توپ و تفنگ به ما حمله کردند و عده زیادی را به خاک و خون کشیدند.
مأموران رضاخان بسیاری از مجروحان را که هنوز زنده بودند، همراه شهدا در گورهای دستهجمعی دفن کرد. بعدها شاهدان عینی برایم نقل کردند کامیونهایی پر از افراد زخمی را از محوطه حرم جمع میکردند و در حالی که از آنها خون میچکید، به نقاط نامعلومی میبردند!
البته با مشخص شدن ابعاد مختلف جنایت گوهرشاد، خصوصاً در سالهای اخیر توجه ویژهای به آن شده تا جایی که روز ۲۱ تیرماه سالروز واقعه گوهرشاد به عنوان روز عفاف و حجاب در تقویم رسمی کشور به ثبت رسید.
امام خمینی (ره) در یکی از سخنان خود در تبیین جنایات رژیم پهلوی فرمودند: «قتل عام مسجد گوهرشاد را من به خاطر دارم، و کسانی که به سن من هستند به خاطر دارند که در مسجد و معبد مسلمین که مرکز اقامه نماز بود، عبادت خدا بود، اینها ریختند و یک عده از مظلومین که برای دادخواهی آنجا مجتمع شده بودند، قتل عام کردند و از بین بردند» (صحیفه امام؛ ج ۱۱، ص ۳۲)
محمود طغرایی،مسئول دفتر ثبت اداره کل میراث فرهنگی خراسان رضوی اظهارداشت: کشف گور دسته جمعی در مشهد هیچ سندیت قانونی ندارد. تاکنون هیچ سند قانونی و متقنی در رابطه با کشف گور دسته جمعی مربوط به واقعه گوهرشاد در مشهد بدست نیاوردیم.
برخی از کاربران شبکههای اجتماعی در مشهد شنیدههایی درباره کشف و دیدهشدن بقایایی از گورهای دستهجمعی شهدای واقعه گوهرشاد مطرح کردهاند؛ ظاهراً این گور جدید در گودال محله خشتمالهای مشهد کشفشده است؛ البته اینکه پیکرها مربوط به جنایت گوهرشاد باشد هنوز تأیید نشده است.
شاهدان بسیاری از آن سال روایت میکردند که پس از کشتار مردم در مسجد گوهرشاد مأموران رضاخان پیکرهای شهدا و حتی زخمیها را با کامیون به چند نقطه در مشهد منتقل و بدون انجام غسل و کفن بهصورت جمعی دفن کردند؛ تخمینها در این زمینه حدود 4 هزار شهید است.
تیرماه ۱۳۱۴ مردم مشهد مقدس در کنار مردم شهرهایی مثل قم، تبریز، شیراز و برخی دیگر شهرها در اعتراض به سیاستهای کشف حجاب رضاخانی به خیابانها ریختند. این اعتراضات در پی محاصره منزل آیتالله قمی و سخنرانیهای آتشین شیخ محمدتقی بهلول بالا گرفت و مردم به آستان مقدس امام رضا (ع) پناه برده و در مسجد گوهرشاد متحصن شدند و اعلام کردند که تا مسئله کشف حجاب رفع نشود از آنجا خارج نمیشوند.
