زیباکلام: جنبش دانشجویی برای کشورهای عقب افتاده است/ خضریان: آشوب در دانشگاه به دلیل فهم غلط دولت از رابطه با آمریکا بود +عکس

خبرنامه دانشجویان ایران: عصر روز دوشنبه 16 آذرماه همزمان با روز دانشجو، مناظره ای با موضوع جنبش های دانشجویی با حضور صادق زیباکلام و علی خضریان به همت انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی دانشگاه شهید بهشتی در مرکز همایش‌های بین‌‌المللی امام خمینی(ره) این دانشگاه برگزار شد.

به گزارش خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ علی خضریان در ابتدای این مناظره با اشاره به وقایع 16 آذر سال 1332 گفت: دولتمردان آن روز به دنبال اینکه کشور به هم بریزد و اغتشاشی صورت گیرد نبودند، دولتمردان از اجتماع فهم غلطی داشتند، اگر این فهم غلط را متوجه نشویم به اصل رخداد 16 آذر پی‌نخواهیم برد.

وی افزود: پس از کودتای 28 مرداد دانشجویان اعتراض کرده و این اعتراضات به 16 آذر کشید، دولتی که پس از کودتا سرکار آمد خواستار این بود که در افکار عمومی جای مصدق را بگیرد، البته توجه شود که مصدق شخصیتی لیبرال بود، دولت فکر می کرد محبوبیت مصدق به دلیل تمایل وی به ارتباط به امریکا بوده است.

مدیرمسئول خبرنامه دانشجویان ایران در تحلیل وقایع سال 32 گفت: دولت اعلام کرد مذاکرات ایران و امریکا از سر گرفته خواهد شد و ارتباطات با غرب بیشتر می شود، دولت آن روز به دنبال عصبانی کردن دانشجویان نبود، آنها فکر می کردند با این اقدامات دانشجویان را آرام خواهند کرد، باید توجه شود که محبوبیت مصدق به دلیل ملی شدن صنعت نفت بوده است که دولت برخلاف این موضوع عمل می کرد.

وی ادامه داد: دولت آن زمان دلیل اعتراض را متوجه نمی شد که جنبش دانشجویی به خاطر حفظ منافع ملی و ملی شدن صنعت نفت اعتراض کرد و آن سه دانشجو شهید شدند و حکومت پهلوی این را درک نکرد و برداشت و فهم غلطی داشت.

صادق زیباکلام در این مناظره گفت: انسان متحیر می شود که در روز دانشجو افرادی به سخنرانی می‌پردازند که نقش موثری در اخراج و ستاره دار کردن دانشجویان دارند و این از معجزات دانشگاه های ما است.

وی ادامه داد: 16 آذر در اصطلاحی به نام جنبش دانشجویی ذوب شده است و همه فرض کرده ایم این جنبش باید حضور داشته باشد و اهدافی را دنبال کند، باید سوال کنیم چرا می گوییم جنبش دانشجویی این اهداف را دنبال کند، آیا در کشور هند یا دیگر کشورهای توسعه یافته هم جنبش دانشجویی  وجود دارد، آیا اساسا باید یک جنب و جوش اجتماعی در این جامعه وجود داشته باشد.

این استاد دانشگاه در ادامه ابراز عقیده کرد: پاسخ این سوالات خیر است، در کشورهای توسعه یافته چیزی به نام جنبش دانشجویی وجود ندارد، برای اینکه از لحاظ جامعه شناختی هر یک از نهادها یک وظیفه ای دارند، و وظیقه دانشگاه تربیت انسان ها است، در دیگر کشورها به جای اینکه صحبت از جنبش باشد سخن از علم و مقاله است.

زیباکلام با بیان اینکه چرا در کشور ما جنبش دانشجویی وجود دارد، تاکید کرد: در جامعه ما فضایی برای آزادی و بیان خواسته ای سیاسی و نقد و مخالفت با حکومت وجود نداشت و هر چه حکومت انجام می‌داد عالی تلقی می شد، هیچ جایی برای نقد وجود نداشت، دانشگاه به دلیل پیچیدگی های خود این امکان را داشت که نقد و مخالفت خود را ابراز کند. اگر جامعه ما مانند جوامع توسعه یافته می شد می توانستیم حکومت را نقد کرده  و دیگر به جنبش و نقش دانشگاه نیازی نبود.

