به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ ساعاتی پس از انتشار این خبر، تولسی گابارد رسما استعفای خود را اعلام کرد؛ استعفایی که بدون شک نشاندهنده عمق اختلافات در نهادهای اطلاعاتی آمریکا بویژه اختلاف با دونالد ترامپ بر سر سیاستهای جنگطلبانه او است. پس از جنگ 12 روزه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، موضوع استعفای گابارد به صورت جدی مطرح شد. دلیل این استعفا نیز اختلافات جدی ترامپ با گابارد بهویژه در موضوع جنگ علیه ایران است. پیش از جنگ 12 روزه، آژانس اطلاعات ملی آمریکا به ریاست تولسی گابارد در گزارشی تصریح کرد هیچ نشانهای مبنی بر اینکه ایران به سمت ساخت سلاح هستهای رفته باشد مشاهده نشده است. این گزارش اطلاعات ملی آمریکا در تناقض آشکار با سیاستهای ترامپ علیه ایران بود. پس از جنگ 12 روزه، ترامپ مدعی شد ایران در آستانه ساخت سلاح هستهای بود. این ادعای ترامپ البته با واکنش منتقدان مواجه شد و آنها در رد ادعای ترامپ، به گزارش گابارد استناد کردند. این موضوع در کنار مخالفت گابارد با سیاستهای جنگافروزانه ترامپ علیه ایران باعث شد اختلافات میان این دو افزایش یابد، به گونهای که اکنون در شرایطی که ترامپ از آماده بودن کشورش برای از سرگیری جنگ علیه ایران میگوید، مدیر آژانس اطلاعات ملی آمریکا از سمت خود کنارهگیری کرده است؛ استعفایی که البته بر اساس گزارش رویترز، برکناری بوده و گابارد در اصل توسط ترامپ برکنار شده است. برکناری گابارد در حالی است که اواخر هفته گذشته یک مقام ارشد اطلاعات ملی آمریکا و از نزدیکان تولسی گابارد از سمتهای خود استعفا کرد.
بر اساس گزارشها، «آماریلیس فاکس کندی» از مقامات ارشد اطلاعاتی و امنیتی دولت ترامپ استعفا کرده است؛ مقام امنیتی مهمی که جدایی خود را از حداقل ۲ سمت کلیدی اعلام کرد.
به گزارش «وطن امروز»، بر اساس گزارش واشنگتنپست، کندی به عنوان مأمور مخفی سابق سیا، همزمان ۳ موقعیت مدیریتی ارشد در دستگاه اطلاعاتی دولت ترامپ داشت: او هم معاون «تولسی گابارد» مدیر اطلاعات ملی(ODNI) در دفترش بود، هم مدیر وابسته در دفتر مدیریت و بودجه اطلاعات ملی - که بر بودجههای اطلاعاتی طبقهبندیشده نظارت دارد - و هم عضو هیات مشاوران اطلاعاتی ترامپ به شمار میرفت. با این حال، مهمترین پستهای اطلاعاتی کندی در دفتر گابارد بود؛ دفتری که حداقل بر ۱۸ آژانس جاسوسی ایالات متحده نظارت دارد و فعالیتهای آنها را هماهنگ میکند و کندی در این دفتر امنیتی نفر دوم به شمار میرفت.
فاکس کندی گفته از معاونت دفتر مدیریت اطلاعات ملی و دفتر مدیریت بودجه کنارهگیری خواهد کرد، اما احتمالا همچنان پست مشاوره خود در هیات مشاوران اطلاعاتی ترامپ را حفظ خواهد کرد، اگرچه گفته شده این پست مشورتی یک موقعیت تماموقت نیست و به نوعی یک پست تشریفاتی و فاقد نفوذ در دولت به شمار میرود.
