به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ به تازگی ۳ ماهواره ایرانی «ظفر ۲»، «پایا» و نمونه دوم «کوثر» به طور همزمان و به وسیله پرتابگر سایوز روسی به فضا پرتاب شدند. این پرتاب که در مدار نزدیک زمین و در ارتفاع حدود ۵۰۰ کیلومتری انجام شد، یکی از مهمترین رویدادهای فضایی کشور در سال جاری به شمار میرود.
نکته حائز اهمیت در پرتاب این ۳ ماهواره حمایت بخش خصوصی در روند طراحی و ساخت بوده است به طوری که رئیس سازمان فضایی ایران ورود بازیگران جدید، بهویژه بخش خصوصی و شرکتهای دانشبنیان، نویدبخش آیندهای روشن برای صنعت فضایی کشور عنوان کرد و این روند را زمینهساز اقتصادی شدن صنعت فضا دانست.
پرتاب موفق ۳ ماهواره ایرانی نتیجه تعامل دولت با بخش خصوصی
پرتاب این سه ماهواره نتیجه تعامل مجموعههای مختلف از جمله وزارت دفاع، شرکتهای دانشبنیان، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری و سایر نهادهای مرتبط بوده است. مشخصاً معاونت علمی از سالها قبل در روند توسعه این ماهوارهها نقش داشته است و در کنار آن، ظرفیتهای قانونی خود را از جمله مجوزهای کارگروه بار اول و حمایت از ایجاد شتابدهنده اختصاصی فضایی را فعال کرده و طرح معافیت مالیاتی را برای طرح منظومه ماهوارهای به تصویب رسانده است.
یک صندوق تخصصی ریسک پروژههای فضایی را پوشش میدهد
حوزه فضایی یک حوزه دارای ریسک بالای فناورانه و پیچیدگیهای فنی بسیاری است اما بیمهها به دلیل ریسک زیاد و هزینههای بالا، این پروژهها را تحت پوشش قرار نمیدهند. معاونت علمی در همین راستا و به منظور پوشش ریسک پروژههای فضایی، حمایتهایی چون راه اندازی یک صندوق تخصصی، حمایتهای مالی و ابزارهای حقوقی را در نظر گرفته است. این صندوق تخصصی قرار است با مشارکت سازمان فضایی راه اندازی شود و ریسک پروژههای فناورانه فضایی را پوشش دهد. این طرح در حال حاضر در دستور کار ستاد هوافضا، حملونقل و شهرسازی معاونت علمی قرار دارد و درباره چگونگی کارکرد آن در حال بررسی است.
در ۲ سال اخیر معاونت علمی از ساخت چند ماهواره حمایت کرد؟
حسین شکری دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانشبنیان هوافضا، حملونقل و شهرسازی معاونت علمی درباره حمایت معاونت علمی از پروژههای طراحی و ساخت ماهواره و پروژههای جدید در دستور کار به خبرنگار مهر توضیح داد و گفت: در ۲ سال اخیر معاونت علمی از طراحی و ساخت و توسعه فناوری ۲ ماهواره کوثر و چمران به صورت مستقیم حمایت کرده است. همچنین پیش از این از طراحی و ساخت ماهوارههای ظفر و پایا نیز به صورت غیر مستقیم حمایت شده است.
دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانشبنیان هوافضا، حملونقل و شهرسازی معاونت علمی افزود: توسعه دهندگان ماهواره کوثر یک شرکت دانش بنیان فعال در حوزه هوافضا هستند که ما از این شرکت و شبکه مرتبط با آن حمایت کردیم. همچنین در خصوص ماهواره چمران از پژوهشگاه هوافضا که بحث دانش بنیانی کار را دنبال میکردند، حمایت مستقیم صورت گرفته است.
حمایت از ساخت و طراحی ۲ ماهواره جدید در دستور کار ستاد هوافضا
وی ضمن اعلام اینکه حمایت از ساخت و طراحی ۲ ماهواره جدید در دستور کار ستاد هوافضای معاونت علمی قرار دارد، تصریح کرد: این ۲ ماهواره در همکاری با سازمان فضایی ایران و نهادهای فعال حوزه فضایی ساخته و پرتاب خواهد شد.
مجوز «تولید بار اول» ماهواره کوثر را تایید کردیم
شکری درباره مدل حمایتی معاونت علمی از ماهواره کوثر نیز توضیح داد و گفت: ما در معاونت علمی مجوز «تولید بار اول» ماهواره کوثر را تایید کردیم که این مجوز برای سازمان فضایی امکان انعقاد قرارداد خرید تصاویر این ماهواره را فراهم کرد. همچنین بحث اعتبار مالیاتی ماهواره کوثر را مصوب کردیم.
دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانشبنیان هوافضا، حملونقل و شهرسازی هماهنگیهای کلی در پرتاب خارجی ماهواره کوثر را از دیگر حمایتهای حاکمیتی معاونت علمی از این ماهواره عنوان کرد.
حمایت پژوهشی از دانشگاهیان برای مشارکت در پروژههای فضایی
شکری با بیان این مطلب که معاونت علمی در سالیان اخیر از پروژههای ماهوارهای پژوهشگاهها، دانشگاهها و شرکتهای بخش خصوصی حمایت کرده است، گفت: در ادامه فعالیتهای حمایتی، در حال حاضر با دستور دکتر افشین معاون علمی رئیس جمهور، پروژهها در چند بخش مختلف تحت پوشش قرار دارند. نخست، حمایت پژوهشی است که در این بخش اساتید و دانشجویان دکترا میتوانند در این حوزه فعالیت کنند و فراخوانهای مرتبط با این موضوع توسط بنیاد ملی علم اعلام میشود و یک دوره فراخوان داشتیم.
وی در این باره بیشتر توضیح داد و گفت: امسال در بخش هوافضا، یک فراخوان از سوی بنیاد علم ایران اعلام شد که براساس سرفصلهای پژوهشی اعلام شده در این فراخوان، دانشگاهها و اساتید میتوانند موضوعات تحقیقاتی، مقاله، پایان نامه و رساله خود را از این سرفصلها انتخاب کنند و در ازای آن از حمایتهای بنیاد ملی علم بهره مند شوند.
از مسیر پژوهش تا تولید محصول دانشبنیان حمایت میکنیم
شکری همچنین به همکاری و انعقاد تفاهم نامه با سازمان فضایی کشور اشاره کرد و گفت: از تیمهای دانشگاهی که بتوانند طرحهای پژوهشی خود را به محصول دانشبنیان تبدیل کنند، حمایت ویژه ای انجام خواهد شد که این حمایت شامل ایجاد شرکتهای دانشبنیان توسط دانشجویان نیز میشود و مسیر پژوهش تا تولید محصول دانش بنیان را پوشش میدهد. همچنین فراهمسازی زیرساختهای آزمایشگاهی و صنعتی و ارائه مشوقهایی به تیمهای دانشگاهی از دیگر حمایتهای معاونت علمی به شمار میرود.
پرتاب یک ماهواره جدید در ۱۴۰۵ با مشارکت معاونت علمی
دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانش بنیان هوافضا، حمل و نقل و شهرسازی معاونت علمی ضمن ابراز امیدواری نسبت به اینکه در سال آینده پرتابهای بیشتری توسط شرکتها و پژوهشگاههای مورد حمایت معاونت علمی انجام شود، افزود: پیشبینی میکنیم حداقل یک پرتاب ماهواره با حمایت معاونت علمی برای سال آینده داشته باشیم که کاربرد این ماهواره در حوزه سنجش از دور برای کشاورزی دقیق، پایش منابع طبیعی، معادن و تشخیص تغییرات خواهد بود. البته زمانبندی و قراردادهای پرتاب این ماهواره هنوز نهایی نشده است.
پروژه تولید انبوه قطار ملی به کجا رسید؟
شکری به پروژه دیگر مورد حمایت ستاد اشاره کرد و گفت: در حوزه واگن و قطار ملی نیز پیگیریهایی انجام میدهیم تا برای شهرستانها و شهرهایی که خطوط مترو دارند، تولید انبوه قطار ملی انجام شود. برخی قراردادها با شهرداریها منعقد شده و قطارهایی که ساخته شدهاند، اکنون وارد ناوگان شهری شدهاند.
دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانشبنیان هوافضا، حملونقل و شهرسازی معاونت علمی خاطرنشان کرد: پیشتر، رامهای پروتوتایپ در داخل ناوگان تست شده بود و امسال قطارهای تولید شده توسط شهرداری به بهرهبرداری رسیدهاند.
شیراز، مشهد و اصفهان به قطار ملی مجهز میشود
وی در ادامه تصریح کرد: این پروژه در کلانشهرهایی مانند شیراز، مشهد و اصفهان ادامه خواهد داشت و با همکاری چند شرکت دانشبنیان پیش میرود. هماکنون ۳ شرکت اصلی و بیش از ۴۰ شرکت دانشبنیان زیرمجموعه آنها در این حوزه فعال هستند.
