تاریخ انتشار: یکشنبه 1404/06/16 - 00:07
کد خبر: 543630

تخصصی شدن علوم؛ فرصت‌ها و چالش‌ها در حوزه‌های علمیه

تخصصی شدن علوم؛ فرصت‌ها و چالش‌ها در حوزه‌های علمیه

مدیر حوزه‌های علمیه کشور به تبیین بیم و امیدها در تخصصی شدن علوم پرداخت و گفت: بحثی که وجود دارد این است که محاسن و معایب تخصصی شدن علوم چیست؟

به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران» به نقل از تسنیم؛ آیت‌الله علیرضا اعرافی مدیر حوزه‌های علمیه، امروز در مراسم آغاز سال تحصیلی جدید مجتمع آموزشی و پژوهشی ائمه اطهار علیهم السلام قم که در سالن فقاهت این مجتمع برگزار شد، در سخنانی ضمن تبریک ولادت با سعادت پیامبر اکرم(ص) و امام جعفر صادق علیه السلام و گرامیداشت هفته وحدت، اظهار کرد: امسال هزار و پانصدمین سال میلاد پیامبر گرامی اسلام(ص) است، حضرت امیر مؤمنان(ع) در چهل جای مختلف نهج البلاغه شریف راجع به پیامبر اکرم(ص) سخن گفته اند و این بیانات حضرت امیر علیه السلام چهره‌ای از نبی مکرم اسلام را به خوبی ترسیم می کند.

مدیر حوزه‌های علمیه ادامه داد: رسول گرامی اسلام(ص) بهترین عنصر از لحاظ دودمان و فضائل بوده اند؛ آن یگانه دوران در بدترین محیط ها که دوران جاهلیت و در عصر فترت که همه چیز به سمت گمراهی می رفت ظهور پیدا کردند.

وی افزود: این درخت تنومند نبوت در پاکترین سرزمین ها یعنی مکه مکرمه روئیده بود، برخاست؛ پیامبر خدا آغازگر یک تمدن جدید بودند، آن حضرت درهای بسته به عالم غیب را به روی بشریت باز کردند و حقایقی را آوردند که در جای دیگر نبود.

حوزه های علمیه میراث‌دار پیامبرند

عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه افزود: پیامبر خدا به همه ما جان بخشیدند و به همه بشریت نور دادند، این انقلاب بزرگ رسول خدا(ص) بود که بشریت را وارد جهان و آفاق جدید کرد؛ حوزه علمیه امروز میراث‌دار این پیامبر و دودمان پاک است.

آیت‌الله اعرافی ابراز کرد: هویت همه ما حوزویان، امتداد راه رسول خدا و امام صادق(ع) است؛ این ذات، عنصر اصلی و مقوم وجودی همه ماست؛ حوزه یعنی امتداد نبوت و امامت. این کار منحصر در اینجاست و در جای دیگر نیست. حوزه امتداد این مسیر است و باید در سنت، سیره علمی و عملی این معارف نبوی در ما ظهور و بروز داشته باشد.

ظرفیت‌های فراوان اسلام و انقلاب اسلامی در اقصی نقاط دنیا

مدیر حوزه‌های علمیه کشور با اشاره به ظرفیت‌های فراوان اسلام و انقلاب اسلامی در اقصی نقاط دنیا تأکید کرد: امروز به برکت انقلاب اسلامی، همه عالم ظرفیت شنیدن معارف الهی و مذهب شیعه را دارند و عطش فراوان و گوش های شنوایی برای شنیدن این معارف وجود دارد.

عضو مجلس خبرگان رهبری اظهار کرد: انقلاب اسلامی ظرفیت های خوبی برای روحانیت ایجاد کرده و ما این رسالت را داریم که در راه پیامبر گرامی اسلام(ص) و ائمه اطهار(ع) را ادامه دهیم. مجتمع با برکت ائمه اطهار(ع)نیز باید کانون جوشانی باشد که به مسائل نو بپردازد و الحمدلله نیز خوب ورود کرده که جای اکرام و احترام دارد.

بیم و امیدهای تخصصی شدن علوم

آیت‌الله اعرافی در محور بعدی سخنان خود به تبیین بیم و امیدها در تخصصی شدن علوم پرداخت و گفت: بحثی که وجود دارد این است که محاسن و معایب تخصصی شدن علوم چیست؟ آیا شاخه شاخه شدن رشته ها و رفتن به سمت آن مناسب و مطلوب است یا خیر و این تخصصی شدن علوم چه معایبی دارد؟. باید دانست که تخصصی شدن علوم در زمان امام باقر و امام صادق علیهماالسلام نیز وجود داشته و بزرگانی از اصحاب امام باقر(ع) و امام صادق(ع) به سمت فقه، کلام یا دیگر علوم رفته اند.