کندی کار خود را به عنوان افسر مخفی سیا از فعالیتهای امنیتی و اطلاعاتی در شرق آسیا شروع کرد. « ایزابل وینسنت» روزنامهنگار تحقیقی درباره زندگی فاکس کندی گفته او یک مامور مخفی سیا بود که خود را به عنوان یک دلال آثار هنری جا زده بود تا به شبکهای از نیروهای جهادی پس از 11 سپتامبر در آسیا نفوذ کند. درباره نتایج ماموریتهای امنیتی او گزارشی در دست نیست اما سابقه زیاد کندی باعث شده بود یک چهره شناختهشده و پرنفوذ در سازمان سیا به شمار رود.
کندی با حمایت پدر همسرش، «رابرت اف. کندی جونیور» وزیر بهداشت دولت دوم ترامپ برای تصدی معاونت سیا تلاش کرد اما نامزدی او با مخالفت شدید سناتورهای جمهوریخواه مواجه شد. جمهوریخواهان گفته بودند نگران تغییرات گسترده در این سازمان جاسوسی هستند و ممکن است آماریلیس فاکس کندی دست به جابهجاییهای بزرگ در سیا بزند. به خاطر همین وی در اوایل دولت ترامپ نتوانست معاون سیا شود اما با نفوذ پدر شوهرش توانست معاون مدیر اطلاعات ملی آمریکا شود و حال استعفای او نشان میدهد در این پست نیز نتوانسته زیاد در دولت ترامپ دوام بیاورد.
ریزشها در دستگاههای امنیتی آمریکا همزمان با جنگ
استعفای آماریلیس فاکس کندی جدیدترین مورد از کنارهگیریها در ردههای ارشد آژانسهای امنیت ملی آمریکا همزمان با جنگ علیه ایران است. پیشتر در اوایل جنگ علیه ایران «جو کنت» مدیر مرکز ملی مبارزه با تروریسم دولت ترامپ استعفا کرد. کنت از حامیان سرسخت دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری این کشور در سال ۲۰۲۰ بود که به شورشهای ۶ ژانویه انجامید اما تصمیم ترامپ برای ائتلاف با تلآویو در جنگ علیه ایران، وی را بهشدت عصبانی کرد. او در نامه استعفایش با بیان اینکه نمیتواند با وجدان راحت از جنگ فعلی با ایران حمایت کند، نوشت: هیچ تهدید فوریای از سوی ایران علیه آمریکا وجود نداشت و واشنگتن این جنگ را با «فشار اسرائیل و لابی آن در آمریکا» آغاز کرد.
جدایی پرسروصدا!
استعفای جدید در دولت ترامپ بویژه آنجا بیشتر اهمیت مییابد که فاکس کندی در حلقه نزدیک تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا قرار داشت و از متحدان اصلی او به شمار میرفت. تارنمای آمریکایی دیلی بیست نیز در گزارشی نوشت کندی به اطلاعات فوقمحرمانه جامعه اطلاعاتی آمریکا دسترسی مستقیم داشت. همچنین گفته شده این مقام آمریکایی در سیاستگذاری فناوریهای اطلاعاتی و امنیتی بویژه درباره همکاری دولت با شرکتهای فناوری و هوش مصنوعی نقش پررنگی داشته و در بخش بودجه، روی هزینههای محرمانه نهادهای اطلاعاتی و پروژههای امنیت ملی کار میکرد؛ حوزهای که معمولاً دست افراد بسیار محدود و قابل اعتماد است.
بنابراین استعفای وی که به خانواده کندی وصل است و پیشتر هم نامش برای معاونت سیا مطرح شده بود، در رسانههای آمریکایی صرفاً یک جابهجایی اداری عادی تلقی نشده، بلکه بهعنوان خروج یک چهره بانفوذ از حلقه امنیتی دولت ترامپ دیده شده است. نیویورکپست نیز در گزارشی فاکس کندی را یک چهره امنیتی بسیار پرنفوذ در دولت ترامپ معرفی کرده که جداییاش در زمانی حساس و همزمان با جنگ علیه ایران انجام شده است.