در ادامه مناظره خضریان با انتقاد به تحلیل زیباکلام در خصوص جنبش دانشجویی تصریح کرد: باید توجه شد که جنبش دانشجویی در کشورهای توسعه یافته مانند فرانسه که مهد دموکراسی است نیز وجود دارد و کتاب های جنبش دانشجویی اش را خوانده ام و این جنبش در جاهایی در مسیر عمران و جریان اجتماعی همسو نیز حضور دارند، مشکل ما در کشور یا لیبرال ها این است که همه چیز را باید از غرب بیاوریم و برخی نیز می‌گویند که همه چیز را باید با کدخدا هماهنگ کنیم.

وی در ادامه با اشاره به مهمترین دلیل ماندگاری جنبش دانشجویی در سال 32، گفت: پس از کودتا جریان روشنفکری عمدتاً دو دسته شدند، برخی به دنبال منافع بودند یا در مقابل کودتا سکوت کردند یا با آن همکاری کردند، جنبش دانشجویی از جمله معدود جاهایی بود که در مقابل کودتا ایستاد، دعوای اساسی امروز کشور نیز مانند آن زمان است.

عضو اسبق شورای مرکزی اتحادیه انجمن های اسلامی دانشجویان مستقل در ادامه افزود: یک دیدگاه این بود که با تکیه درون زا، دانشگاه و مردم پیشرفت کنیم، یک جریانی مدعی بود با نیکسون ببندیم و اگر پول نیاز داریم نفتمان را به هر قیمت بفروشیم تا مشکلات حل شود، مشکل امروز کشور نیز همین دو دیدگاه است، یک جریانی در کشور وجود دارد که می خواهد مشکل را با غرب حل کند.

خضریان با اشاره به مقاله ای از صادق زیباکلام، در ماهنامه نسیم بیداری گفت: مرداد 91 آقای زیباکلام در ماه‌نامه "نسیم بیداری" مقاله‌ای با عنوان "چرا کودتا پیروز شد" می‌نویسد و در آن می‌گوید مصدق بی خود ایستادگی کرد و باید با آمریکایی‌ها حل می‌کرد و در واقع مصدق را مقصر می‌داند و آمریکایی‌ها را تبرئه می‌کند.

وی ادامه داد: فرمول بانک جهانی این بود که به رسمیت شناختن ملی شدن صنعت نفت به من ربط نداشته و ما ملی شدن صنعت نفت را به رسمیت نمی شناسیم، انگلیسی ها در این صنعت متخصص هستند و نباید اخراج شوند، قیمت نفت آن روزگار حدود 3 دلار بود، بانک جهانی می گفت نفت ایران را حدود یک دلار و هفت سنت می خریم و مصدق این الزامات را قبول نکرد، برخی چون می خواهند به هر دلیلی با غرب مذاکره کنند این الزامات را در نظر نمی گیرند.

زیباکلام در ادامه این مناظره اظهار داشت: به وجود آمدن جنبش دانشجویی معلول ساختارهای سیاسی اجتماعی یک جامعه است، در جوامعی که پارلمان مستقل و مطبوعات آزاد وجود داشته باشد اقدامات جنبش های دانشجویی دیگر نیاز نیست، در جامعه ما پس از کودتا که دیکتاتوری حاکم شده بود دانشگاه ها فعالیت های سیاسی را برعهده گرفته بودند.

وی ادامه داد: در سال 1356 شمار زندانیان سیاسی بیشرین بود، در آن زمان که جمعیت دانشجویان 100 هزار نفر بود 5 هزار نفر زندانی سیاسی داشتیم، مبارزه با استبداد بخشی از آرمان های جنبش ها دانشجویی بود که حدود 70 درصد زندانیان از دانشجویان بوند، پس از انقلاب می توانیم بگوییم جنبش به عنوان مقابله کننده با حکومت بی معنا شد.

زیباکلام ابراز کرد: در ابتدای انقلاب دانشجویان در سپاه، جهادسازندگی و دادگاه های انقلاب حضور داشتند و این افراد طرفدار نظام بودند، بخش مارکسیستی جنبش دانشجویی تقریبا از ابتدای انقلاب جدا شده و به دنبال مبارزه مسلحانه رفتند این وضعیت در دهه نخست بود.

وی با تشریح دوره‌های مختلف جنبش دانشجویی بعد از دهه 70 افزود: اما پس از جنگ در اولین دوره ریاست جمهوری آقای هاشمی به دلیل آرمانگرایی دانشجویان با سیاست های آقای رفسنجانی مخالفت کرده و دانشگاه وارد یک دوره سکوت شد و انجمن های دانشجویی در سال های نخست دهه هفتاد ساکت بودند.

عضو هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ادامه داد: مرحله بعدی از دوم خرداد 76 شروع شد، پس از تیر 78 یک حالت سکوت پدید آمد و در دوره دوم احمدی نژاد پلیسی شد و پس از حوادث 88 این اتفاق افتاد و یکی از پیامدهای سال 92 حذف فضای کمیته های انضباطی و رفع سکوت بوده است.

