به گزارش خبرنگار تشکل های دانشجویی «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ پاییز ۱۴۰۲ وزارت اموزش و پرورش برای اولین بار در تاریخ کشور، از طرحی تحولی و بزرگ به نام «پذیرش شیوه دو مدرک» در کنکور سراسری رونمایی کرد. بر اساس این طرح، دانشگاه فرهنگیان و چند دانشگاه دولتی برتر به طور مشترک دانشجومعلمان را میپذیرند. پذیرفتهشدگان از مهر ۱۴۰۲ تا دو سال اول تحصیل خود را در دانشگاه اصلی (دانشگاه مادر) در رشتههای تخصصی میگذرانند و در نیمسالهای سوم و چهارم (پس از بررسی صحت گزارش عمومی) تحصیل خود را در دانشگاه فرهنگیان ادامه میدهند. هدف اعلامشده از ایده دو مدرکی، این بود که با همکاری دانشگاههای برتر و فرهنگیان، نخبگان علمی به جذب آموزشوپروش کمک و ارتقای تربیت معلم در رشتههای خاص افزایش یابد.
در نامهها و گزارشهای اعتراضی دانشجویان فهرست بلندی از مشکلات بهچشم میخورد: عدم دریافت حقوق و مزایا، محرومیت از ثبت سابقه خدمت، فشردگی شدید دروس (مثلاً برخی دانشجویان آموزش ریاضی مجبور به گذراندن حدود ۸۰ واحد در چهار ترم شدهاند) و تأخیر چندساله در رسیدن به مقطع استخدامی و بازنشستگی. به گفته معترضان این تبعیضها موجب یأس و ناامیدی شده و خواستار پیگیری فوری حقوق آموزشی و شغلی خود هستند. با تغییر دولت و فشار اعتراضات، پذیرش دانشجومعلمان به شیوه دو مدرکی برای ورودیهای جدید متوقف شد؛ دفترچه انتخاب رشته کنکور بعدی ردیفهای مربوط به «دو مدرکی» را حذف کرد و این دانشجویان اذعان کردهاند که در عمل «اولین و آخرین» نسل اجرای این طرح محسوب میشوند. در نتیجه، وضعیت تحصیلی و استخدامی این افراد همچنان در هالهای از ابهام باقی مانده است.
خبرنامه دانشجویان ایران در جهت روشن ساختن جزئیات این طرح نیمه کاره و پر رمز و راز، به سراغ یکی از دانشجویانی که دو مدرکی را تجربه کرد رفته و به گفتوگو با او نشسته است. مهدی نظری، دبیر جامعه اسلامی دانشگاه بوعلی سینا همدان و از دانشجویان مشمول «طرح دو مدرکی» وزارت آموزش و پرورش در دولت سیزدهم، در گفتوگوی اختصاصی با خبرنامه دانشجویان، جزئیات تکاندهندهای از چالشهای اجرای این طرح ارائه داد. به گفته وی، دانشجویان این طرح بدون دریافت کمترین اطلاعرسانی رسمی یا بخشنامهای جز یک اطلاعیه شفاهی متوجه عضویت در طرح شدند.
نظری با اشاره به سردرگمی آغازین دانشجویان تأکید کرد: «حتی مدیران گروههای آموزشی از چگونگی هماهنگی بین دانشگاه مبدأ (مانند دانشگاه فرهنگیان) و دانشگاه مقصد (بوعلی سینا) بیاطلاع بودند. تنها تماس تلفنی یکباره برای مشارکت در جلسات، کل فرآیند هماهنگی بود!». وی افزود: «اکنون پس از ۲ سال، ناهماهنگیها به حدی است که برخی دانشجویان نیمی از واحدها را نگذراندهاند، درحالی که دیگران تمامی دروس را پاس کردهاند اما سرنوشت انتقال یا استخدامشان در هالهای از ابهام است».
دبیر جامعه اسلامی دانشگاه بوعلی سینا با بیان اینکه بسیاری از دانشجویان این طرح با رتبههای ممتاز کنکور جذب شده بودند، تصریح کرد: «نهتنها وعدههای استخدامی و امنیت شغلی محقق نشد، بلکه دانشجویان متحمل هزینههای سنگین خوابگاه، رفتوآمد و فشارهای عاطفی شدند». او ادامه داد: «فضای آموزشی دانشگاه نیز برای ما نامطلوب بود؛ گویی به سربازانی نگاه میکردند که حق آموزش باکیفیت ندارند».
به گفته نظری، با تغییر دولت و اعتراضات دانشجویی، طرح دو مدرکی بهطور ناگهانی متوقف شد، اما مسئولان برای حل مشکلات باقیمانده راهکاری ارائه نکردهاند: «حتی اسامی ما در لیستهای رسمی سازمان مرکزی دانشگاه فرهنگیان وجود ندارد! مسئولان آموزشی دانشگاهها فقط میگویند "اسامی را میفرستیم" اما پیگیریها به جایی نمیرسد».
وی در پایان با خطاب قرار دادن علیرضا کاظمی، وزیر مشاور آموزش و پرورش، خواستار رسیدگی عاجل شد: «دستکم دو سال از حقوق آموزشی و مالی ما ضایع شده است. انتظار داریم فشارهای موجود کاهش یابد و تکلیف آینده تحصیلی و شغلیمان مشخص شود». نظری به دانشجویان آینده هشدار داد: «به هیچ طرح آموزشی بدون زیرساخت و سازوکار شفاف اعتماد نکنید؛ مسیرهای سنتی فرهنگیان امنتر است».
گزارش از محمد صادق عباسی