مدیر حوزه‌های علمیه ابراز کرد: مزایای تخصصی شدن و شاخه شاخه شدن رشته‌ها متعدد است و این امر باعث عمق، ابتکار و کارآمدی بیشتر شده و به رشد و توسعه علوم کمک می‌کند، اما باید به معایب آن نیز توجه کرد؛ معایب و آسیب تخصصی شدن علوم این است که ممکن است در این ریز شدن، نگاه کلان از دست برود.

آسیب‌ها و چالش‌های تخصصی شدن علوم

وی در توضیح بحث خود گفت: مثلاً در فقه پزشکی ممکن است در ریز شدن، روابطی که بین اعضا هست مغفول واقع می شود و در حوزه مناهج نیز دچار آسیب شویم؛ این آسیب‌ها در علوم انسانی نیز سخت‌تر می‌شود چرا که آن نگاه کلان بنیادی و روش‌های پایه‌ای که باید منعکس شود ممکن است از دست برود، این جزءنگری و غفلت از آن مبانی کلی، از آسیب‌هاست که حتماً باید به آن توجه کنیم.

آسیب کنار گذاشتن تخصصی شدن علوم

آیت‌الله اعرافی تصریح کرد: اگر تخصصی شدن علوم را کنار بگذاریم آفاقی از کتب و سنت بر ما پوشیده خواهد ماند، باید توجه داشت مثلاً یک حدیث چه عظمتی می‌تواند داشته باشد. حتماً باید شاخه به شاخه جلو برویم چرا که هم ظرفیت‌ها و منابع ما بی‌نهایت است و هم پرسش‌ها و نیازهای عصر امروز بی‌نهایت است اما باید برای آسیب‌های آن نیز برنامه داشته باشیم.

راهکارهای محفوظ ماندن از آسیب‌های تخصصی شدن علوم

مدیر حوزه های علمیه در توصیه‌هایی برای گرفتار نشدن به آسیب‌ها و چالش‌ها در تخصصی شدن علوم، تأکید کرد: نکته اول این است که باید به مناهج اصلی تحقیق در متون اسلامی اهتمام ورزیده شود؛ اصول فقه تنها برای فقه نیست بلکه در این موارد نیز کاربرد فراوانی دارد لذا باید در آن نیز قوی بشویم؛ نکته بعدی این است که در مباحث کلامی و اعتقادی نیز باید استوار باشیم و در آن مناهج نیز قوی شویم.

عضو مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: نکته بعدی این است که اطلاعات پایه را درست و قوی داشته باشیم؛ در عرصه تخصصی شدن علم سه مرحله وجود دارد، مرحله اول کارشناسی، مرحله دوم اجتهاد متجزی و مرحله سوم، اجتهاد مطلق است که در همه این سطوح می شود برنامه‌ریزی داشت. تقاضای من این است که شما در یک مجتمع عظیم برای هر سه سطح برنامه‌ریزی داشته باشید.

تبیین شخصیت مرحوم آیت‌الله العظمی فاضل لنکرانی (ره)

آیت‌الله اعرافی در بخش پایانی سخنان خود به تبیین سیره علمی و عملی مرحوم آیت‌الله العظمی فاضل لنکرانی رحمت الله علیه پرداخت و خاطرنشان کرد: ایشان دومین نسل از فقهای برآمده از مکتب قم بوده است و البته آن نگاه فراقمی را نیز داشته اند و به دیدگاه های حوزه علمیه عراق و نجف نیز تسلط کافی داشتند.

وی افزود: عمق و دقت همراه با روان و تسهیل در انتقال مطالب از دیگر ویژگی های مرحوم آیت‌الله العظمی فاضل لنکرانی (ره) بود. ایشان از جامعیت خاصی برخوردار بودند و با این که یک فقیه بزرگ بودند اما بر منظومه علوم اسلامی نیز تسلط داشتند.

مدیر حوزه‌های علمیه در پایان اظهار کرد: مرحوم آیت‌الله العظمی فاضل لنکرانی (ره) در روحیه جهادی و انقلابی فوق العاده بودند؛ رابطه با امام(ره) و تحمل مشقت‌ها و تبعید، از امتیازات ایشان بود. معظم‌له مرجعی ولایی و بزرگ بودند و مجتمع فقهی ائمه اطهار(ع) از آثار و برکات ایشان است.

