به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»، دکتر محمد سعید پناهی بروجردی، عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبائی، در نشست «جایگاه اقتصادی زن در صدر اسلام؛ از سیره پیامبر اعظم(ص) تا سیاستگذاری امروز» که امروز به همت انجمن علمی دانشجویی اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی در دانشکده اقتصاد این دانشگاه برگزار شد، اظهار کرد: تحقق اشتغال کامل در اقتصاد مستلزم بهرهگیری از تمامی ظرفیتهای جامعه در حوزه نیروی کار و سرمایه است و عدم استفاده از توانمندی زنان موجب کاهش کارایی اقتصاد و کاهش رفاه خانوادهها و جامعه میشود.
وی گفت: در بسیاری از جوامع غربی تا قرن هفدهم و هجدهم میلادی، زنان حق ارث و حق رأی نداشتند و مشارکت اقتصادی آنان محدود بود، در حالی که اسلام از صدر اسلام حق مالکیت و اشتغال زنان را تضمین کرده است.
پناهی بروجردی گفت: قوانین زورمحور گذشته موجب قرارگیری زنان در طبقه دوم جامعه میشد، اما پیامبر اسلام با تعیین چارچوبهای شرعی و قانونی، جایگاه اقتصادی و اجتماعی زنان را ارتقا داد و زمینه فعالیت آنان در حوزههای اقتصادی و مدیریتی را فراهم کرد.
عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبائی به اهمیت حقوق مالی و خانوادگی زنان اشاره کرد و گفت: قرآن کریم تصریح میکند اموال زنان متعلق به خود آنان است و مردان حق دخالت در آن را ندارند. مهریه و حق طلاق نیز به منظور حمایت از زنان تعیین شده و هرگونه فشار برای چشمپوشی آنان از حقوقشان منع شده است. حتی در دوران بارداری، زنان طلاقگرفته باید با رعایت احترام و شرایط شرعی در منزل نگهداری شوند تا سلامت و رفاه آنان و فرزندانشان تأمین شود.
پناهی بروجردی به نمونههای تاریخی اشتغال زنان در صدر اسلام اشاره کرد و گفت: زنان پیامبر، از جمله حضرت خدیجه(س) و حضرت زهرا(س)، نقش محوری در اقتصاد و مدیریت کلان داشتند. حضرت خدیجه(س) با ایجاد شبکهای از کارگزاران و مدیریت منابع مالی، سهم قابل توجهی در تأمین مالی اسلام داشت و حضرت زهرا(س) با مدیریت باغ فدک، یک منبع اقتصادی استراتژیک را به نحوی اداره کرد که درآمد قابل توجهی برای جامعه اسلامی فراهم شد.
وی تصریح کرد: این نمونهها نشاندهنده نقش حیاتی زنان در تصمیمگیریهای اقتصادی و مدیریت کلان است و گواهی بر توانمندی آنان در عرصههای مدیریتی است.
وی گفت: زنان در صدر اسلام در حوزههای مختلف از جمله کشاورزی، دامداری، صنایع دستی، دباغی، خرازی، بافندگی، خدمات پرستاری و پزشکی فعالیت میکردند و اشتغال آنان با رعایت چارچوبهای شرعی و کرامت انسانی انجام میشد.
پناهی بروجردی گفت: زنان در فعالیتهای خدماتی و بهداشتی، به ویژه در جنگها و مدیریت سلامت و درمان، نقش کلیدی داشتند و ساعات استراحت و شرایط کاری آنان با رعایت اصول شرعی تنظیم میشد.
عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبائی به اهمیت اشتغال زنان سرپرست خانوار و زنان بدسرپرست اشاره کرد و گفت: این گروه از زنان باید اولویت نخست در تخصیص فرصتهای شغلی داشته باشند. ساعتهای کاری آنان باید انعطافپذیر باشد و شرایط اشتغال متناسب با مسئولیتهای خانوادگی و مهارتهای فردی آنان فراهم شود.
وی تأکید کرد که برابری زن و مرد باید در موقعیتهای شغلی و حقوقی رعایت شود و جامعه و دولت موظف به حمایت از زنان سرپرست خانوار هستند.
پناهی بروجردی گفت: اشتغال زنان محدود به فعالیتهای خرد اقتصادی نبوده، بلکه شامل مدیریت کلان و تصمیمگیریهای اقتصادی نیز میشده است و نمونههای تاریخی نشان میدهد پیامبر اسلام و اهل بیت، زنان را در مدیریت منابع کلان اقتصادی مشارکت داده و زمینه فعالیت آنان در حوزههای اقتصادی و خیرخواهانه را فراهم کردهاند.
وی با اشاره به باغ فدک و مدیریت آن توسط حضرت زهرا(س)، گفت: این باغ یک منبع اقتصادی استراتژیک بوده که حضرت زهرا در سنین جوانی با برنامهریزی و مدیریت دقیق، درآمد قابل توجهی برای جامعه فراهم کرده و نقش زنان در مدیریت کلان اقتصادی را به وضوح نشان داده است و این نمونهها گواهی بر توانمندی زنان در مدیریت و تصمیمگیریهای اقتصادی و همچنین الگویی برای سیاستگذاریهای امروز در حوزه اشتغال زنان است.
پناهی بروجردی در پایان گفت: اسلام از ابتدای تاریخ به توانمندسازی اقتصادی زنان توجه ویژه داشته و فراهم کردن زمینه اشتغال، فعالیتهای اقتصادی و حضور آنان در مدیریت کلان همواره مورد تأکید پیامبر و اهل بیت بوده است و این اصول میتواند الگوی قابل اتکایی برای سیاستگذاریهای کنونی باشد.
