به گزارش سرویس زنان «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ پیچیدن بوی باروت در دانشکده فنی دانشگاه تهران و به زمین ریختن "سه قطره خون" موید اتفاقات تازه ای در تاریخ کنشگری سیاسی و اجتماعی دانشجویان در ایران بود.دانشجویانی که با پیروزی انقلاب اسلامی و نقش آفرینی های موثرشان در مسیر این پیروزی، نشان دادند که دانشگاه تا چه اندازه میتواند سرمنشاء تحولات در جامعه باشد و میشود با استفاده از ظرفیت جنبش دانشجویی برای اصلاح و گذار جامعه به وضعیت "مطلوب" فعالیت هایی را تعریف کرد.
دانشجویان مدت هاست که در قالب های مختلفی دردانشگاه ها مشغول به فعالیت هستند و در سطح بزرگتر و کشوری در اتحادیه های پنج گانه دانشجویی قرار میگیرند. اتحادیه ها با استفاده از بسترهای خود و تفکیک انواع مختلف کنش ها در واحد های مختلف اتحادیه فعالیت های متنوعی را پوشش می دهند که در این میان "زنان" و مسائل شان هم از جمله موضوعاتی هستند که توسط دفاتر خواهران اتحادیه ها دنبال میشود.
در دهه هفتاد و هشتاد دفتر تحکیم وحدت با دارا بودن "کمیسون زنان" تنها اتحادیه دانشجویی بود که زنان و مسائل شان را پیگیری میکرد و به فعالیت دختران در دانشگاه ها ضریب میداد. با ورود به دهه نود، تحکیم وحدت هم چنان در حوزه زنان پیشتاز بود و دختران در این اتحادیه علاوه بر فعالیت در حوزه زنان، در واحد های مختلف دیگری هم فعالیت می کردند و هم بعنوان سخنران در نشست های سیاسی با مسئولین و دیدار دانشجویی با رهبری نیز حاضر می شدند.در ادامه راه، باقی اتحادیه های دانشجویی هم بعنوان فعال حوزه زنان وارد این عرصه شدند تا برخلاف دوره های قبلی از یک منفعل و واکنش گر صرف نسبت به حملات جریان غربگرا، به یک عاملیت اجتماعی و فعالانه در حوزه زنان تبدیل شوند.
در این میان اما مدت زیادی است که نامی از زنان و مطالبات شان در دفتر تحکیم وحدت،جنبش عدالتخواه دانشجویی،جامعه اسلامی دانشجویان و انجمن های اسلامی دانشجویان مستقل شنیده نمیشود.
انتظار میرفت تا در قوانین جدید مربوط به مهریه، جنبش عدالتخواه نقشی کلیدی در اعتراض به این "بی عدالتی" محرز داشته باشد اما علاوه بر سکوت جنبش عدالتخواه دیگر اتحادیه ها هم نقد و یا اعتراضی نسبت به این موضوع از خودشان نشان ندادند. مسئله تصویب قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت نیز میتوانست باب فعالیت هایی تحلیل گرایانه و پرسش گر از مسئولان مربوطه را برای تشکل های دانشجویی باز کند اما مانند عدم فعالیت حول محور قوانین مربوط به مهریه و دیگر مسائلی که در حوزه زنان رخ داد، تشکل ها کنشی را برای خودشان تعریف نکرده بودند.
بازگشایی مجدد دانشگاه ها و و آغاز دوباره تحصیل حضوری میتوانست جانی دوباره به فعالیت های دانشجویی ببخشد اما با ضعف تشکل های انقلابی در همان روزهای ابتدایی بازگشایی دانشگاه، دانشجویان اصلاحطلب با برگزاری تجمع و پخش بیانیه نسبت به تغییر رویه های حراست ابتکار عمل را در دست خودشان گرفتند و جریان انقلابی در موضع انفعال قرار گرفت.
یک سوزن هم به خودمان!
پس از حدود دو سال و اندی، فرصتی شد تا دوباره دیدار های رمضانی دانشجویان با رهبر انقلاب در حسینیه امام خمینی از سر گرفته شود و در این دیدار دانشجویان بتوانند به بیان مطالبات، انتقادات و خواسته هایشان از رهبری بپردازند. دانشجویانی که در این دیدار بعنوان نماینده اتحادیه شان سخنرانی کردند همگی از دانشجویان پسر بودند که این مسئله مورد انتقاد مجری مراسم هم واقع شد و ایشان در پایان به بیان نکاتی در خصوص نقش آفرینی دختران و آموزش آقایان پرداختند که از منظر دیگری هم قبل توجه است. مسئله عدم قرار گیری دانشجویان دختر بعنوان "سخنران" در این دیدار مهم، مسئله ای است که ما در سرویس زنان خبرنامه دانشجویان ایران نسبت به آن انتقاداتی کرده و گزارش های مفصلی را منتشر کرده ایم اما سخن انتقادی امروز ما ناظر به سکوت و رخوت دفاتر خواهران اتحادیه هاست. دخترانی که مدت زیادی است خاموشند و دفاترشان در اتحادیه ها هم که باید موتور مولد دختران در انجمن هایشان باشد، خاموش تر.
مسیر رشد و حرکت دختران دانشجو و بالاخص کنشگری دختران تشکلی، از میان پویایی، حرکت و مبارزه خودشان می گذرد و نه سکوت و نشستن به امید دادن جایگاه ها و عناوین در ازای عدم فعالیت.
پر واضح است که باید لزوم کنشگری دختران دانشجو و اعتماد به توانمندی هایشان توسط آقایان مجموعه هم مورد توجه باشد (امری که پیش از این بارها به توضیح و تفصیل آن در این سرویس پرداخته ایم) اما این از وجوب حرکت رو به جلو و عدم سکوت دختران دانشجو کم نمی کند.
جنبش دانشجویی به تحرک و حریت خود زنده است و اگر این دو مولفه در بطن جریانات دانشجویی نباشد، آن رود خروشان محکوم به تبدیل شدن به مرداب است.اتفاقی که متاسفانه در حال وقوع برای دفاتر خواهران اتحادیه ها با رویکرد حوزه زنانی است و در مقابل، جریانات فمینیستی و چپ روز به روز متحدتر و قوی تر.
ضعف در کادرسازی و کار تشکیلاتی و نیز فقدان استراتژی مشخص در دفاتر خواهران اتحادیه ها مارا با کنشگری گاه به گاه جزیره ای در حوزه زنان روبرو کرده است.
در حالی که باید این دو مولفه بعنوان اهم موارد دفاتر خواهران باشند تا بتوانند به نقطه ثقل فعالیت های حوزه زنانی در دانشگاه ها تبدیل شوند، با سکوت و عدم موضع گیری شان جریانات مخالف را هم تقویت می کنند.
گزارش از ریحانه پناهی