مرتبط ها
نظرات
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران باشد و یا با قوانین جمهوری اسلامی ایران و آموزه‌های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
معرفی کسب و کارها
توقف بی‌سابقه صادرات نفت عربستان به آمریکا
سهم پنهان دولت و صنعت در ناترازی بنزین؛ چرا مردم مقصر اصلی نیستند؟
پیشنهاد ناصر هادیان در صداوسیما: تنگه هرمز را در ازای رفع تحریم معامله کنیم
آثار مخرب مصرف الکل و سیگار در بروز بیماری‌ها
پرداخت مطالبات بازنشستگان در اولویت تأمین اجتماعی؛ پیگیری برای تأمین منابع ادامه دارد
۳ سانحه مرگبار طی یک هفته در بزرگراه‌های تهران؛ هشدار دوباره به رانندگان و عابران
سانحه جاده‌ای در جنوب قاهره با ۱۴ کشته و زخمی
 دستیار قلعه‌نویی مربی تیم ملی ایتالیا شد
اقتصاددان معروف آمریکایی: خداحافظ پترودلار
انتشار اخبار جعلی توسط ترامپ یک استراتژی شکست خورده است
هفته جاری فقط ۶ نفتکش از تنگه عبور کردند
علت انتخاب مجدد همتی برای بانک مرکزی مشخص شد: پزشکیان هنوز هم متوجه نشده است چرا همتی استیضاح شد!
«ایران امام رضا (ع)؛ خون‌خواه و جان‌فدا» شعار محوری دهه پایانی صفر شد
پیش‌بینی پاییز پر بارش در ایران؛ لطفا غافلگیر نشوید
رویترز: هشدار شدید ایران به کشورهای عربی، باعث توقف حمله آمریکا شد
اجازه باز شدن مسیر دوم در تنگه هرمز را نخواهیم داد
چرا حتی منتقدان هم زیر پرچم شهید عباس بابایی ایستادند؟
دستگیری عامل انتشار مطالب توهین‌آمیز علیه زائران اربعین در فضای مجازی
مواضع مزدوران سعودی را با موشک بالستیک و پهپاد در هم شکستیم
ضربه مغزی بیش از ۷۰۰ نظامی آمریکایی در حملات ایران
انتشار اخبار جعلی توسط ترامپ یک استراتژی شکست خورده است
تجربه ایران در توسعه آموزش عالی در اختیار عراق قرار می گیرد
موج خودکشی در فرماندهی سایبری آمریکا
توسعه فناوری، مسیر رقابت‌پذیری صنعت قطعه‌سازی است
وزیر علوم ایران با رئیس بیت‌الحکمه عراق دیدار کرد
تمدید دومین فراخوان شناسایی و جذب استعدادهای برتر در بخش خصوصی
رایزنی برای راه‌اندازی رشته زبان کره‌ای و برگزاری آزمون TOPIK در ایران
دکتر منتظری به رادیو می‌رود
رسوایی بزرگ در معتبرترین دانشگاه مکزیک
پژوهشگاه ملی سرطان می‌تواند به محور دیپلماسی علمی ایران و کشورهای منطقه تبدیل شود
حکمرانی مشارکتی؛ ضرورت امروز دانشگاه‌ها
هوش مصنوعی جدید، انسان از آب درآمد!
دانشگاه منزوی از جریان علم و فناوری جهان عقب می‌ماند
نتایج آزمون‌های ورودی مدارس سمپاد و نمونه دولتی اوایل هفته آینده منتشر می‌شود
اعلام نتایج اولیه پذیرش دکتری تخصصی بدون آزمون دانشگاه تهران
نتایج آزمون‌های ورودی مدارس سمپاد و نمونه دولتی اوایل هفته آینده منتشر می‌شود
دستاورد پژوهشگران دانشگاه تهران درتوسعه نسل جدید سامانه‌های هوشمند
توسعه همکاری‌های علمی و فناورانه ایران و بلاروس
توسعه همکاری‌های علمی، آموزشی و فناورانه با قزاقستان
نتایج آزمون‌های سمپاد و نمونه دولتی هفته آینده منتشر می‌شود
پیشنهاد راه‌اندازی دوره‌های «هم‌افزایی فناورانه»
ظرفیت پژوهشی هر عضو هیئت‌علمی از حمایت های بنیاد ملی علم اعلام شد
نظرسنجی
به نظر شما توافق با آمریکا به پایان مخاصمات می‌انجامد یا دوباره شاهد یک درگیری تمام عیار خواهیم بود؟


مشاهده نتایج
go to top