حالا با استعفای آماریلیس فاکس کندی به عنوان معاون دفتر مدیر اطلاعات ملی، نگاهها به چرایی استعفای یک مقام دیگر ارشد امنیتی آمریکا همزمان با جنگ علیه ایران دوخته شده است.
چرایی جدایی؟
در ایمیلی که آماریلیس فاکس کندی درباره استعفای خود نوشته و روزنامه واشنگتنپست آن را بررسی کرده، کندی به همکارانش گفته قصد دارد به بخش خصوصی بازگردد. وی به مسائل خانوادگی خود اشاره و علت استعفایش را تربیت فرزندانش اعلام کرده بود. با این حال سایر گزارشها حاکی از آن است استعفای این مقام امنیتی آمریکا تحت تاثیر مسائل دیگری همزمان با جنگ علیه ایران انجام شده است و در این ارتباط ۳ مساله مهم را میتوان در نظر داشت.
جنگ با ایران: ۵ نفر از افراد نزدیک به فاکس کندی که از دلایل کنارهگیری او باخبر بودند، بدون آنکه نام خود را فاش کنند به واشنگتنپست گفتند دلیل این استعفا تا حد زیادی به دلیل مخالفت او با دخالت نظامی ترامپ در ایران است. بر اساس گزارش واشنگتنپست، کندی نیز مانند رئیسش «تولسی گابارد»، دیدگاههای تندی علیه مداخلات نظامی آمریکا در خارج از کشور از جمله حمایت آمریکا از جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ ابراز کرده بود و اندکی پیش از انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۴، در مصاحبهای با «تاکر کارلسون» چهره رسانهای جمهوریخواهان آمریکا، مخالفت خود را با هرگونه جنگ و عملیات نظامی علیه ایران اعلام کرده بود. واشنگتنپست هم گفته است کندی یک چهره ضدجنگ با ایران در مدیریت اطلاعات ملی دولت ترامپ به شمار میرفت و به احتمال زیاد مخالفت وی با جنگ علیه ایران یکی از دلایل محوری جدایی این مقام ارشد امنیتی از دولت ترامپ است.
همان گونه که گفته شد فاکس کندی یک چهره امنیتی و اطلاعاتی در آمریکاست و بسیاری از نهادهای اطلاعاتی و امنیتی آمریکا نیز طی یک سال گذشته گزارشهایی درباره ایران ارائه داده بودند که با روایت رسمی ترامپ برای توجیه جنگ علیه ایران بسیار متفاوت بود. سال گذشته آژانس اطلاعات ملی آمریکا پیش از جنگ ۱۲ روزه یک گزارش منتشر و تصریح کرده بود نشانهای مبنی بر تلاش ایران برای ساخت بمب اتم پیدا نکرده است، هرچند ترامپ بعد از جنگ ۱۲ روزه مدعی شد ایران ظرف چند هفته به سلاح هستهای دست مییافت و این ادعا را به عنوان بهانه جنگ در رسانهها عنوان کرد. در همان زمان نیز، منتقدان جنگ به گزارش اطلاعات ملی آمریکا که فاکس کندی در آن مسؤولیت داشت، استناد کردند و ادعاهای ترامپ را زیر سوال بردند؛ گزارشی که برای ترامپ دردسر زیادی ایجاد کرد و حتی بحث استعفای «تولسی گابارد» رئیس امنیت ملی را هم پیش کشید. بنابراین یک احتمال این است که استعفای فاکس کندی تحت فشار ترامپ رخ داده است، چون روایت مورد نظر وی با گزارشهای امنیت ملی آمریکا بسیار متناقض و متفاوت است.
