به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ به نقل از ایسنا، پاییز سال گذشته بود که نرخ سوم بنزین به ۵۰۰۰ تومان افزایش یافت؛ تصمیمی که با هدف مدیریت مصرف و کنترل ناترازی این فرآورده در دستور کار قرار گرفت. اما پس از ماهها از اجرای این تصمیم و وقوع جنگ تحمیلی سوم و آسیب به زیرساختهای پالایشگاهی، زمزمههایی درباره اتخاذ تصمیمی دوباره در حوزه قیمت و مدیریت مصرف بنزین مطرح شد؛ تصمیمی که این بار نیز در پیوند مستقیم با افزایش فاصله میان تولید و مصرف این فرآورده قرار داشت.
بهصورت میانگین، مصرف بنزین کشور در پنج ماهه نخست سال حدود ۱۳۲ میلیون لیتر در روز بود، در حالی که میزان تولید، شامل تولید پالایشگاهی و غیرپالایشگاهی، بهصورت میانگین نزدیک به ۱۲۲ میلیون لیتر در روز بوده است. به این ترتیب، در پنج ماهه امسال حدود ۱۰ میلیون لیتر در روز کسری بنزین وجود داشته که باید از محل واردات جبران میشد.
تداوم این فاصله میان تولید و مصرف، بار دیگر ضرورت مدیریت مصرف بنزین را در کانون توجه قرار داد. با توجه به اینکه دولت این فرآورده را با قیمتی پایینتر از هزینه واقعی در اختیار مردم قرار میدهد و برای آن یارانه نیز تخصیص مییابد، تأکید میشد که مدیریت مصرف نیازمند تدوین راهبردهای جدید است و برای ایجاد توازن میان تولید و مصرف، اتخاذ راهکارهای جدید اجتنابناپذیر خواهد بود.
سه سناریو برای مدیریت مصرف بنزین
بر همین اساس، سه طرح در مرحله بررسی قرار گرفت؛ در روش نخست، قیمت بنزین تغییری نمیکرد. در روش دوم، بنزین تولیدی روزانه میان خودروهای موجود تقسیم میشد و افرادی که بیش از سهمیه خود نیاز داشتند، میتوانستند بنزین مورد نیازشان را با نرخ آزاد خریداری کنند. در روش سوم، سهمیه بنزین به جای خودروها به افراد اختصاص مییافت؛ به این معنا که همه مردم، چه خودرو داشته باشند و چه نداشته باشند، از سهمیه بنزین برخوردار میشدند.
در جریان بررسی این سناریوها، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، تأکید کرده بود که تغییری در قیمت بنزین سهمیهای ایجاد نمیشود و هر تصمیمی درباره افزایش قیمت بنزین آزاد، پیش از اجرا به اطلاع مردم خواهد رسید.
در نهایت، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور- اخیرا در گفتوگو با مردم اعلام کرد که در زمینه افزایش قیمت، طبیعتاً نرخ سهمیه سوم که در واقع مازاد بر سهمیههای موجود است، مقداری افزایش خواهد یافت و این افزایش اعمال میشود. به گفته رئیسجمهور، نرخ سهمیه سوم ۱۰ هزار تومان خواهد بود و بیشتر از این نیست.
بر این اساس، پس از بررسیهای انجامشده، نرخ بنزین کارت جایگاه از بامداد هفدهم شهریور به ۱۰ هزار تومان افزایش پیدا میکند؛ اما نرخ بنزین سهمیهای، یعنی بنزین ۱۵۰۰ تومانی برای ۶۰ لیتر و بنزین ۳۰۰۰ تومانی برای ۵۰ لیتر، هیچگونه تغییری نخواهد داشت.
با اجرای این طرح، همچنان ۸۵ درصد از شهروندان با ۱۱۰ لیتر سهمیه، نیازشان مرتفع میشود. سخنگوی دولت همچنین تأکید کرده است که همه درآمدی که ناشی از این افزایش خواهد بود، صرف معیشت مردم میشود و گزارشهای لازم در این زمینه به مردم ارائه خواهد شد.
سهمیه ناوگان دولتی و تاکسیهای اینترنتی
در کنار تعیین تکلیف نرخ سوم بنزین برای عموم خودروها، وضعیت سوخت ناوگان دولتی نیز در این طرح مشخص شد. براساس تصمیم اتخاذشده، سهمیه ناوگان دولتی تماماً به بالاترین نرخ برده شد و از بامداد سهشنبه، نرخ ۱۰ هزار تومان برای این ناوگان محاسبه میشود.
اما درباره ناوگان تاکسیهای اینترنتی، وضعیت متفاوت است. در زمینه سهمیه و نرخ سوخت این ناوگان، هیچ تغییری ایجاد نشده است؛ با این حال، از آنجا که برخی از این خودروها به هر حال نیاز به سوخت بیشتری دارند، افزایش نرخ سوم میتواند بر هزینه تمامشده فعالیت آنها تأثیر بگذارد.
در همین راستا، به گفته معاون وزیر نفت، دو راهکار برای حمایت از این ناوگان در دست بررسی قرار گرفته است. یکی از این راهکارها، حرکت ناوگان تاکسیهای اینترنتی به سمت دوگانهسوز شدن است؛ بهویژه ناوگان پرچمدار این سکوها که در ماه بیش از ۳۰۰۰ کیلومتر پیمایش دارند. قرار است این خودروها با هزینه دولت به سمت استفاده از سوختهای دوگانه حرکت کنند و CNG و LPG در اختیار آنها قرار گیرد تا بتوانند سوخت ارزان دریافت کنند.
راهکار دوم نیز اختصاص سهمیه متناسب با پیمایش است؛ به این معنا که در صورت فراهم شدن زیرساختهای لازم، سهمیه سوخت متناسب با میزان پیمایش، مشابه آنچه برای تاکسیهای عمومی اعمال میشود، به ناوگان تاکسیهای اینترنتی اختصاص یابد.
در نهایت، تصمیم نهایی دولت افزایش نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان بود؛ نرخی که برای بنزین مازاد بر سهمیههای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی اعمال میشود و سهمیههای موجود را تغییر نمیدهد. در کنار این تصمیم، برای ناوگان دولتی و تاکسیهای اینترنتی نیز سازوکارهای جداگانهای برای تأمین سوخت پیشبینی شده است.
