به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ همایش «مسئله مسکن و معیشت؛ آمایش سرزمینی و گذر از چالشهای مسکن و معیشت» به همت مؤسسه آموزشی ـ پژوهشی امام خمینی(ره) واحد شیراز برگزار شد.
در این همایش، محمد منان رییسی عضو هیأت علمی دانشگاه قم و نایبرئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، به تشریح چالشهای شهرسازی متراکم و پیامدهای اجتماعی آن پرداخت.
رییسی با بیان اینکه تجربه جهانی نشان داده ساخت آپارتمانهای متراکم میتواند به کلونیهای فساد، جرم و بزه اجتماعی
تبدیل شود، افزود: دولتها امروز بهخوبی میدانند که فشردهسازی و متراکمسازی با هدف صرفهجویی در مصرف زمین، در ادامه هزینههای چندبرابری برای رفع آسیبهای اجتماعی، فرهنگی و بزهکاری تحمیل میکند.
وی با اشاره به خسارتهای مالی و معنوی ناشی از هر نزاع، قتل، طلاق و سایر بزههای اجتماعی، تأکید کرد: پژوهشها اثبات میکند در محیطهای متراکم و مرتفع، سرانه جرم افزایش مییابد.
رییسی با استفاده از تشبیه «رابطه ظرف و مظروف» و اشاره به ضربالمثل «از کوزه همان برون تراود که در اوست» و آیه «کُلٌّ یَعمَلُ عَلی شاکِلَتِه» بیان کرد: «اگر ظرف شهرسازی با سبک زندگی بومی و تمدن ایرانی ـ اسلامی متناسب نباشد، خروجی آن همین وضع نابسامان اجتماعی امروز است.
نایبرئیس کمیسیون عمران مجلس با اشاره به آمار طلاق در کشور افزود: الان از هر سه ازدواج، یک طلاق ثبت میشود و کسی متوجه خسارت عظیم این روند نیست.
تراکمفروشی و انسداد کریدورهای تنفسی تهران
رییسی با انتقاد از تراکمفروشی گسترده در شمال تهران گفت: جمعکردن جمعیت انبوه در مساحت محدود بهطور طبیعی باعث تمرکز آلودگی میشود. این خانوادهها رفتوآمد، خودرو و وسایل نقلیه دارند و وقتی همه اینها در فضای محدود متراکم شود، انباشت آلودگی قطعی است.
وی افزود: درحالیکه اگر مساحت تهران از ۷۰ هزار هکتار به حدود ۲۰۰ هزار هکتار توسعه پیدا میکرد، مانند لندن، بسیاری از مشکلات امروز رخ نمیداد.
رییسی با اشاره به گزارش رسمی شورای شهر تهران اظهار داشت: کریدورهای اصلی تنفسی تهران در شمال شهر، بهدلیل برجسازی و تراکمفروشی مسدود شده و باد غالب دیگر نمیتواند هوای آلوده را جابهجا کند؛ نتیجه آن، مرگ سالانه حدود هفتهزار نفر در تهران و مشکلات مشابه در سایر کلانشهرهاست.
لزوم توسعه شهرها بدون تخریب اراضی کشاورزی
رییسی با تأکید بر اینکه تنها چهار تا پنج میلیون هکتار از اراضی کشور جزو اراضی درجهیک کشاورزی است، گفت: ما مخالف هرگونه تغییر کاربری هستیم و تأکید میکنیم باغات قصرالدشت شیراز، کمربند سبز قم، تهران و مشهد باید حفظ شود.
وی افزود: مشکل آنجاست که با توجیه هزینه زیرساخت، مردم را در مساحت محدود میچپانند؛ نتیجه همین آلودگیها و تعطیلیهای مکرر کلانشهرهاست که هر روز آن میلیاردها تومان خسارت اقتصادی دارد.
نقد فرهنگی: از متراکمسازی شهری تا آشپزخانه اُپن
رییسی سپس به نقد تغییرات سبک زندگی پرداخت و گفت: متراکمسازی در مقیاس شهری، ترجمان همان رویکردی است که در مقیاس خانه دنبال شده است.
وی با اشاره به رواج آشپزخانههای اُپن افزود: آشپزخانه اُپن، فضایی گشاده برای نمایش تجهیزات و لوازم خانگی است. در گذشته مهمان وارد قسمت بیرونی خانه میشد و آشپزخانه قابل مشاهده نبود ، اما امروز آشپزخانه در بدترین جای ممکن و چسبیده به پذیرایی قرار گرفته است.
وی با اشاره به آیه ۱۱ سوره زاریات درباره داستان حضرت ابراهیم(ع) گفت: در قرآن تصریح شده حضرت برای تهیه غذا از مهمان جدا شد؛ اما اکنون آشپزخانه تبدیل شده به محلی برای نمایش و تبرّج (جلوه گری) است .
رییسی افزود: دختر خانمی که قصد ازدواج دارد، اگر خانوادهاش نتوانند یخچال ساید برایش بخرند احساس سرشکستگی میکند؛ این همان فرهنگ مصرفگرایی است که از طریق تغییر ظرف زندگی، سبک زندگی را تحت تأثیر قرار داده است.
وجود حدود هفت میلیون خانوار مستأجر در کشور
وی با اشاره به وضعیت اجارهنشینی افزود: در کشور نزدیک به هفت میلیون خانوار مستأجر وجود دارد.
ضرورت تنظیمگری بازار زمین و مقابله با سفتهبازی
رییسی در ادامه با تأکید بر لزوم جلوگیری از تبدیل زمین به محل سفتهبازی گفت: اگر زمین ظرف پنج سال ساخته نشد، باید مالیات مضاعف پرداخت شود تا مالک مجبور به ساخت و عرضه آن به بازار شود.
وی بیان کرد: در تهران افرادی وجود دارند که چندصد واحد مسکونی در تملک دارند و حتی برخی بانکها چند هزار واحد خالی نگه داشتهاند؛ چون مسکن برای آنها محمل حفظ سرمایه شده است.
