به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ قائممقام بنیاد ملی نخبگان، طی سخنانی در نشست مشترک حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، با مجمع نمایندگان تهران، برنامههای بنیاد ملی نخبگان برای شناسایی، توانمندسازی، جذب و نگهداشت استعدادهای برتر تشریح کرد.
سعید خدایگان با تشریح مأموریتهای اصلی بنیاد گفت: شناسایی، توانمندسازی و شبکهسازی نخبگان و استعدادهای برتر، جذب و نگهداشت نخبگان و همچنین بهکارگیری ظرفیت این افراد، سه محور اصلی فعالیت بنیاد ملی نخبگان را تشکیل میدهند.
وی با اشاره به ساختار حمایتی بنیاد افزود: در هرم نخبگانی، دانشآموزان در قاعده قرار دارند و در لایههای بالاتر، دانشجویان، فارغالتحصیلان، استادان، سرآمدان، نخبگان، دانشمندان و مفاخر کشور قرار میگیرند.
خدایگان با اشاره به عملکرد بنیاد در حوزه شناسایی استعدادها بیان کرد: تاکنون حدود ۶۳ هزار نفر در قالب ۲۳ طرح فعال بنیاد ملی نخبگان شناسایی شدهاند. حدود ۷۰ درصد این افراد مرد و ۳۰ درصد زن هستند و شناسایی آنها از ۶۹۰ دانشگاه و مؤسسه آموزش عالی در سراسر کشور انجام شده است.
به گفته قائممقام بنیاد ملی نخبگان، این افراد در ۵۲۴ رشته مختلف شناسایی شدهاند و بنیاد تلاش کرده است شناسایی استعدادها را به دانشگاههای برتر محدود نکند تا استعدادهای برجسته در دانشگاهها و مناطق مختلف کشور نیز شناسایی شوند.
ارزیابی استعداد ۴.۲ میلیون دانشآموز در طرح شهاب
خدایگان با اشاره به یکی از مهمترین برنامههای بنیاد در حوزه شناسایی استعدادهای دانشآموزی اظهار کرد: در طرح شهاب که با همکاری وزارت آموزشوپرورش اجرا میشود، استعداد حدود ۴.۲ میلیون دانشآموز در سراسر کشور توسط معلمان و ارزیابان شناسایی و ارزیابی میشود.
وی همچنین به برنامههای شناسایی استعدادهای برتر در دانشگاهها اشاره کرد و گفت: برگزیدگان کنکور، مدالآوران المپیادهای علمی و دانشجویان برتر دانشگاهها از مسیر طرحهای بنیاد شناسایی و متناسب با شرایط، تحت حمایت قرار میگیرند.
به گفته خدایگان، سال گذشته حدود ۶۰۰ دانشجو از این مسیر شناسایی شدند.
تشکیل حلقههای حل مسئله برای دانشجویان
قائممقام بنیاد ملی نخبگان، طرح شهید احمدیروشن را یکی از برنامههای توانمندسازی دانشجویان دانست و اعلام کرد: در این طرح، دانشجویان مستعد در قالب حلقههای حل مسئله ساماندهی میشوند و با محوریت استادان برجسته، روی مسائل واقعی استانها و کشور کار میکنند.
وی افزود: بنیاد علاوه بر حمایت مالی از اجرای پروژهها، بر توانمندسازی دانشجویان برای حل مسئله نیز تمرکز دارد تا این افراد در کنار فعالیت علمی، مهارت لازم برای شناسایی و حل مسائل کشور را به دست آورند.
حمایت از دانشجویان دکتری برای کاهش مهاجرت
خدایگان با اشاره به مسئله مهاجرت نخبگان اذعان کرد: بخش قابل توجهی از مهاجرت علمی در دوره دکتری اتفاق میافتد و به همین دلیل بنیاد ملی نخبگان حمایت از دانشجویان برتر این دوره را بهصورت ویژه دنبال میکند.
