به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ سیداحسان خاندوزی، رئیس کارگروه بررسی‌های اقتصادی معاونت بررسی دفتر رهبر انقلاب اسلامی، با تشریح الزامات معماری اقتصاد ضد‌استکباری، گفت: استکبارستیزی نه صرفاً شعار است و نه فقط اقدامی سلبی؛ بلکه تلاشی آگاهانه برای بازپس‌گیری حق تصمیم‌گیری و رهاکردن ملت‌ها از وضعیتی است که سیاست‌هایشان بر اساس خواست قدرت‌های مسلط، به‌جای منافع ملی، شکل می‌گیرد.
خاندوزی، هدف استکبار اقتصادی را فراتر از غارت منابع دانست و اظهار کرد: استکبار می‌خواهد حلقه‌های حیاتی تصمیم‌گیری، تولید و تسویه مبادلات را چنان به خود گره بزند که ملت‌ها بدون اجازه او نتوانند بیندیشند، بسازند و مقاومت کنند. هدف، نهادینه کردن وابستگی و ایجاد خلأ‌های نظارتی است تا قدرت ملت از درون تحلیل برود.
وی تأکید کرد: هر اقدامی که توان ملی را تضعیف یا گره‌های وابستگی ایجاد کند، حتی اگر با شعار ضد‌استکباری همراه باشد، در عمل بازی در زمین استکبار است. قدرت ملی در اقتصاد یعنی هدایت موتور پیشرفت عادلانه در اختیار مردم و حاکمیت باشد و امکان نظارت بر نهاد‌های مالی، پولی و تجاری، تقویت تولید و تصمیم‌گیری مستقل، فراهم شود.
رئیس کارگروه بررسی‌های اقتصادی معاونت بررسی دفتر رهبر انقلاب اسلامی (مد ظله العالی)، افزود: وابستگی آنجاست که حاکمیت نتواند نظارت خود را اعمال کند، بازیگری خارجی با یک تصمیم بتواند اقتصاد کشور را تحت فشار قرار دهد یا منابع ملی، به‌جای تقویت تولید و بنیه مردم، به عامل تبعیض و رانت تبدیل شود.
وی با تفکیک مواضع سیاسی از ساختار‌های اقتصادی گفت: استکبارستیزی باید در نظام بانکی، تجاری و ارزی، تخصیص منابع و بودجه کشور نمود پیدا کند. اگر این ساختار‌ها وابستگی را بازتولید کنند، شعار‌های ضد‌استکباری بی‌اثر می‌شود. وابسته ماندن تسویه‌های تجاری کشور‌های مسلمان به مراکزی که خزانه‌داری آمریکا بر آنها اشراف دارد، در کنار اعلام مخالفت با استکبار، یک تناقض ساختاری است.
خاندوزی، وابستگی اقتصادی را در سه لایه سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و اقتصاد سیاسی تشریح کرد و افزود: در لایه سخت‌افزاری، ممکن است تولید در داخل کشور انجام شود، اما ادامه آن به قطعه، فناوری یا بخشی راهبردی وابسته باشد که اختیارش در نقطه‌ای خارج از کشور قرار دارد.
وی درباره لایه نرم‌افزاری اظهار کرد: استکبار پیش از فروش کالا، سلیقه می‌سازد و از طریق تبلیغات، برند‌ها و ترویج مصرف‌گرایی و تجمل‌گرایی، منافع خود را در زندگی ملت‌ها نهادینه می‌کند. در لایه اقتصاد سیاسی نیز با جریان‌هایی مواجهیم که از وابسته‌ماندن کشور منفعت می‌برند.
خاندوزی ادامه داد: کامل‌ترین شکل وابستگی زمانی است که ملت، استقلال را محرومیت و وابستگی را پیشرفت ببیند؛ در چنین وضعیتی، معیار تشخیص ارزش و ضد‌ارزش وارونه می‌شود و وابستگی، بدون آنکه مردم احساسش کنند، بازتولید خواهد شد. سیاست اقتصادی استکبارستیزانه باید هم‌زمان به هر سه لایه توجه کند.
وی با اشاره به سازوکار‌های تقویت سلطه از درون اقتصاد گفت: تقویت جبهه استکبار لزوماً با اقدامی آشکار علیه منافع ملت رخ نمی‌دهد؛ خروج یک نهاد مالی بزرگ از نظارت، وابستگی نظام ارزی به یک کانال خارجی یا تضعیف تولید ملی زیر فشار واردات نیز می‌تواند برای طرف مقابل اهرم فشار ایجاد کند.
خاندوزی با تأکید بر ضرورت کاهش وابستگی در تسویه‌های ارزی افزود: نباید تسویه‌های ارزی کشور به اراده حاکمیتی خارجی گره بخورد که خود تحت فشار آمریکا تصمیم می‌گیرد. مسئله در اینجا لزوماً خیانت نیست، بلکه بی‌اثرشدن حاکمیت در نقاط حیاتی اقتصاد است.
وی، هماهنگی میان سیاست خارجی و الگوی اقتصادی را از ویژگی‌های دستگاه فکری رهبر شهید (رحمت‌الله علیه) دانست و اظهار کرد: ایشان در کنار پیشگامی در مقابله با استکبار و حمایت از نهضت‌های آزادی‌بخش، از الگویی اقتصادی پشتیبانی می‌کردند که محور آن مقاومت و تاب‌آوری، تولید ملی و دانش‌بنیان، مشارکت گسترده مردم، عدالت و مبارزه صریح با فساد بود.
خاندوزی افزود: در این الگو، تعاملات خارجی به سمت کشور‌های همسایه، همسو، مسلمان و جنوب جهانی سوق پیدا می‌کرد و بر بازتعریف اقتصاد در مدار‌های وابستگی به آمریکا تکیه نداشت.
وی، تاب‌آوری ایران در برابرفشار‌های تحریمی، محدودیت‌های بانکی و تجاری و جنگ‌های تحمیلی را حاصل تحقق بخشی از این منظومه فکری ارزیابی کرد و گفت: در مقابل، مشکلاتی مانند کاهش ارزش پول ملی، تکمیل نشدن طرح‌های کریدور شمال ـ جنوب و نوسان در بهره‌گیری از ظرفیت اقتصا
د‌های شرقی و نوظهور، از اجرا نشدن مستمر همین رویکرد در دستگاه‌های اجرایی، ناشی می‌شود.
خاندوزی در پایان ابراز امیدواری کرد، ابعاد تحقق نیافته اقتصاد ضد‌استکباری با سرعت و جدیت بیشتری دنبال شود و تأکید کرد: باید به سمت اقتصادی برویم که فراتر از مواضع اعلامی، معماری نهادی آن با حرکت مردم برای ایران مستقل و مبارزه با استکبار جهانی، سازگار باشد.