با وقوع جنگ اخیر علیه ایران، باز هم به نظر میرسد تصویری که ترامپ از نابودی توان نظامی ایران ارائه میکند، بهشدت با ارزیابیهایی که نهادهای اطلاعاتی آمریکا پشت درهای بسته به سیاستگذاران ارائه دادهاند، در تضاد است. روزنامه آمریکایی «نیویورکتایمز» در گزارش اخیر خود به نقل از ارزیابی نهادهای اطلاعاتی آمریکا نوشت: «بر اساس ارزیابیهای محرمانه اوایل ماه مه، ایران به بیشتر سایتهای موشکی، پرتابگرها و تاسیسات زیرزمینیاش دسترسی پیدا کرده است». نگرانکنندهترین بخش این ارزیابیها برای برخی مقامهای ارشد آمریکا شواهدی است که نشان میدهد ایران دسترسی عملیاتی به ۳۰ مورد از ۳۳ سایت موشکی خود در امتداد تنگه هرمز را بازیابی کرده است؛ موضوعی که میتواند ناوهای جنگی آمریکا و نفتکشهای عبوری از این آبراه باریک را تهدید کند. افرادی که از این ارزیابیها اطلاع دارند میگویند گزارشها نشان میدهد ایران میتواند از پرتابگرهای متحرکی که در این تاسیسات قرار دارد برای انتقال موشکها به نقاط دیگر استفاده کند. در برخی موارد نیز امکان شلیک مستقیم از سکوهای پرتاب موجود در همان سایتها وجود دارد.
بر اساس این گزارشها، ایران همچنان ۷۰ درصد پرتابگرهای متحرک خود در سراسر کشور و همچنین ۷۵ درصد ذخایر موشکی پیش از جنگ را حفظ کرده است. این ذخایر شامل موشکهای بالستیک و همچنین تعداد کمتری موشک کروز برای اهداف کوتاهبرد زمینی یا دریایی است.
نهادهای اطلاعات نظامی آمریکا همچنین گزارش دادند ایران همچنان به ۹۰ درصد تاسیسات زیرزمینی ذخیره و پرتاب موشک خود در سراسر کشور دسترسی دارد و این مراکز اکنون «تا حدی یا کاملا عملیاتی» ارزیابی میشوند. این اطلاعات بر پایه گزارش نهادهای اطلاعاتی از جمله نهاد اطلاعات ملی آمریکا که فاکس کندی در آن مسؤولیت دارد و تصاویر ماهوارهای و دیگر فناوریهای نظارتی جمعآوری شده است.
این یافتهها روایتهای ماههای اخیر ترامپ و «پیت هگست» وزیر جنگ آمریکا را که مدعی نابودی توانمندیهای نظامی ایران بودند، زیر سوال میبرد. این ارزیابیها نشان میدهد ترامپ و مشاوران نظامیاش احتمالا میزان خسارتی را که ارتش تروریست آمریکا میتوانست به سایتهای موشکی ایران وارد کند، بیش از حد برآورد کرده و توان ایران برای بازیابی خود را دستکم گرفته بودند.
بنابراین شاید با توجه به ارزیابیهای متفاوت اطلاعاتی و امنیتی آمریکا با ادعاهای ترامپ درباره نتایج جنگ علیه ایران، بتوان به درک دقیقتری از چرایی جدایی معاون دفتر امنیت ملی پی برد بویژه که فاکس کندی به عنوان یک چهره ضدجنگ با ایران بارها حتی پیش از جنگ، مخالفتش با اقدامات نظامی پرهزینه علیه ایران را اعلام کرده بود. این جدایی بویژه از آنجا بیشتر اهمیت مییابد که همه ارزیابیها و شواهد منابع آمریکایی حاکی از آن است که ترامپ در جنگ علیه ایران دستاوردی نداشته است.