وی طرحهای «آموزشیار» و «پژوهشیار» را از برنامههای بنیاد در این زمینه عنوان کرد و گفت: در این طرحها، دانشجویان دکتری واجد شرایط در طول دوره تحصیل از حمایت مالی برخوردار میشوند.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان ادامه داد: در سال ۱۴۰۳، میزان حمایت ماهانه از دانشجویان مشمول این طرح به ۲۰ میلیون تومان افزایش یافت و این حمایت در تمام ۱۲ ماه سال پرداخت میشود. هدف این است که دانشجویان نخبه بتوانند با تمرکز بیشتری دوره تحصیل و پژوهش خود را طی کنند و در زمان مناسب از رساله خود دفاع کنند.
وی با تأکید بر اینکه این حمایت بهعنوان کمکهزینه تحصیلی پرداخت میشود، نه حقوق، افزود: برای دانشجویان دارای شرایط خاص از جمله ایثارگری نیز حمایتهای تکمیلی در نظر گرفته شده است.
حمایت از دانشجویان پزشکی و داروسازی
خدایگان از تدوین طرح «دانا» در دولت چهاردهم خبر داد و گفت: این طرح با هدف حمایت از دانشجویان دورههای دکتری حرفهای پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی طراحی شده است.
بر اساس توضیحات او، دانشجویان واجد شرایط در صورت انجام پژوهش در مراکز تحقیقاتی و ارائه دستاوردهای علمی باکیفیت، از حمایت بنیاد برخوردار میشوند و برای این منظور تا ۲۵۰ میلیون تومان حمایت در نظر گرفته شده است.
این مقام مسئول همچنین به برنامههای فرصت مطالعاتی و توانمندسازی دانشجویان و استادان جوان در رشتههای اولویتدار و اقتدارآفرین اشاره کرد.
جذب ۴۵۱ نخبه در دانشگاهها
قائممقام بنیاد ملی نخبگان در ادامه، جذب و نگهداشت نخبگان را دومین محور اصلی فعالیت بنیاد دانست و اظهار کرد: در قالب طرح «جهت»، دانشآموختگان دوره دکتری شناسایی و برای جذب بهعنوان عضو هیئت علمی به دانشگاهها معرفی میشوند.
به گفته خدایگان، تاکنون ۴۵۱ نفر از طریق این مسیر جذب دانشگاهها شدهاند.
وی همچنین از معرفی ۱۲۱ نفر به دستگاههای اجرایی خبر داد و بیان کرد: برنامههای بنیاد برای فراهم کردن زمینه اشتغال و بهکارگیری نخبگان در بخشهای مختلف دولت و دستگاههای اجرایی نیز دنبال میشود.
ضرورت برنامهریزی برای دانشگاههای نخبهپرور
خدایگان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تمرکز استعدادهای برتر در برخی دانشگاههای کشور، بر ضرورت توجه ویژه حاکمیت به دانشگاههای نخبهپرور تأکید کرد.
وی گفت: دانشگاههایی مانند دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشگاه صنعتی امیرکبیر و دانشگاه تربیت مدرس سهم قابل توجهی در تجمع و پرورش نخبگان کشور دارند و باید برای استفاده از ظرفیت این دانشگاهها برنامه مشخصی وجود داشته باشد.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان افزود: تمرکز نخبگان در برخی دانشگاهها یک ظرفیت مهم برای کشور است و به جای آنکه صرفاً به دنبال ایجاد ساختارهای جدید باشیم، باید از ظرفیت همین مراکز برای تولید علم، حل مسائل کشور و تربیت نیروی انسانی متخصص استفاده کنیم.
وی در پایان سخنان خود خاطرنشان کرد: دانشگاههای نخبهپرور بهصورت طبیعی شکل گرفتهاند و سیاستگذاری باید به سمتی برود که این ظرفیتها حفظ شوند، آرامش محیط علمی آنها تأمین شود و امکان استفاده مؤثر از توان نخبگان و دانشمندان کشور فراهم باشد.