خضریان در ادامه مناظره خاطرنشان کرد: آقای زیباکلام به دلیل علقه ای که به آقای هاشمی دارند دلیل اصلی سکوت دانشجویان در دوره آقای هاشمی را بیان نکردند، الان می‌بینیم در دانشگاه آزاد این تفکر همچنان وجود دارد که فضای دانشگاه را چگونه اداره می کنند.

وی افزود: در دانشگاه آزاد که آقای هاشمی مدیریت دانشگاه را بر عهده داشته و  بر آن احاطه دارند فضای کاملاً امنیتی حاکم است.

مدیرمسئول خبرنامه دانشجویان ایران در ادامه گفت: در دولت آقای هاشمی و دوستانشان تحلیلی را در جامعه دامن زدند و می گفتند مخالف ما دشمن پیغمبر(ص) است، در آن روزها هاشمی و دوستانش فضایی را دامن زده‌اند و تئوریزه کردند که نمونه آن این بود که ایشان در نماز جمعه گفت کشور مثل کیکی است که اگر آن را بین همه ملت تقسیم کنند به همه نمی‌رسد و ما این کار را در اختیار مدیران شایسته‌ای قرار می‌دهیم تا آنها این کار را انجام دهند واگر در این بین دو تکه از آن گم شد اشکال ندارد؛ آنها در تریبون نماز جمعه دزدی را تئوریزه می‌کردند.

این فعال دانشجویی افزود: اگر می‌خواهید دوم خرداد 76 را درک کنید باید پیش از 2 خرداد و انتخابات مجلس پنجم و فراکسیون حزب الله را درک کنیم و بعد به دوم خرداد برسیم.

زیباکلام در ادامه این مناظره افزود: معتقدم آینده جنبش دانشجویی با توجه به نگاه جامعه خیلی زیاد بستگی به آینده تحولات سیاسی و اجتماعی کلان کشور دارد دانشگاه جزیره متروک وسط اقیانوس نیست و اگر روند دموکراسی و آزادی‌خواهی که بزرگترین خواسته انقلاب اسلامی بود و اگر جامعه ما به سمت دموکراسی‌خواهی حرکت کند یقیناً چیزی به اسم جنبش دانشجویی نخواهیم داشت مشروط بر اینکه فضای کلان جامعه بازتر شود و احزاب مستقل از حکومت بتوانند روی پای خود بایستند و مجلس بله قربان‌گو نباشد و ملت در انتخابات آزاد حضور داشته باشند، در این صورت بار اضافه روی دوش دانشگاه‌ها که بیش از نیم قرن گذشته قرار گرفته بود به تدریج کاسته می‌شود و وضعیت نرمال می‌شود.

خضریان در ادامه این مناظره اظهار داشت: فکر نکنید تقلب و عبارات اینچنینی بعد از فتنه 88 باب شد چرا که در دوران قبل از انتخابات سال 76 این شعار را باب کردند که می‌نویسیم خاتمی می‌خوانیم ناطق نوری و آقای هاشمی در نماز جمعه پیش از دوم خرداد 76 با رسمیت دادن به این شایعه گفت شبهه‌ای طرح شده در مورد اینکه اگر به فلانی رأی بدهید فلانی رئیس جمهور می‌شود؛ خوب به فلانی رأی دهید. او در آن سخنرانی گفت؛ من مأمور ویژه‌ای را برای نظارت بر انتخابات کار گذاشته‌ام و آن فرد سعید حجاریان بود که در انتخابات سال 88 لیدر و تئوریسین جریان فتنه و اصلاحات بود و جالب این بود که دولت برای خودش که مجری انتخابات بود مأمور ویژه انتخاب کرد.

زیباکلام در پایان این مناظره اظهار داشت: در آینده جنبش دانشجویی کمرنگ‌تر خواهد شد و اتفاق بعدی تغییر نگاه اجتماعی دانشجویان در ایران است، نسل شما از نسل ما بهتر می‌فهمد چون به فضای مجازی دسترسی دارد ولی ما به آن دسترسی نداشتیم و فکر می‌کردیم که اسلام از خود اقتصاد دارد و اقتصاد توحیدی را از امثال بنی صدر می‌گرفتیم.

براساس این گزارش این مراسم در ادامه با پرسش و پاسخ و بررسی مشکلات صنفی با حضور رئیس دانشگاه، اجرای تئاتر، تقدیر از فعالین فرهنگی و قرعه کشی کمک هزینه سفر به کربلا همراه بود.