به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ اولین تصاویر منتشر شده از رزمایش مشترک دو روزه ایران و ارمنستان در نزدیکی مرز دو کشور، نشان میدهد یگانهای ویژه نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در منطقه نوردوز ایران، همجوار با آگاراک ارمنستان، از تسلیحات سبک و سنگین از جمله نارنجکاندازهای ضدتانک و تفنگهای تکتیرانداز استفاده میکنند.
همزمان، یگانهایی از نیروهای مسلح ارمنستان نیز در سمت خود از مرز، تمریناتی را انجام دادهاند، اما وزارت دفاع این کشور جزئیات مکان دقیق برگزاری آن را فاش نکرده و هنوز ویدئویی از این رزمایش منتشر نکرده است.
به گفته مقامات ایروان، این رزمایش شامل عملیاتهایی برای خنثیسازی حمله احتمالی گروههای تروریستی فرضی به پستهای بازرسی مرزی مستقر در مرز دولتی ارمنستان و ایران است.
مقامات تهران نیز پیشتر اعلام کرده بودند که هدف از این رزمایش، تضمین امنیت مرزی است و تأکید کردند که هیچ خطری در مناطق مرزی ایران و ارمنستان وجود ندارد. این تمرینات با هدف افزایش آمادگی نیروهای رزمی، مبارزه با تروریسم و حفظ صلح پایدار سازماندهی شده است.
پیام سیاسی فراتر از مبارزه با تروریسم
درحالیکه تهران و ایروان اصرار دارند که این رزمایش صرفاً برای افزایش آمادگی نیروهای ویژه در مبارزه با تروریسم است، کارشناسان ارمنی نظر دیگری دارند.
آنها برگزاری این تمرینات را یک پیام سیاسی از سوی تهران به باکو میدانند مبنی بر اینکه تغییر مرزها در شمال ایران برای جمهوری اسلامی غیرقابلقبول است.
ادوارد آراکلیان، کارشناس نظامی مرکز منطقهای دموکراسی و امنیت، معتقد است: «این بیشتر یک پیام سیاسی است، زیرا رزمایشها توسط هر طرف در خاک خود انجام میشود؛ یگانهای ویژه ارمنستان در بخش خود و نیروهای ایرانی در بخش ایران. این یک سیگنال است.»
لئونید نرسیسیان، پژوهشگر ارشد مرکز تحلیلی «آپری آرمنیا» نیز خاطرنشان کرد: «اگر به منابعی که یگان ویژه ایران استفاده میکرد نگاه کنیم، صحبت از تجهیزات نسبتاً سبک و سلاحهای پیاده نظام سبک بود. سنگینترین سلاحی که من آنجا دیدم، نارنجکاندازهای ضدتانک بود. از این نظر، به نظر من اهمیت سیاسی در اینجا در درجه اول قرار دارد تا اهمیت نظامی صرف؛ اما از سوی دیگر، این تمرینات تجربهای برای همکاری با نیروهای مسلح همسایه ما در سطح ارتش فراهم میکند.»
مخالفت ایران با «کریدور زنگهزور»
باکو مدتهاست که تهدید به بازگشایی «کریدور زنگهزور» با توسل به زور میکند و تهران در این زمینه بارها اعلام کرده که با هرگونه تغییر در مرزهای بینالمللی مخالف است.
کارشناسان ارمنی، این رزمایش مشترک ایران و ارمنستان را بیسابقه میدانند و تمرینات مشترک مشابهی را در سالهای گذشته به یاد نمیآورند. اگرچه به طور رسمی اعلام نشده، اما ادوارد آراکلیان معتقد است که ایران مبتکر این رزمایش بوده است.
آراکلیان تأکید کرد: «فکر میکنم این رزمایشها برنامهریزی نشده بودند، زیرا اگر از قبل برنامهریزی شده بودند، احتمالاً زودتر از آن مطلع میشدیم. نکته دیگر این است که درحالیکه وزارت دفاع ارمنستان اعلام کرد که این رزمایش در روزهای 9 و 10 آوریل برگزار میشود، طرف ایرانی تاریخ 10 و 11 آوریل را اعلام کرد.»
لئونید نرسیسیان تأکید میکند که این رزمایشها همچنین پیشرفت سیاسی جدی در روابط ایروان و تهران محسوب میشود.
وی گفت: «اول از همه، این یک پیشرفت سیاسی بسیار جدی در روابط ارمنستان و ایران است، زیرا ما قبلاً شاهد چنین همکاری نبودهایم.»
موازنه منطقهای ایران
ایران سال گذشته نیز رزمایشهایی را با جمهوری آذربایجان، چندین بار، از جمله یکی در دریای خزر برگزار کرد.
نرسیسیان اشاره کرد: «روابط آذربایجان و ایران هنوز در برخی مؤلفهها به طور کامل احیا نشده است، اما باید درک کرد که ایران دولتی نیست که بخواهد به عنوان مثال، روابط با آذربایجان را برای داشتن روابط انحصاری با ارمنستان کنار بگذارد و بالعکس. آنها اکنون میبینند که منافعشان، به عنوان مثال در مورد سیونیک [استان جنوبی ارمنستان هممرز با ایران]، با منافع ارمنستان همسو است و ما میتوانیم در این زمینه با یکدیگر بسیار مؤثر کار کنیم.»
کارشناسان ارمنی، زمان برگزاری این رزمایش را تصادفی نمیدانند و تأکید میکنند که این تمرینات همزمان با گزارشهایی از تیراندازی در مرز ارمنستان و آذربایجان و تهدیدهای مستمر باکو صورت میگیرد.