با توجه به آن که در رسانههای آمریکایی جنگ با ایران یکی از دلایل اصلی استعفای فاکس کندی توصیف شده، برخی کارشناسان نیز معتقدند جدایی یک مقام ارشد امنیتی در پی نتایج بسیار ضعیف ترامپ در جنگ با ایران از آن رو صورت گرفته تا انتقادات از این شکست نظامی دامن این چهره امنیتی را نگیرد. به اعتقاد این کارشناسان، جدایی مقام ارشد دفتر اطلاعات ملی(ODNI) نشانهای از تلاش او برای فاصله گرفتن از ترامپ در پی ابهام در نتایج جنگ علیه ایران و ادعاهای هستهای ثابت نشده ترامپ درباره ایران است. در واقع ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا درباره نزدیک نبودن ایران به ساخت سلاح هستهای با ادعاهای ترامپ درباره برنامه هستهای ایران بسیار متناقض بود و با توجه به آن که فاکس کندی هم یک چهره پرنفوذ و شناخته شده در سیا و همزمان بسیار بلندپرواز در صحنه سیاسی آمریکا به شمار میرود، به نظر میرسد او با فاصله گرفتن از ترامپ تلاش دارد تا صلاحیت و اعتبار حرفهای خود را حفظ کند تا بعدها در جریان رقابتهای سیاسی در داخل آمریکا به دلیل نتایج ضعیف در جنگ با ایران مورد حمله مخالفان قرار نگیرد و به عبارتی بار شکست در جنگ با ایران را از روی دوش خود خالی کند!
اعلام جنگ ترامپ به نهادهای اطلاعاتی آمریکا
اختلافهای رئیسجمهور آمریکا با نهادهای اطلاعاتی آن کشور درباره جنگ علیه ایران، نشاندهنده یک شکاف جدی در واشنگتن است.
در خلال جنگ ۴۰ روزه، ترامپ و دستگاههای اطلاعاتی آمریکا در ارزیابی وضعیت ایران و نتیجه جنگ اختلاف نظر داشتند. نهادهای اطلاعاتی آمریکا در گزارشهای داخلی میگفتند حملات نظامی به ایران برنامه هستهای آن را کاملاً نابود نکرده و ایران همچنان توان بازسازی سریع دارد و نتیجه جنگ «قطعی و موفق» نیست اما ترامپ در مقابل ادعا میکرد ـ و همچنان نیز مدعی است ـ حملات آمریکا و اسرائیل با «موفقیت کامل» همراه بوده است. ترامپ مدعی شد توان هستهای ایران بهطور جدی نابود شده و بر اساس گزارشها به نهادهای اطلاعاتی فشار میآورد روایت «پیروزی سریع» پذیرفته شود.
مؤسسه «خدمات سلطنتی برای مطالعات دفاعی و امنیتی در لندن» هم در گزارشی نوشت اختلاف ترامپ و نهادهای اطلاعاتی آمریکا فقط فنی نیست، بلکه سیاسی هم هست. برخی دستگاههای اطلاعاتی آمریکا نگرانند کاخ سفید گزارشها را «سیاسی» میکند، یعنی نتایج اطلاعاتی باید با روایت دولت هماهنگ شود، نه واقعیت مستقل.
بر اساس گزارش این اندیشکده انگلیسی، سازمانهای اطلاعاتی آمریکا هشدار میدهند ایران هنوز توان نظامی و هستهای مهمی دارد و جنگ ممکن است به یک درگیری طولانی و فرسایشی تبدیل شود و اعلام «پیروزی کامل ترامپ» میتواند تصمیمهای اشتباه بعدی را به همراه داشته باشد.
گزارش اندیشکده خدمات سلطنتی برای مطالعات دفاعی و امنیتی در نهایت این نکته را برجسته میکند که اختلافات ترامپ و نهادهای اطلاعاتی فقط درباره ایران نیست، بلکه ادامه یک الگوی قدیمی است و آن بیاعتمادی ترامپ به نهادهای اطلاعاتی آمریکاست، یعنی همان مشکلی که در پروندههای قبل مثل جنگ اوکراین هم وجود داشت.
منابع آمریکایی هم گفتهاند در جنگ علیه ایران، ترامپ میخواست روایت «پیروزی قاطع» ارائه دهد اما نهادهای اطلاعاتی گفتند واقعیت پیچیدهتر است و ایران هنوز توان ادامه و بازسازی دارد و این اختلاف به یک تنش سیاسی جدی در داخل واشنگتن تبدیل شده است./ وطن امروز
