به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ ماجرای انتصاب مهدی زحمتکش در هلدینگ سرمایه‌گذاری غدیر، از اعتراض نمایندگان مجلس به سوابق مدیریتی و رشته تحصیلی او آغاز شد و به اعلام عدم احراز صلاحیت حرفه‌ای‌اش برای مدیرعاملی رسید. پایان ماجرا اما نامه‌ای بود با روایتی متفاوت؛ زحمتکش از استعفا، نپذیرفتن «سهم‌خواهی» و تن ندادن به «باج‌خواهی سیاسی» نوشت، در حالی که پیش‌تر سازمان بورس خواستار معرفی فرد واجد شرایط دیگری شده بود.
زحمتکش اوایل مهرماه با اعلام روابط عمومی گروه سرمایه‌گذاری غدیر، به عنوان مدیرعامل جدید و عضو هیئت‌مدیره این مجموعه معرفی شد. اعتراض‌ها نیز از همان ابتدا شکل گرفت.
علی خضریان، عضو کمیسیون اصل نود مجلس، در نامه‌ای به وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، به انتصاب او به سرپرستی این هلدینگ بزرگ بورسی اعتراض کرد. خضریان با استناد به قوانین سازمان بورس و الزامات حاکمیت شرکتی، رشته تحصیلی زحمتکش را نامتناسب با فعالیت‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری غدیر دانست و درباره پیامدهای قانونی و نظارتی این انتصاب هشدار داد. خواسته او روشن بود: بازنگری فوری در انتصاب، برای جلوگیری از تخلف قانونی و حفظ منافع بازنشستگان و سهامداران.
مدتی بعد، مهدی طغیانی، نماینده مردم اصفهان در مجلس، نیز در نامه‌ای به وزیر دفاع خواستار انتخاب فردی شایسته برای این مسئولیت شد. او این بار کارنامه زحمتکش در شرکت آلومینیوم جنوب، موسوم به سالکو، را زیر سؤال برد؛ عملکردی که به گفته این نماینده، در مقایسه با شرکت‌های مشابه «بسیار ضعیف» بود.
طغیانی پرسید چگونه فردی با چنین کارنامه‌ای، نه‌تنها پنج سال در رأس سالکو باقی مانده و هیچ سازوکار نظارتی برای برکناری او فعال نشده، بلکه به سرپرستی یکی از بزرگ‌ترین و حساس‌ترین هلدینگ‌های اقتصادی کشور نیز رسیده است؟
اما اعتراض‌ها در حد نقد کارنامه مدیریتی باقی نماند. خضریان در گفت‌وگو با تابناک از نامه دیگری به وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار خبر داد؛ نامه‌ای که در آن، تصدی سرپرستی غدیر از سوی زحمتکش را غیرقانونی خوانده و خواستار اقدام فوری نظارتی شده بود.
به گفته خضریان، پاسخ رئیس سازمان بورس در ۱۰ آبان‌ماه صریح بود: زحمتکش صلاحیت حرفه‌ای لازم برای تصدی مدیرعاملی غدیر را احراز نکرده است.
بر اساس پاسخ سازمان بورس که خضریان در گفت‌وگو با تابناک نقل کرده، اطلاعات مدیر پیشنهادی غدیر از طریق سامانه ستان ارسال و مطابق دستورالعمل تأیید صلاحیت حرفه‌ای مدیران نهادهای مالی بررسی شده بود. نتیجه، عدم احراز شرایط به دلیل «عدم کسب حداقل امتیاز علمی» بود. سازمان بورس اعلام کرده بود که شرکت باید فرد واجد شرایط دیگری معرفی کند و تأکید داشت که این موضوع به صورت مکتوب به اطلاع غدیر رسیده است.
شش روز بعد، در ۱۶ آبان‌ماه، زحمتکش نامه استعفای خود از سرپرستی غدیر را خطاب به وزیر دفاع نوشت؛ نامه‌ای که به جای توضیح درباره پاسخ نهاد ناظر، بر خدمت صادقانه و مقابله با سهم‌خواهی تکیه داشت.
او نوشت: «برای اینجانب که همواره رسالتی جز خدمت صادقانه، کارآمدی در میدان عمل و حراست از سرمایه‌های بازنشستگان نداشته‌ام، شأن این امانت بسیار فراتر از آن است که بخواهم برای حفظ صندلی و جایگاه، وارد مناسبات سهم‌خواهانه شوم یا به باج‌خواهی سیاسی تن دهم.»
زحمتکش در ادامه، با همان لحن حماسی، اعلام کرد: «استعفای قطعی‌ام را از سرپرستی هلدینگ غدیر تقدیم وزیر می‌دارم و به هیچ وجه روا نمی‌دانم که حضورم مایه فرسایش انرژی وزارتخانه و ایجاد دغدغه برای حضرتعالی گردد.»
اما این روایت، یک بخش تعیین‌کننده را جا انداخته است: پیش از آنکه زحمتکش از چشم‌پوشی از «صندلی و جایگاه» بنویسد، سازمان بورس اعلام کرده بود که او شرایط لازم برای مدیرعاملی را احراز نکرده و غدیر باید فرد دیگری معرفی کند. موضوع، صرفاً انتخاب او میان ماندن و رفتن نبود. نهاد ناظر پیش‌تر خواستار معرفی جایگزین شده بود.
پس این لحن حماسی برای چیست؟ وقتی صلاحیت حرفه‌ای فرد برای مدیرعاملی تأیید نشده و شرکت موظف به معرفی گزینه دیگری شده است، روایت گذشتن از مقام، کدام بخش ماجرا را توضیح می‌دهد؟ زحمتکش چنان از حفظ نکردن جایگاه سخن گفته که گویی تنها مانع ادامه حضورش، نپذیرفتن مناسبات سیاسی بوده است؛ نه اینکه پیش از استعفا، با پاسخ منفی سازمان بورس درباره صلاحیت حرفه‌ای خود روبه‌رو شده باشد.
آنچه در نامه برجسته شده، تصویر مدیری است که برای حفظ اصولش از قدرت می‌گذرد. آنچه جایی در این تصویر ندارد، همان پاسخ نهاد ناظر است. با کنار گذاشتن این واقعیت، مسئله از «عدم احراز صلاحیت برای مدیرعاملی» به «کناره‌گیری در اعتراض به فشارهای سیاسی» تغییر می‌کند؛ روایتی به سود نویسنده نامه، اما ناقص برای مخاطب.
ترتیب اتفاقات روشن است: ابتدا عدم احراز صلاحیت حرفه‌ای و درخواست معرفی جایگزین؛ سپس نامه استعفا. نثر حماسی نمی‌تواند این ترتیب را وارونه کند. نامه‌ای که پس از پاسخ منفی نهاد ناظر نوشته شده، به‌خودی‌خود سند چشم‌پوشی از قدرت نیست.
از همین رو، این استعفانامه بیش از آنکه توضیحی درباره پایان مسئولیت باشد، تلاشی برای قهرمان‌سازی از یک کناره‌گیری به نظر می‌رسد؛ تلاشی برای آنکه نام زحمتکش در پایان این ماجرا با «ایستادگی در برابر فشار» گره بخورد، نه با «عدم احراز صلاحیت حرفه‌ای».
خضریان نیز در گفت‌وگو با تابناک، همین نحوه روایت ماجرا را نقد کرد و گفت: «زحمتکش پس از عدم احراز صلاحیت حرفه‌ای، تظاهر به استعفا کرده و تلاش در قهرمان‌سازی دارد.»
